• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Av. Vefa Reşat Moral / Av. Duygu Bozkurt ►HUKUKİ BAKIŞ
12
14
16
18
27/07/2018 09:46
Hissedarlık Yapısını Koruma Önlemlerinin Aile Şirketinde Sürdürülebilirliğe Etkisi (2)

Av. Vefa Reşat Moral
Moral Hukuk Bürosu
Yönetici Ortak
Av. Duygu Bozkurt
Moral Hukuk Bürosu

     İkinci prensip ise Şirketin onay vermemesi halinde, devrin geçersizliğidir. Anonim şirkete, devre konu olan pay senetlerini gerçek değeri üzerinden devralma önerisinde bulunabilme olanağının tanınması, ona, haklı sebepler yanında, sağlanmış, uygun görmediği devirlerden kurtulabilme olanağı sağlamaktadır. Yerli ve yabancı doktrinde “kaçış /kurtuluş şartı” (escape clause) diye anılan bu hüküm kişisel unsurları öne çıkan anonim şirketlerde (aile anonim şirketi, tek kişilik anonim şirket, iki gruptan oluşan anonim şirket ve genel olarak halka kapalı anonim şirket gibi) şirketin yabancılaşmasını veya niteliklerini kaybetmesini önleyen etkin bir araçtır. Bu aracın kullanılabilmesi için esas sözleşmede hüküm bulunması gerekmez.

     Bu düzenleme ile ortaklığa başka bir neden göstermesine gerek kalmadan sadece kanunda belirlenen şekilde alım teklifi yapması koşulu ile devrin onaylanması istemini reddedebilme olanağı tanınmıştır. Şirket tarafından, payı devralana yapılan bu alım teklifi sayesinde, şirketin belli pay sahipleri içinde kalması sağlanacaktır.
     Bunların yanı sıra, devralan, payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça beyan etmezse şirket, devrin pay defterine kaydını reddedebilir. Devir için gerekli olan onay verilmediği sürece, payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır. Anonim şirketin onayı, payların (pay senetlerinin) mülkiyeti üzerinde belirleyici ve tanımlayıcı bir hukuki işleve sahiptir.

Payların İrade Dışında Elden Çıkmasına Karşı Koruma Önlemleri
     TTK 493/4 bendi ise bir istisna hüküm niteliğindedir. TTK 493/4 maddesi uyarınca, borsaya kote edilmemiş nama yazılı paylar, “miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir”. Böylece payların bu sayılan hükümler gereği iktisap edildiği hallerde ortaklığın esas sözleşmedeki bağlam hükümlerine dayanamayacağı, bu halde ortaklığın elindeki tek imkânının payları edinen kişiye, paylarını gerçek değeri ile devralmayı önererek devre onay vermekten imtina edebileceği kabul edilmiştir.

     Bu şekilde, irade dışı edinim dahi olsa, şirketin pay sahipleri çevresi korunmaya çalışılmıştır. Alım önerisi ile şirket ve pay sahiplerinin üstün menfaati göz ardı edilmemiştir. Bu hükmün amacı, payı devralanın malvarlığındaki azalmanın önüne geçmektir.
     Miras ve paylaşımı, eşler arası mal rejimi ve boşanma neticesinde etkisi ya da cebri icra yolu ile yani irade dışı bir sebeple Şirket nezdinde bir hissedara ait nama yazılı paylar Şirketin geleceği için olumlu etki yaratmayacağı öngörülen bir hissedara devri halinde Şirket burada belirtilen yasal enstrümana başvurmak suretiyle hisse devrini engelleme imkanına kavuşmaktadır.

     Diğer bir ifade ile belli şartların varlığı halinde Şirket, hisselerin çeşitli sebeplerle dağılması ve Şirketin hissedarlık yapısının istenmeyen şekilde değişmesini önlemeye yönelik yasal mekanizmaları elinde bulundurmaktadır:
     •    Şirketin hisseleri nama yazılı olacak;
     •    Şirketin bir kısım hisseleri miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra (haciz neticesinde edinim) gereği 3ncü kişilerce veya Şirketin kurumsal gidişatını olumsuz etkileyecek bir kişi/grup tarafından iktisap edilmiş olacak;
     •    Şirket bu hisselerin gerçek değerini ilgili 3. kişiye ödeyecektir;

     Yukarıdaki şartların bir arada varlığıyla Şirket bu yasal dayanağı kalkan olarak kullanıp Şirketin hissedarlık yapısının kurumsal yapıyı olumsuz etkileyecek şekilde değişiminden kendisini koruyabilmektedir.
     Tarafların devir bedeli üzerinde bir anlaşması mevcut değil ise Devralan, paylarının gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; bu halde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar. Devralan, gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren 1 (bir) ay içinde bu fiyatı reddetmezse, şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılır. Esas sözleşme devredilebilirlik şartlarını ağırlaştıramaz.

     Madde 493/4’ün gerekçesinde, “Hükümde sayılan geçiş halleri sınırlı sayı (numerus clausus) değildir. Anılan hallerde anonim şirket kural olarak onay vermekle yükümlüdür, ancak, şirket söz konusu pay senetlerini gerçek değeri üzerinden almayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir. Hüküm hisse senetlerinin anonim şirket tarafından alınmasını öngörmektedir.” şeklinde açıklanmıştır. Doktrinde de özellikle birleşme, bölünme, malvarlığının devri, ve özelleştirme hallerinin de bu kapsamda kabul edileceği belirtilmiştir.
     Kaçış şartının kullanılmasından farklı olarak, TTK 493/4 uyarınca ortaklığa tanınan satın alma teklifinde bulunma hakkının muhatabı, kanuni devir halleri ile payı edinen kişidir. Zira sayılan durumlarda payların mülkiyeti ve bunlardan kaynaklanan malvarlığına ilişkin haklar kanuni sebeplerin gerçekleşmesi ile derhal ilgili tarafa geçer.

TTK 493/4 hükmünün Aile Şirketlerine Etkisi
     Mevzuat çerçevesinde Aile Şirketleri nezdinde istenmeyen ve iradeye dayanmayan pay sahipliği yapısı değişikliklerinin önüne geçilebilmesi imkanı sağlanmıştır. Diğer taraftan yasal bir gerekçeye bağlı olarak payı edinen 3. kişi bakımından da adil, güvenli ve şeffaf bir denge sağlanmıştır. Bu enstrüman ile tüm hak sahipleri korunmakta olup şirketin devamlılığı esas alınmıştır. Aile şirketlerinde her zaman için sürdürülebilirliğin sağlanması için strateji kurulması gereği aşikardır.

     TTK 493/4 hükmü ile aile şirketlerine pay devirleri konusunda söz sahibi olma ve nitelikli seçimler yapabilme fırsatı tanınmıştır. Bu şekilde bir taraftan kurumsallaşırken diğer yandan aile şirketine Şirketin faaliyet alanı veya kurumsal yönetimi ile ilgisi olmayan pay sahibinin girişi konusunda aile şirketlerine inisiyatif tanınmaktadır. Bu madde ile aile şirketleri ve buna benzer özgün yapılara sahip anonim şirketlerde, bunların kendilerine has özelliklerinin devamının sağlanması amacı güdülmektedir. Bu amaç öncelikle aile tipi ve kapalı anonim şirketlerde pay sahiplerinin birbirlerine karşı sahip oldukları karşılıklı güven ve anlayışı sürdürmek; hissedarların iradesi dışında bir hissedarın şirkete katılmasını engelleyebilmek olarak ortaya çıkmaktadır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Bayram sonrası ilk gün yeni vaka sayısı tekrar binin üzerinde

  OTURMA BANKI İSKELETİ, AYAKLI ÇÖP KOVASI ve PİKNİK MASASI İSKELETİ ALIMI

  Çiğli ve Gaziemir’e de seyyar maskematik

  İhracata yönelik dijital faaliyetlere teşvik

  TİAD, Kovid-19’un takım tezgahları sektörüne etkilerini ölçümledi

  Aile Danışmanlığı Ulusal Yeterlilik Belgesi hazırlanıyor

  Döviz / Altın

  Sanal ticarete gerçek destek

  Mermercilerden ihracata ‘Fotoğraflı’ katkı

  Küresel salgına rağmen yatırıma devam

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze Meyve Hal Fiyatları

  Asansörde virüse karşı yeni çözümler yolda

  Başkan Kılıç sosyal medyayı salladı

  E-Spor pazarı 1,5 milyar dolara koşuyor

  Yabancı finans kuruluşlarının Çin’deki toplam aktifleri 702 milyar doları aştı

  Dünyada yaklaşık 1 milyar bisiklet olduğu ortaya çıkt

  Koç Holding net karı yüzde 345 yükseldi

  ExSA ve PPF, Temsa’nın hisselerini satın alacak

  AVOD’un maden rezervi 8.5 milyon tona yükseldi

  İzmir’de camiler dezenfekte ediliyor

  “Tavuk etindeki fiyat artışı üreticinin cebine yansımıyor”

  BiP ile görüşmeler 2 ayda 33 kat arttı

  Konak’ta camiler ibadete hazır

  Süt ve süt ürünleri ihracatçıları Çin pazarıyla hedef büyüttü

  Başkan Aksoy’dan Menemenli pamuk üreticilerine destek

  İZSİAD’ın gündemi yeni iş modelleri

  HAK-İŞ’ten uluslararası alanda önemli başarı

  Çeşme’de Covid-19 kılavuzu

  Bucalı ailelere iletişimi arttıran oyun kartları

  İhtiyaç sahiplerine verilen destek artıyor

  Tugay talimat verdi, metruk binalar yıkıldı

  Menderes’te camiler ibadete hazır

  “İzmir’in onu tanıtacak yeterince markası yok”

  İTB Meclisi’nde Covid-19 krizinin ardından normalleşme süreci konuşuldu

  EGİKAD geleceğin mesleklerini masaya yatırdı

  Emlak vergisi’nde son gün 1 Haziran

  Gürer: “Değişken hava koşullar üreticiyi vurdu”

  Lufthansa için 9 milyar avro yardım paketi

  İhale Özetleri

  27 Mayıs 2020 Tarihli ve 31137 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Günlük test sayısı Mayıs’ta ilk kez 20 binin altına indi

  26 Mayıs 2020 Salı

  Günlük Vaka sayısı iki gün sonra tekrar binin altına düştü

  Pire Limanı bu yıl da Avrupa’nın en büyüğü olacak

  SunExpress 4 Haziran’da iç hat uçuşlarına başlıyor

  BSMV binde 2’den yüzde 1’e çıktı

  25 Mayıs 2020 Pazartesi

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 28.05.2020
  Ticaret 27.05.2020
  Ticaret 22.05.2020
  Ticaret 21.05.2020
  Ticaret 20.05.2020
  Ticaret 19.05.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni