• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Ebru Güven ►TİM’den SESLER
12
14
16
18
14/03/2020 14:50
Evrensel Temel Gelir

TİM DANIŞMANLIK
danismanlik@tim.com.tr
www.tim.com.tr

     Dilerseniz bu yazıdan önce, “Yeni Versiyon İnsan” başlıklı bir önceki makalemizi kısaca hatırlayalım.
     Yazımızda bu yüzyıl içinde teknoloji ve sağlık alanında kaydedilen ilerlemeler sonrası insan ömrünün önceki yüzyıla kıyasla en az 30 yıl uzadığını, bunun yaşam kültürü, iş yapış şekilleri, yönetim ve en önemlisi ekonomik ve sosyal düzen ile ilgili ciddi bir değişim gerektirdiğini anlatmıştık. Gelişen teknolojinin aynı zamanda üretimde otomasyon ve robotların artışı ile iş olanakları açısından kısıtlamalar yaratacağını da belirtmiş, bu aşamada insanlara sabit bir gelir dağıtılması gerektiğinden dem vurmuştuk.

     İşte bu noktada biraz daha bu konuyu irdelemekte fayda görüyoruz.
     2020 Amerikan Başkanlık seçimlerinde Demokrat adaylardan Andrew Yang geçtiğimiz haftalarda adaylıktan çekildiğini açıkladı. Anket sonuçlarına göre %5-6 seviyeleri ile kazanma şansı olmayan, bu sonucu göre göre de kampanyasına daha fazla bağış almak istemediğin açıklayan Yang’in adaylığının özellikle sosyal medyada ilgi görmesinin en önemli nedeni “Özgürlük Payı” adını verdiği Evrensel Temel Gelir (ETG- Universal Basic Income/UBI) kavramı çerçevesinde oluşturduğu kampanyası oldu.

     Adaylığı öncesinde, işsizliğin arttığı bölgelerde start-up fikri olan fakat sermayesi olmayan girişimcilere fon sağlamak üzere kurduğu Venture for America isimli kar amacı gütmeyen sosyal girişimi yöneten Yang, özellikle yapay zeka ve otomasyon odaklı gelişen üretim teknolojilerinin birçok insanın işini kaybetmesine sebep olacağı gerekçesi ile, bu insanların en temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere 18 yaş üzerindeki her Amerikan vatandaşına 1000 USD tutarında maaş bağlanması gerekliliğini savundu.

     1950’lerden beri her ne kadar politik ve sosyal refahı artırıcı bir kampanya aracı olarak kulağa gelse de, aslında hem uzayacak yaşam, hem de gelişen teknolojinin sunduğu imkanlar ve insanların bu değişen koşullara hızlı adaptasyonu için kültür ve yaşam değişiklikleri, ETG’in hayatın ayrılmaz bir parçası olmaya doğru yönlendiği gerçeğini ortaya koyuyor.

     Son 10 yılda bu konunun ateşli savunucularına baktığımızda ise resmin politikadan daha ziyade teknoloji ve sosyo-ekonomik odağa kaydığını görebiliyoruz: Elon Musk, Richard Branson, Mark Zuckerberg, Noam Chomsky vs…

     Otomasyon ve robotik sanayileşmeden dolayı başta standart ve vasıfsız olmak üzere insan emek talebinin ortadan kalkması, işsiz sayısının artmasına, üretilen mal ve hizmetlere olan talebin azalmasına neden olacak. Sistemin devamının sağlanabilmesi için piyasa döngüsünün işlemesi, kurumların vergi verebilmesi için kar etmesi, kar edebilmesi için faaliyetlerinin devamlılığı, bunun için de katma değer üretip / hizmet sunup para kazanması, diğer yandan da bu hizmetleri/malı satabilecek kitlenin satın alma gücünün olması gerekecek.

     Bu bağlamda ETG’nin insanların artık temel ihtiyaçları için para kazanma endişesinden uzaklaşıp daha yaratıcı olmalarını sağlayacağı; daha iyi eğitim, sağlıklı yaşam, sevdikleri ve gönüllü sosyal hizmetler için daha fazla vakit ayırabileceği, sonuç olarak da daha adil bir gelir dağılımını sağlayacağı bir sistem olacağına inanılıyor. Böylelikle sosyal refah düzeyi artacak, insanlar geçim derdi yerine daha yaratıcı ve insanlık yararına işler yapacak, ve mutlu bir toplum olmaya doğru ilerlenecek.

     Gönüle ve kulağa hoş gelen oldukça iyimser olan bu tablo karşısında tabi ki karşıt görüşlerin de olması gayet kaçınılmaz. Bu kadar olumlu sonuçları olacağı aşikar bir uygulama neden şimdiye kadar herhangi bir ülkede hayata geçirilmedi?

     1970’lerden itibaren dünyanın çeşitli ülkelerinde lokal deneyler yapıldı. Özellikle Kanada’nın Manitoba eyaletinde binlerce vatandaşa koşulsuz aylık ödemeler yapıldı. Hedeflenen, insanların bu gelir ile mevcut işlerini bırakıp bırakmayacağı, verilen parayı hemen tüketip yoksulluk içinde yaşamayı sürdürüp sürdürmeyeceği, verimliliğin ve çalışma saatlerinin olumsuz etkilenip etkilenmeyeceği, kısacası insanları tembelliğe sevk edip sevk etmeyeceğinin analizi idi.

     Proje 1979’da sona erdikten sonra yapılan analizlerde bilim insanları yaşam kalitesinin belirgin biçimde arttığını, diğer yandan eğitim için daha uzun sürelerin ayrıldığını,  hastanelere yatışların azaldığını, çalışan birey sayısında ise kayda değer bir azalma olmadığını belirledi.

     İsviçre, 2016 Haziran’ında yapılan referandumda vatandaşlara 2500 İsviçre Frangı maaş bağlanmasını, kamu harcamalarında ciddi kesintilere yol açacağı, ek vergi yükünün doğacağı ve toplumda çalışma alışkanlıklarını olumsuz etkileyeceği gerekçesi ile reddetti. Sosyal devlet harcamalarının da eş zamanlı yürümesinin mümkün olmayacağı bu sistemde halkın bu kararı vermesinde tabii ki bireysel emeklilik ve sağlık haklarında meydana gelebilecek aleyhte durum da etken oldu.

     Peki, konu burada kapandı mı? Tabii ki hayır. Halen Finlandiya, Nabibya, Kenya ve Hindistan’da pilot bölgelerde denemeler yapılıyor. Dünyanın birçok yerinde önde gelen STK’lar bu konuyu gündemde tutmak için gayret ediyor. Kaynakların halen belirli sermaye sahiplerinin elinde olması, bu kaynaklara erişimde gerek coğrafi, gerek ekonomik, gerekse kültürel veya sosyal açıdan fırsat eşitliğine sahip olamayan kesimin kompanse edilmesi gerekliliği ilerleyen dönemlerde gündemi sık sık meşgul edecek ve bu konuyu tartışmalara açacak gibi görünüyor.

Önceki Yazılar :
Haberler
  29 Mart 2020 Tarihli ve 31083 Sayılı Resmi Gazete

  Borsalarda Alım-Satım

  Paket servisi lokantalara ilaç olmadı

  Sosyal mesafe temassız ödeme kullanımını artırdı

  Korona günlerinde obezite riskine dikkat!

  Ev ve mutfak eşyaları sektörü ‘Ekonomik Kalkan’a dahil olmak istiyor

  Başkan sengel’den “evde kal efes selçuk” anonsu

  Girişim yatırımları yüzde 62 arttı

  Ekim sezonunu kaçırırsak, bir yıllık mahsulü kaybedeceğiz

  Pazarlarda yeni dönem başladı

  Kira ödelemeleri haziran’dan sonra yapılabilecek

  Geliri olmayan 65 yaş üstündekiler için ‘Biz varız’

  Büyükşehir’den minibüs esnafına destek

  İZELTAŞ’tan örnek davranış

  Merkez Bankası kredi kartı faiz oranlarını düşürdü

  Lufthansa, salgından sonra ilk Shanghai uçuşunda Almanya’ya maske taşıdı

  Türkiye mısırda ithalatçı konuma geldi

  İzmir pazarlarında koronavirüs önlemleri

  Palandöken, “Taşımacı esnafına vergisiz akaryakıt verilmeli”

  Gayrimenkul sektörü de Koronavirüs krizinde

  “Türk kestanesini katma değerli hale getireceğiz”

  Altın Bilezik Atölyesi’nde maske üretimine başlandı

  Urla’da yaşlılara ve ihtiyaç sahiplerine eve hizmet

  Cumhurbaşkanı Erdoğan koronavirüs ile ilgili yeni tedbirleri açıkladı

  Magdeburger Sigorta sağlık çalışanları ile 65 yaş üstü sigortalıları için özel hizmetlerini devreye aldı

  Yedi soruda kısa çalışma ödeneği

  Büyükşehir’den İzmir otogarında denetim

  Zabıta gıda denetimini sürdürüyor

  İzmir’in çocukları da unutulmadı

  Petrol şirketleri siber saldırıların hedefinde

  Bayraklı’da zabıta, pazarcılara eldiven ve broşür dağıttı

  Tugay’dan mahallelere ‘koronavirüs’ ziyaretleri

  Siber COVID-19’a dikkat

  Dijital pazarlamada kesenin ağzı açıldı

  KOBİ’lerin uygulaması gereken 8 siber güvenlik adımı

  Başkan Kılıç’tan Covid-19 ekibine 400 TL moral primi

  İHALE İPTALİ

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze Meyve Hal Fiyatları

  28 Mart 2020 Tarihli ve 31082 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  “İleri tedbirlere ihtiyaç var”

  “Fırınların altyapısı ambalajlamaya uygun değil”

  “Demiryollarına ağırlık verilmeli”

  Bankalardan ticari ve kurumsal müşterilere iki kredi paketi

  Açlık sınırı 2.345 TL, yoksulluk sınırı 7.639 TL

  GAZİEMİR VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNDEN GAYRİMENKUL SATIŞI

  Döviz / Altın

  Bakan Pakdemirli: Dünyayı doyuran ülke, Türkiye olacaktır

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 30.03.2020
  Ticaret 28.03.2020
  Ticaret 27.03.2020
  Ticaret 26.03.2020
  Ticaret 25.03.2020
  Ticaret 24.03.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni