• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Ahmet S. Tükel ►DEĞERLENDİRME
12
14
16
18
04/02/2021 06:31
Borsalarda bundan sonra ne olacak?

     Geçtiğimiz iki hafta içinde Amerika’da borsada çok ilginç, ilginç olduğu kadar da bu piyasaların geleceği konusunda tereddüt ve belirsizliklerin doğduğu bazı olaylar meydana geldi. Bundan 5-10 yıl önce düşünülmesi bile hayal ürünü olarak kabul edilebilecek oluşumlar, sosyal medyanın gücü ile birleşince, piyasalarda beklenmedik gelişmeler yaşandı ve küçük yatırımcılar, kurumsal ve güçlü yatırımcıları zor bir duruma sokup zarar etmelerine neden oldular.

     Yani günlük işlem yapan çok sayıda yatırımcı, Wall Street’in kurumsal risk azaltan yatırım fonlarını (hedge fund) faka bastırdı, kendileri para kazanırken, fonların da kimne göre 5 kimine göre de 19 milyar dolar zarar etmelerine neden oldu.   

     Olay Reddit diye bilinen sosyal platformda oluşan fikirlerin sonucu, “GameStop” adlı hisselerin fiyatlarının beraberce hareket eden binlerce günlük işlem yapan küçük yatırımcının inanılmaz bir şekilde yükseltmeleri ile başladı. GameStop bir video oyunları satan ve 2020 yılları ortasında piyasa değeri 400 milyon dolar olan bir firma idi. GameStop bir çok şubesini kapatma yönünde kararlar alırken ve belki de iflasa doğru giderken, 6 ay içinde firmanın 12 Ocak’ta 20 dolar olan hisseleri 27 Ocak’ta 347 dolara kadar yükseldi ve tekrar 193 dolara geriledi. Dün ise hisseler 90 dolara düşmüştü.

     Bu hareketlilik Reddit kullanıcılarının Elon Musk’ın da devreye girmesiyle ortaya çıkıp gerçekleştikten sonra Amerikan Hükümeti’nin dikkatini çekmesinin yanı sıra NASDAQ Başkanlığının yeni düzenlemeler yapılması gereği talebinde de neden oldu.  

     Olayın dinamiği ise basitti. Sosyal medya sayesinde hızla genişleyen bir güç oyunu, fiyatlarının düşeceğini tahmin ettikleri hisselere büyük yatırım yaparak açığa satış yapmış olan yatırım fonlarının çok ciddi ölçüde para kaybetmelerine neden oldu. Gamestop hisseleri ortalama olarak günde yaklaşık 10 milyon hisse alım satımı olarak izlenirken, 26-27 Ocak tarihlerinde 178 milyon hissenin işlem görmesi ile sonuçlanan bir aktivite gösterdi ve tabi hisseler de buna paralel olarak 15 mislinden fazla arttı.

     Bu duruma iki nedenle gelindi. Birincisi yapısal olarak, yatırımcılar Melvin ve Citron Capital adlı iki büyük yatırım fonunun çok ciddi açık pozisyon taşıdıkları Reddit’te konuşulmaya başlandı. Bu sadece GameStop hisseleri için değil, bir çok firmanın açığa satışı yapılmış hisseleri için de geçerli idi. Ocak başından beri zaten en çok açığa satışı yapılmış firmaların hisseleri %33 oranında değer kazanmıştı.

     Yatırım fonlarının problemi şundan kaynaklanıyordu: açığa satış yapmış olanlar, pozisyonlarını koruyabilmek için fiyatlar yükseldikçe daha fazla para koymak zorunda idiler aksi takdirde likide etmek durumu ortaya çıkmakta idi. Melvin yöneticileri hissenin fiyatının çok yüksek değerlendirildiğini düşündükleri için beklemeyi tercih ettiler ve sonuçta para kaybettiler. Fiyat elbette düşecekti ama önemli olan ne kadar zaman içinde gerileyecekti. Bu süreyi beklemenin maliyetini karşılayamayacağını gören Melvin kaybı bir yerde kesmenin doğru olacağına karar verdi.

     İkinci neden ise mekanik bir durumun yarattığı ortamdı. Fiyatı yukarı çeken günlük işlemciler, yatırım fonlarından çok küçük olmalarına rağmen, hisseleri satın aldıkları için piyasa düzenleyicilerinin de hisseleri almalarına neden oldular. Piyasa düzenleyicileri fiyatın yükselip azalmasından etkilenmeyen kurumlar olup, piyasanın işleyişinin rahatlaması için alım satım yapıp bir komisyon ile çalışan kurumlar ve risk taşımıyorlar. Bu kurumlar sadece fiili alım değil, alım opsiyonu olarak da işlemlerin akışını sağlıyorlar. Bir çok spekülatör de alım opsiyonunu kullanmaya kalkınca, fiyat daha da yükseldi. Aslında yukarıda bahsettiğimiz fiyatların artışına neden olan mekanizma, aynı şekilde ve aynı hızda fiyatların gerilemesine de neden olabilmekte.

     Şimdi sular biraz durulmuşa benziyor. Bu süre zarfında hızlı giden trene geç atlayanlar da ciddi paralar kaybettiler. Sosyal medyada çıkan haberlere göre Türkiye’den de bu işe girip para kaybeden epey kişi olmuş. Muhakkak kazanan da olmuştur ama sonuçta çok riskli bir piyasaya girmek bir anlamda kumar oynamaktan pek de farklı değil.

     Burada önemli olan bir başka olay da, hisse senetleri alım satımına yapılan müdahale oldu. Alım satım komisyonu almayan ve genel olarak küçük yatırımcıların kullandığı Robinhood, Interactive Brokers ve E*Trade gibi programlar olaya müdahale ederek GameStop gibi aktif olarak işlem gören hisselerde alım satımların kısıtlanması yoluna gittiler. Tabi bu ciddi bir tepki gördü. Hatta 2021’in halka açılması beklenen ümit verici hisseler arasında yer alan Robinhood’un bu konudaki kararını ertelediği bile söyleniyor.

     Şimdi sular duruldu. Açığa satanlar bir şekilde pozisyonlarını kapadılar ama bu son iki hafta, piyasa gözlemcileri için oldukça şaşırtıcı oldu. Hisse senetleri fiyatlarının bu kadar kolay bir şekilde manipüle edilmesi ve bu riskin her zaman için gelecekte de olduğu  dikkate alınırsa, ne gibi regülasyon tedbirleri ortaya çıkabilir, ya da düzen işlerin akışına bırakılır, bekleyip göreceğiz.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Yasaklar esnetildi ama durum pek iyi gözükmüyor

  ÇATI BAKIM ve ONARIMLARI YAPILMASI İŞİ

  TEKNİK SARF MALZEME SATIN ALINACAK

  GSYH 2020 yılında yüzde 1,8 arttı

  Sürdürülebilir bir gıda sistemi Ar-Ge ve inovasyon ile mümkün

  “Şubat ayında üretici ve market fiyat farkı 4 katı aştı”

  İSO Türkiye İmalat PMI Şubat’ta 51,7 oldu

  Büyümenin en büyük destekçisi ve itici gücü ihracat oldu

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Zincir marketlere atık toplama şartı

  İzmir’de kentsel dönüşüm için dev adım

  Gürer: Patates depoda çürüme aşamasında

  Asansörcüler, değişen dünya tedarik zincirinde yerini almaya hazır

  Gaziemir’de aralıksız denetim

  Türkiye’de yeni kamyon satışları %122,9 arttı

  Ant Yapı, Mirny uçak terminali’ni inşa edecek

  Bayındır Orman İşletme Müdürlüğü arazide ve büroda kontrol hizmeti alacak

  VERBİS kaydı için son tarih 31 Mart

  Elektrikli araç almayı düşünen tüketici şarj üniteleri bulamamaktan endişeli

  Bayraklı Belediyesinde koronavirüse karşı dijital önlem

  Karşıyaka’da fidanlar toprakla buluştu

  İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden üst geçit projelerine estetik dokunuş

  “Kimya sektörünün desteklenmesi ülkemizin kalkınmasına fayda sağlar”

  Keskin: Avrupa’daki Market kuralları Türkiye’de de uygulansın

  Bayraklı Belediyesi kırtasiye malzemesi satın alacak

  Sahibinden ilanlara düzenleme gelmeli

  Tercan: İzmir’in tanıtımında Bergama ve Efes öne çıkarılmalı

  İstiridye mantarlarının ilk mahsulleri satışa sunuldu

  Bornova Belediyesi kendi bitkilerini üretmeye başladı

  Görece Kütüphanesi yeni yerinde

  Kahvecilerin çayı şekeri Başkan Batur’dan

  İzmir Hava Eğitim Komutanlığı asma tavan, zemin kaplaması ve bina çatı onarımı yaptıracak

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Nadir hastalıklara farkındalık yaratan çizgi roman: Nadir-X

  İhale Özetleri

  01 Mart 2021 Tarihli ve 31410 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Aktif vak’a sayısı 100 bini geçti

  MUHTELİF OTOBÜSLER İÇİN FİLTRE ALIMI

  ZİRAİ İLAÇ ALIMI

  ELEKTRİK DAĞITIM ŞEBEKELERİ ARIZA ONARIM HİZMET ALIMI YAPILACAK

  T.C. İZMİR İFLAS MÜDÜRLÜĞÜNDEN İFLAS TASFİYESİNİN KAPATILDIĞINA DAİR İLAN

  28 Şubat 2021 Tarihli ve 31409 Sayılı Resmi Gazete

  Vak’a/test sayısı oranı yüzde 7’lerin üzerinde dolaşıyor

  “Konteyner kıtlığı ihracatçı için ciddi bir sorun”

  Egeli firmalar sürdürülebilir inovasyon için yarışıyor

  Bakkalların veresiye defteri kabardı

  Valilikten yüz yüze eğitim açıklaması

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 02.03.2021
  Ticaret 01.03.2021
  Ticaret 27.02.2021
  Ticaret 26.02.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni