• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Kapanan şirket sayısı yüzde 13 arttı

  Sıfır konut fiyatları alıcıyı ikinci ele yöneltti

  “Marketler bayramı fırsat biliyor”

  İşler: Ara tatiller soluk aldıracak

  Müze ziyaretlerinde yüzde 18,88’lik artış

  İngiltere-Türkiye arasında anlaşma

  Güler Sabancı: “Gençliğimize inanıyoruz”

  Microsoft nesnelerin interneti laboratuvarını Shanghai’de açtı

  Canlı doğan bebek sayısı 1 milyon 248 bin 847 oldu

  Palandöken, “Ülkemiz güçlü bir tarım politikasına sahip”

  Sünnet kıyafetleri artık alınmıyor

  10. yılda da organik ürünlerle devam

  Sosyal medya tatil tercihlerini etkiliyor

  “Tohumlar çeyiz sandıklarından çıkıyor”

  Gülle: Yeni bir ihracat hikayesine ihtiyacımız var”

  İZİD, proje üretmekten yorulmuyor

  Serter’den 19 Mayıs için 100. yıl köşesi

  Belediyenin borcu 3 milyar 63 milyon TL

  Konak’ta 1919 ruhu canlandı

  Başkan Arda’ya ilk kupa Boccia Takımı’ndan

  Genç girişimcilere Başkan Soyer’den tam destek

  Selçuklular 100. Yılı coşkuyla kutlayacak

  Bornova’da Gençlik Şöleni başladı

  İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi 16. Medya ve Fotoğraf yarışması sonuçlandı

  İpotekli konut satışlarında azalma

  “Okullar ara tatilde Fethiye’ye geziler düzenleyebilir”

  Türkiye’nin ilk “Engelli Farkındalık Merkezi”ne tam not

  Trafik mağduru at için seferberlik

  Bayraklı Belediyesi yüzme kursu kayıtları başladı

  100’üncü yılda Konak’ta 19 Mayıs coşkusu

  3. Çevre ve Geri Dönüşüm Proje Yarışması sergisi açıldı

  Arçelik Atatürk Rallisi’nde bir ilke imza atmayı hedefliyor

  “Sen Bizi Tanısan Çok Severdin”

  UÇAK BAKIM HANGARI BİNASININ BAKIM ONARIMI İŞİ

  T.C. İZMİR 9. İCRA DAİRESİ 2018/11421 ESAS TAŞINMAZIN AÇIK ARTIRMA İLANI

  BALÇOVA BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NDAN İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ İLANI

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

  18 Mayıs 2019 Tarihli ve 30778 Sayılı Resmî Gazete

  17 Mayıs 2019 Tarihli ve 30777 Sayılı Resmi Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  Ege’nin en büyüğü Tüpraş

  Kısa vadeli dış borç stoku Mart’ta 119,4 milyar dolar

  ABD, çelik ithalatında gümrük vergisini % 25’e indirdi

  Organik sabun cilde ilaç oluyor

  İzmir Körfezi’nde yüzme hayali gerçek olacak

  Hibrit buluta açılan kapı: Yerel veri merkezi

  Gayrimenkul satışlarına hız veren platform; 11Sight

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 18.05.2019
  Ticaret 17.05.2019
  Ticaret 16.05.2019
  Ticaret 15.05.2019
  Ticaret 14.05.2019
  Ticaret 13.05.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni