• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Fatih Çil ►SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK
12
14
16
18
20/02/2019 15:00
Göbeklitepe - Tarım Devrimi - Kaynak Laneti

     2019 yılı Göbeklitepe yılı ilan edildi. Buraya, konuya geri dönmek üzere bir mim koyup hemen son günlerin en önemli tartışma konusu olan domates, biber, salatalık fiyatlarının artışına biz de ucundan girelim ki gündemi kaçırmış olmayalım.

     Meraklıları bilir.. Domates, biber, salatalık da dâhil tarım deyince çıkarımlarına katılmasanız bile hatırlanılması lazım gelen önemli isimler vardır. Bunlardan biri “tarım devrimi” teriminin isim babası ve entelektüel kesimleri derinden etkileyen  “Kendini Yaratan İnsan” kitabının yazarı Gordon Childe, bir diğeri 2 milyon kopyadan fazla satan Pulitzer ödüllü “Tüfek, mikrop, çelik ” kitabının yazarı, “İnsan buğdayı değil buğday insanı evcilleştirdi”  diyerek konuyu  “paralel bir evrene” taşıyan Sapiens’in müellefi  Yuval Noah Harari’nin de hocası olan  Prof. Jared  Diamond’ur.

Niçin?
     Kabaca Childe ve Diamond’a göre insanlık, bugün geldiği medeni seviyeye; Anadolu topraklarında yaşanan at, sığır, domuz, koyun, keçi gibi hayvanlar ile buğday, arpa, nohut, bezelye gibi proteini bol yararlı bitkilerin evcilleştirilip, yetiştirilmesi daha da kritiği depolanabilmesine yol açarak yazının da icadına zemin hazırlayan tarım devrimi nedeniyle gelmiştir.

     O zamanlarda avcı toplayıcı olan insanoğlu bu devrimle daha çabuk doymuş, ortaya çıkan artı ürünle vücut bulan işbölümü ve teknolojinin ivme verdiği medeniyet,  önce Anadolu’da ve sonra bilgi, ürün ve hayvanların yayılmasıyla dünyanın diğer bölgelerinde kendini tekrarlayıp, gelişmesine devam etmiştir. Tabiri caizse  bugün Ay’a giden roketin motorları o gün Anadolu’da evcilleştirilen öküzün çektiği sabanın peşinden tarlalara atılan buğday ile ateşlenmiştir.

     Bu kurama göre türlerin kökenine inmeden kestirmeden bizdeki domates, biber, salatalık olayına seri bir şekilde dönersek, ucuz fiyat için avcılığa oradan da toplayıcılığa başlarsak ya da bu ürünleri pahalı yemeye devam edersek yüksek amaçlar için ayıracağımız vaktimizi, enerjimizi ve paramızı doymaya harcayacağımızdan dolayı sermayesi bilgi ve hayal gücü olan yeni çağa doğru “nitel” bir sıçrama gerçekleştiremeyeceğimiz aşikârdır.

     Buradan tekrar mim koyduğumuz yere yani Göbeklitepe’ye dönersek bu keşif bazı bilim insanlarına göre, medeniyet gelişim kuramına yeni bir açı getirmekte Childe ve Diamond’un söylediklerinin ana fikrini hükümsüz kılarken insanlık tarihinin yeniden yazılmasını emretmektedir.

     Uzun vadenin bir ay olup bırakın ayın adamı olmayı günün adamı olmanın bile pek zor olduğu memleketimizde bu keşifle  “İlerlemeci tarih tezi” yerle bir olur mu veya update edilir mi, türünden sorular hiç şüphesiz  bilim insanlarına bırakılması gereken derin konudur  fakat bir nokta var ki hepimiz için çok ama çok açıktır.  O da Anadolu topraklarının tarım olmadan bile, “ hüda-i nabit” ile atalarımıza medeniyetin kapılarını açabilecek verimlilikte bir “doğal sera” olduğu gerçeğidir.

     İşte tam bu aşamada  tavuk- yumurta; yumurta-tavuk (medeniyet-din; din- medeniyet ) gibi derin ve yazının sınırlarını aşan sorulara girmeden  sorulması gereken daha “basit” sorular vardır.

     Türkiye’nin yıllık domates üretimi 13 milyon, biber üretimi 2.5 milyon, salatalık üretimini 1 milyon 350 bin tondur.  Nasıl olmuştur da güneşi az, toprağı taşıma, kaynakları kıt olup anılan tarım devrimi ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan küçücük Hollanda,  sırasıyla sadece 175, 78 ve 16 km2lik alanlarda bu ürünlerin tamamını üretebilir hale gelmiştir? Ne olmuştur da Hollanda, 25 milyar eurosu  reexport (transit) olmak üzere 92 milyar euroluk tarım ürünü, 10 milyar euroluk gıda makinesi ihracatı yaparken, 783,500 km2 yüzölçümü  ile bu ülkenin neredeyse 20 katı büyüklüğünde olması bir yana tarıma ve tarihe nüfus kâğıdını veren Türkiye sadece 16-17 milyar dolarda kalmıştır?

     Güneşi, iklimi, suyu, toprağı, gübreyi, enerjiyi,  işbölümünü marjinalleştiren Hollanda’da yepyeni bir tarım devrimi yapıldı ya da teşbihte hata olmaz yoksa biz “Dutch Disease” bir başka ifade ile Hollanda Hastalığı’na yakalanıp bir kaynak lanetine mi uğradık da haberimiz yoktur?

     Evet, tarih bundan sonra nasıl yazılacaktır bilemiyoruz ama Göbekli tepe’den bütün dünyanın yepyeni bir ders çıkaracağı kesindir. Ancak bizim çıkarmamız gereken “dersler” çok daha başka ve çeşitli olmalıdır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Bayram sonrası ilk gün yeni vaka sayısı tekrar binin üzerinde

  OTURMA BANKI İSKELETİ, AYAKLI ÇÖP KOVASI ve PİKNİK MASASI İSKELETİ ALIMI

  Çiğli ve Gaziemir’e de seyyar maskematik

  İhracata yönelik dijital faaliyetlere teşvik

  TİAD, Kovid-19’un takım tezgahları sektörüne etkilerini ölçümledi

  Aile Danışmanlığı Ulusal Yeterlilik Belgesi hazırlanıyor

  Döviz / Altın

  Sanal ticarete gerçek destek

  Mermercilerden ihracata ‘Fotoğraflı’ katkı

  Küresel salgına rağmen yatırıma devam

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze Meyve Hal Fiyatları

  Asansörde virüse karşı yeni çözümler yolda

  Başkan Kılıç sosyal medyayı salladı

  E-Spor pazarı 1,5 milyar dolara koşuyor

  Yabancı finans kuruluşlarının Çin’deki toplam aktifleri 702 milyar doları aştı

  Dünyada yaklaşık 1 milyar bisiklet olduğu ortaya çıkt

  Koç Holding net karı yüzde 345 yükseldi

  ExSA ve PPF, Temsa’nın hisselerini satın alacak

  AVOD’un maden rezervi 8.5 milyon tona yükseldi

  İzmir’de camiler dezenfekte ediliyor

  “Tavuk etindeki fiyat artışı üreticinin cebine yansımıyor”

  BiP ile görüşmeler 2 ayda 33 kat arttı

  Konak’ta camiler ibadete hazır

  Süt ve süt ürünleri ihracatçıları Çin pazarıyla hedef büyüttü

  Başkan Aksoy’dan Menemenli pamuk üreticilerine destek

  İZSİAD’ın gündemi yeni iş modelleri

  HAK-İŞ’ten uluslararası alanda önemli başarı

  Çeşme’de Covid-19 kılavuzu

  Bucalı ailelere iletişimi arttıran oyun kartları

  İhtiyaç sahiplerine verilen destek artıyor

  Tugay talimat verdi, metruk binalar yıkıldı

  Menderes’te camiler ibadete hazır

  “İzmir’in onu tanıtacak yeterince markası yok”

  İTB Meclisi’nde Covid-19 krizinin ardından normalleşme süreci konuşuldu

  EGİKAD geleceğin mesleklerini masaya yatırdı

  Emlak vergisi’nde son gün 1 Haziran

  Gürer: “Değişken hava koşullar üreticiyi vurdu”

  Lufthansa için 9 milyar avro yardım paketi

  İhale Özetleri

  27 Mayıs 2020 Tarihli ve 31137 Sayılı Resmi Gazete

  Karayollarında Durum

  Günlük test sayısı Mayıs’ta ilk kez 20 binin altına indi

  26 Mayıs 2020 Salı

  Günlük Vaka sayısı iki gün sonra tekrar binin altına düştü

  Pire Limanı bu yıl da Avrupa’nın en büyüğü olacak

  SunExpress 4 Haziran’da iç hat uçuşlarına başlıyor

  BSMV binde 2’den yüzde 1’e çıktı

  25 Mayıs 2020 Pazartesi

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 28.05.2020
  Ticaret 27.05.2020
  Ticaret 22.05.2020
  Ticaret 21.05.2020
  Ticaret 20.05.2020
  Ticaret 19.05.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni