• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Ahmet S. Tükel ►DEĞERLENDİRME
12
14
16
18
02/10/2021 06:21
Cumhuriyet tarihinde bir ilk

    Twitter’da dolaşırken, Mahfi Eğilmez tarafından beğenilen ve “Kişi Başına Milli Gelir Açısından Cumhuriyet Tarihinde Bir İlk” başlığını taşıyan twit’i görünce merakla neden bahsettiğini öğrenmek için tıkladım. Karşıma Vergi Uzmanı Dr. Ozan Bingöl tarafından kaleme alınmış ve internette https://vergiyedair.com/2021/09/30/kisi-basina-milli-gelir-acisandan-cumhuriyet-tarihinde-bir-ilk/ linkinde yer alan, Ticaret okurlarının da ilgisini çekebilecek bir yazı çıktı.

     Başlıkta belirtildiği gibi konu Cumhuriyet döneminde kişi başına Gayri Safi Milli Hasılanın gelişimini TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre 1923 yılından günümüze kadar cari fiyatlarla dolar bazında inceliyor ve 2014 yılından 2020 yılına kadar geçen 7 yıllık dönemde Cumhuriyet tarihinde ilk kez 7 yıl üst üste kişi başına gelirin azaldığını gösteriyor. TÜİK verileri’nin 1980 yılından beri gelişimi aşağıdaki tabloda yer alıyor:

Yıl GSYİH/ kişi ($) % Değişim Yıl GSYİH/kişi ($) % Değişim
1979 1,860 19,7 2000 4.249 6,0
1980 1.518 -18,4 2001 3.108 -26,9
1981 1.546 1,8 2002 3.608 16,1
1982 1.360 -12,0 2003 4.739 31,4
1983 1.261 -7,3 2004 6.021 27,0
1984 1.195 -5,2 2005 7.376 22,5
1985 1.320 10,5 2006 7.971 8,1
1986 1.459 10,5 2007 9.735 22,1
1987 1.629 11,7 2008 11.018 13,2
1988 1.685 3,4 2009 9.044 -17,9
1989 1.933 14,7 2010 10.629 17,5
1990 2.655 37,3 2011 11.289 6,2
1991 2.603 -1,9 2012 11.675 3,4
1992 2.682 3,1 2013 12.582 7,8
1993 2.981 11,1 2014 12.178 -3,2
1994 2.173 -27,1 2015 11.085 -9,0
1995 2.727 25,5 2016 10.964 -1,1
1996 2.888 5,9 2017 10.696 -2,4
1997 3.021 4,6 2018 9.793 -8,4
1998 4.445 47,2 2019 9.208 -6,0
1999 4.010 -9,8 2020 8.597 -6,6

     Tabloyu incelediğimizde 1998 yılındaki GSYH serisindeki değişikliğin etkisi görülüyor. Ayrıca bu rakamlar dolar bazında olduğu için, kurun düşük olması ya da hızlı bir şekilde artmasına paralel olarak büyüme ya da küçülme rakamları önemli farklılık gösterebilmektedir. Normal olarak GSYH cari fiyatlar, sabit fiyatlar, uluslararası mukayeseyi kolaylaştırmak için döviz bazında hesaplanabilmektedir. Yukarıda yer alan tabloda ilgili oldukları yılın ortalama döviz kuru ve nüfusu dikkate alınarak kişi başı Gayri Safi Milli Hasıla rakamları oluşturulmuştur.

     Yazarın burada dikkat çekmek istediği husus, Cumhuriyet döneminde yukarıda belirtilen kriterlere göre hesaplanan kişi başına GSYH’nın ilk kez yedi yıl üst üste, 2014-2020 döneminde her yıl düşmesinin gerçekleşmiş olmasıdır.  

     Daha önceki yıllarda arka arkaya düşüşler görülmüş, hatta 1944-1947 yılları arasında dört yıl üst üste gerileme yaşanmıştır. Ancak ilk kez yedi yıl üst üste düşüş 2021 hariç (bu yıl da dövizde ciddi artış olduğu için düşme ihtimali yüksektir) 2014-2020 döneminde yaşanmış bulunmaktadır

     Bunun bir anlamı dolar bazında fakirleşmenin sürmekte olduğudur. Döviz fiyatlarının artışı devak ettiği ve üretimimizin bu artışa yetişmediği sürece de, döviz bazında bu fakirleşme devam edecektir.

     İşin bir diğer boyutu da farklı gelir dilimlerinin aldıkları paylara bu düşüşün farklı etkisi olmaksıdır. Yukarıda yer alan tablodaki rakamlar ortalama rakamlardır. Türkiye’de gelir dağılımında ilk %20’de nüfusun yaklaşık %6’sı yer almaktadır. Son %20’de ise bu oran 2010’daki %46,7’den 2020’de %47,5’e yükselmiş bulunmaktadır. Çok büyük bir değişim gibi gözükmemektedir belki ama sonuçta 1 puanlık rakam yaklaşık 900 bin kişiye tekabül etmektedir.

     Ekonomisinin yarısından fazlasının dövize bağlı olan ülkemizde, döviz bazında fakirleşmenin dövize bağlı işlem yapmayan çoğunluğu etkilediği gerçeğini de, yukarıdaki rakamlar kapsamınsa hiç gözönünden ayırd etmemek gerekmektedir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Depremin yıl dönümünde 30 Ekim Deprem Anıtı açılıyor

  JCI İzmir’den 29 Ekim Kutlaması

  Karşıyaka’da coşku dolu Cumhuriyet kutlaması

  Senfoniden ‘29 Ekim Özel Konseri’

  Avrupa’daki başarılarıyla dikkatleri çeken May Piar, Türkiye ofisini açtı

  Başkan Arda: Asla başaramayacaklar

  Rekabet Kurumu’ndan zincir marketlere ceza talebi

  Bursa Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü taşıma hizmeti alacak

  Robotik kodlama dersleri başladı

  Otomotiv teknolojilerine 100 milyon TL’lik yatırım

  5. Uluslararası İzmir Edebiyat Festivali başlıyor

  Örnekköy’de doğa ile uyumlu ıslah projesi

  EGİKAD coşkulu Cumhuriyet kutlaması

  “İşitme engelliliğe karşı teknoloji en büyük silahımız”

  Anamorfoz Atatürk eseri 29 Ekim’de Rahmi M. Koç Müzesi’nde

  Başkan Sandal: Bayraklı, her şeyin en iyisini hak ediyor

  Bağcılar Belediyesi kamu binalarında tadilat işi yaptıracak

  ELEKTRİK ENERJİSİ SATIN ALINACAK

  İhale Özetleri

  28 Ekim 2021 Tarihli ve 31642 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Aktif vak’a sayısı 19 Ekim’den beri azalıyor

  EİB’ten 9 ayda ihracatta %21 artış

  Dış ticaret hacmi eylülde % 27,1 arttı

  Tarladaki patlıcanlar ihtiyaç sahipleriyle buluşturuldu

  Özdebir: Maliyet artışına hazırlıklı olunmalı

  Araç kiralama sektörünün 134 milyar dolara ulaşması bekleniyor

  Bahçıvan: Büyüme pahasına enflasyon Türkiye’nin yararına değil, asla kabul etmemeliyiz

  Dijital oyunlara yapılan harcamalar yüzde 48 arttı

  Ekonomik güven endeksi ekimde 101,4 oldu

  Çevreyi korumaya 41,7 milyar TL harcadık

  Üreticide gübre kaygısı

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Konak Belediyesi’nden kadın sağlığına büyük destek

  Dinçer Lojistik, startup’ları Demo Day’de yarışmaya çağırıyor

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  BASİAD Yönetim Kurulu güven tazeledi

  İzmir’in köylerinde sanat rüzgarı

  Nissan araçlar NISKASKO güvencesi altında

  Sürdürülebilir bir dünya için mor ve yeşil ekonomi

  İZİKAD üyelerinden Cumhuriyet kutlaması

  Bolvadin Belediyesi lastik satın alacak

  İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne Portekizli rakip

  Başkan Oran’dan “İkametini al gel” çağrısı

  Başkan Sandal: Bayraklı’daki her çocuğun elinden tutacağız”

  Batur: Yolumuz Cumhuriyet, Pusulamız Mustafa Kemal Atatürk

  İzmir’de Cumhuriyet Bayramı kutlamaları başladı

  İzmir’in kurtuluşu belgesel oldu

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 28.10.2021
  Ticaret 27.10.2021
  Ticaret 26.10.2021
  Ticaret 25.10.2021
  Ticaret 23.10.2021
  Ticaret 22.10.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni