• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNDEN KAMU KONUTLARI SATIŞI

  T.C. ÇEŞME İCRA DAİRESİ 2018/417 TLMT. TAŞINMAZIN AÇIK ARTIRMA İLANI

  Borsalarda Alım-Satım

  “Hazır giyim ve tekstil sektörlerimizin istihdamı ilk kez 1 milyonun üzerine çıktı”

  Nea Smirni ile İzmir arasındaki ilişki güçlenecek

  Kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 105,61 arttı

  HORECA Fair’de 400 marka buluştu

  Çin Merkez Bankası: Salgının ekonomiye etkileri kısıtlı olacak

  Margarinde gönüllü başlayan trans yağ sınırlaması yasallaşıyor

  Gürer: Tarımda umut kadın kooperatifleri

  Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin “Akıllı Şehirler Zirvesi’nde”

  Şiir Ege’nin iki yakasını bir araya getiriyor

  Konak’ta İklim değişikliğine sempozyum ile dikkat çekildi

  Otomobildeki dönüşüm yan sanayideki rekabeti artırıyor

  Türkiye’nin enerjide dokunulmamış hazinesi: Biyokütle

  Aliağa’da velilere mesleki ve teknik eğitim semineri

  TÜSİAD Bu Gençlikte İŞ Var! Ege’nin yeni dönemi EGİAD işbirliği ile başlıyor

  EFD’de Korona virüsünün dünya ekonomisine etkileri konuşulacak

  Ara güler merhaba izmir! Arkas sanat merkezi’nde

  Mistral Carrera’da üyelere özel “Neon” parti

  Koçtaş’a bahar erken geldi

  Endeksa ve TÜGEM 4. çeyrek 2. el konut satış raporu çıktı

  Şampiyon antrenör, şampiyon taekwondocular yetiştiriyor

  Bayraklı’da yan yatan binanın tahliyesine başlandı

  “İzmir, sağlık turizmi için biçilmiş kaftan”

  Küresel ısınmaya karşı çalı üretilecek

  Kendi zabıtasına ceza yazdı

  Tekfen Holding, istikrarlı büyümesini 2019’da da sürdürdü

  En büyük, en sessiz ve en pahalı tekneler nefes kesiyor

  Michelin’in 2019 yılı net geliri 1.7 milyar Euro’yu aştı

  Başkan İduğ: “Yeniden Yeşil Bornova”

  Başkanlık Kupası’nı “Lozan” kazandı

  Müşteri odaklı dönüşüm ve dijitalleşme Teknosa’yı 4,1 milyar lira ciroya taşıdı

  Ödemiş Ayakkabı Festivali başladı

  Towerlife markaları faturalardan da kazanıyor

  Başkan Kılıç’a anlamlı Elazığ ziyareti

  2020 Türkiye Bonds & Loans Ödülleri sahiplerini buldu

  Zamana damga vuran uygulama

  Wilo, ileri teknolojisi ile geleceğe yön verecek

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze Meyve Hal Fiyatları

  22 Şubat 2020 Tarihli ve 31047 Sayılı Resmi Gazete

  21 Şubat 2020 Tarihli ve 31046 Sayılı Resmi Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  Sanayici enerji fiyatlarında düzenleme bekliyor

  Uluslararası Yatırım Pozisyonu açığı 348,9 milyar dolar

  Soyer: Turizm insanların kalbine dokunan sektör

  Türkiye’nin tütün kontrol notu kırıldı

  EGİKAD, Mehmet Ali Özcan’ı ağırladı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 21.02.2020
  Ticaret 20.02.2020
  Ticaret 19.02.2020
  Ticaret 18.02.2020
  Ticaret 17.02.2020
  Ticaret 15.02.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni