• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Farabi Ayata ►KONUK YAZAR
12
14
16
18
20/12/2018 15:05
Atatürk Devrimleri ve Kadın Hakları

     Osmanlı imparatorluğunun kuruluşunda kadına değer vermeyi öngören geleneklerin yerini giderek islamiyetin kabulünden kaynaklanan arap kültürü almaya başlamış fetihler sonucu karşılaşılan Bizans ve Avrupa kültürleri ile birlikte değer yargılar da değişime uğramıştır. Sarayda yaşayan validelerin, sultanların bir üst sınıf olarak sahip oldukları ayrıcalıklar ya da devlet idaresinde yetkili olmaları Osmanlı dönemi halk kadını için bir gösterge olamaz.

     Kadının ikinci plana itilmesinin nedeni dinin getirdiği çok eşliliktir. Hediye edilmesi, cariyelik evlilikte söz sahibi olamaması görevinin sadece erkeğinin geleceğini, neslini sürdürecek evlat doğurmak ve ev işlerinin yerine getirmesidir. İslam dininin ortaya koyduğu şeriat hükümleri nedeniyle hiçbir hak ve yetkisi olmayan Türk kadınının yaşantısında haklar açısından Tanzimat fermanı ile başlamıştır. 3 Kasım 1839 Sultan Abdülmecit döneminde fermanla modernleşme süreci başlamış, 1842 yılında ebelik kursları açılmış,1847 yılında kölelik ve cariyelik kaldırılmış,1857 yılında veraset hakları kız ve erkek çocuklar için eşitlenmişti. (1)
1858 de kız rüştiyeleri, 1870 de ise kız öğretmen okulları açılmıştı. (2)

     Benzer iyileştirmeler II. Abdülhamit döneminde 1. Meşrutiyet (1876) ve JönTürk devrimi olarak da kabul edilen II. Meşrutiyet (1908) ile bazı aşamalar kaydedilmiş ve iyileştirmeler büyük şehirlerdeki aristokrat üst sınıf aile mensuplarına hitap etmiş, taşra ve kırsal kesim bu imkânların dışında kalmış, okur yazar sayısı da kent nüfusu seviyesinde kalmıştır. Yine de bu nüfus kadın yazarların ortaya çıkmasına, kadın cemiyetlerinin kurulmasına önderlik etmişlerdir.
     Kadın haklarının gündemde tutulmasına Namık Kemal, Şemsettin Sami, Abdülhak Hamit Tarhan gibi yazarlar da dönemin dergi ve gazetelerinde yazılar kaleme almışlardır.

     Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılması ve Cumhuriyet’in ilan edilmesi ile başlayan reform hareketlerinin tamamı, genelde toplumu özelde ise bireyleri ilgilendirmektedir. 3 Mart 1924 yılında halifeliğin kaldırılması ve okulların devlet okulu haline getirilmesi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması, 1925 yılında Tekke ve Zaviyelerin kapatılması, 1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile çok eşliliğe son verilmesi, kadın ve erkeğe eşit boşanma hakkı ile velayet hakkı tanınması, 1928 yılında alfabenin değiştirilmesi ile okur yazarlığın çoğalması, kadınların 3 Nisan 1930 tarihinde Belediye kanunu ile seçme ve seçilme hakkının verilmesi, 5 Aralık 1934 yılında ise genel seçimlerde milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınması, kadın haklarının elde edilmesinde ana unsur olmuştur. 8 Şubat 1935 yılında yapılan milletvekili seçiminde ve bir yıl sonra yapılan ara seçimde toplam 18 kadın milletvekilinin meclise girmeye hak kazanması, kadınların siyasal haklara sahip ülkeler arasında Türkiye’yi gıpta ile bakılan ülke konumuna getirmiştir.

     Anadolu kadınının, devrimlerden sonra nasıl olması gerektiğini Atatürk’ün şu sözlerinden anlamak mümkündür; “Türk kadını dünyanın en aydın, en faziletli ve en ağır kadını olmalıdır. Ağır siklette değil, ahlakta ve fazilette ağır, vakarlı bir kadın olmalıdır. Türk kadınının vazifesi Türk’ü zihniyeti ile, pazusu ile, azmi ile muhafaza ve müdafaaya kudretli nesiller yetiştirmektir.” İşte bu sözlerde kendine verilen hakları iyi özümseyen ve yerine getirme çabasını kendine görev edilmiş olan bir Cumhuriyet kadını olarak vatanına ve kalkınmasına hizmet Türk kadınının öncelikli gayesi haline gelmiştir.

     Kadınlara tanınan haklardan faydada biten kesimin kentli kadınlar olduğu Atatürk’ün tanımladığı asil kadın olarak yücelttiği Anadolu kadınının bu haklardan yeterli şekilde faydalanamadığı gerçeğidir. Bu durum sadece kadın hakları için geçerli değildir. Yapılan bütün kalkınma hamlelerinden, eğitimden kırsal kesimin yararlanamadığı da yadsınamaz bir gerçektir. 

1. 8 Mart 1857 tarihinde NewYyork’lu kadınların erkek ve kadın işçilerin aynı düzeyde ücret alması ayaklanması en büyük eylemdir. 8 Mart 1877 tarihinden itibaren Dünya kadınlar günü kutlanır.
2. Ş. Tekeli “Kadın” Cumhuriyet dönemi Türk Ansikopedisi
3. Utkan Kocatürk “Atatürk’ün fikir ve düşünceleri

Önceki Yazılar :
Haberler
  BAKIM VE ONARIM HİZMETİ ALINACAKTIR

  TIBBİ MALZEME SATIN ALINACAKTIR

  İhale Özetleri

  16 Ocak 2019 Tarihli ve 30657 Sayılı Resmî Gazete

  15 Ocak 2019 Tarihli ve 30656 Sayılı Resmî Gazete - 2. Mükerrer

  15 Ocak 2019 Tarihli ve 30656 Sayılı Resmî Gazete - Mükerrer

  Karayollarında Durum

  İşsizlik oranı %11,6 seviyesinde gerçekleşti

  2018 yılı bütçe açığı 72,6 milyar TL

  Geleceğin teknoloji yıldızları Deneyap ile yetişecek

  Orion Fuarcılık 14. Agroexpo’ya hazır

  Bornova’nın engel tanımayan şampiyon dansçısı

  Sayılkan: İlaç fiyat kararnamesi değişmeli

  Toplam ciro endeksi %15,4 arttı

  Otomotiv sektörüne yeni bir soluk getirecek

  “Gıda satılan yerde beyaz eşya satılmamalı”

  Arçelik’ten Çeyiz Kampanyası

  Profilo enerji tasarruflu ürünler Ege Bölgesi’nde tercih ediliyor

  30 ilde 9 bin kadına ulaşıldı

  26. İzmir Avrupa Caz Festivali’nin Afişi İzmir’den

  TÜRKTOB, Fidanda Türkiye markası

  “Sektör devasa enstitüye dönüştü”

  “Kadınlar tarihte yer almak için mücadele veriyor”

  İşler: Diğer sektörlere teşvik var turizme neden yok?

  “Yapılandırma takipteki kredileri de kapsamalı”

  TÜRGÖK, Avrupa’nın başkentinde tanıtıldı

  Bitmemiş konutların tercih oranı artıyor

  Vodafone, dijitalleşme yolculuklarında KOBİ’lere destek olmayı sürdürüyor

  Türk kırtasiye sektörü dünya pazarına avantajlı fiyat sunuyor

  Başkent’te su faturalarına yüzde 30 indirim

  Egeli miniklerden enerji tasarrufu sergisi

  Atık yönetimi sektörü ivme kazanıyor

  Japon ilaç devi Takeda, Shire’ın alım sürecini tamamladı

  Blokzincir enerjiyi şeffaflaştırıyor

  Küresel iflas oranının yükseleceği 2019’da Avrupa ve Çin alarm veriyor

  Addio(*) İzmir!

  Karşıyaka’da milyonluk arazi resmen ‘park’ oldu

  Enflasyona ezilmemek için ‘imza’ hareketi

  Yarıyıl tatilinde siber tehlikelere dikkat

  Siber saldırı tehdidi şirketleri telaşlandırdı

  İnsan eli hassasiyetinde hızlı robotlarla küresel rekabet gücü artıyor

  YLG TV’ler, yepyeni bir kullanıcı deneyimi sunuyor

  Enerji tasarrufunda veri merkezlerinin rolü artıyor

  Bornovalılar can dostlarına duyarsız kalmadı

  Buz üzerinde “sıcacık” bir jest

  Başkan Amca’dan çocuklara karne hediyesi

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 16.01.2019
  Ticaret 15.01.2019
  Ticaret 14.01.2019
  Ticaret 12.01.2019
  Ticaret 11.01.2019
  Ticaret 10.01.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni