• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE

Milli servetimiz çam fıstığı alarm veriyor

16 Eylül 2020 Çarşamba 00:00
12
14
16
18

Milli servetimiz çam fıstığı alarm veriyor

   ► Son 10 yıldır Kozak çam fıstığında nedeni bilinmeyen hastalık nedeniyle rekoltenin yaklaşık 2 bin tondan, 150-200 tona düştüğünü açıklayan Bergama Ticaret Odası Başkanı Fikret Ürper, üretimdeki gelirin bugünkü fiyatlarla 80-100 milyon dolardan yaklaşık 10 milyon dolara gerilediğini kaydetti.

           SELDA AK / ÖZEL     
     Türkiye’deki çam fıstığı üretiminin yüzde 80’ini karşılayan Bergama Kozak bölgesindeki çam fıstığında rekolte her geçen yıl düşüyor. Kaynağı henüz belirlenemeyen hastalık nedeniyle rekoltesi azalan çam fıstığı, gram altın fiyatları ile yarışmaya devam ediyor. Geçtiğimiz yıl üreticiden 320 liraya çıkan çam fıstığı bu yıl 460-500 lira aralığında satışa sunuluyor. Öte yandan önemli bir ihracat ürünü olan çam fıstığındaki gelir düşüşünün 100 milyon dolardan 10 milyon dolara gerilediği ifade ediliyor.
     Bergama Kozak bölgesinin en önemli geçim kaynağı çam fıstığında son 10 yıldır nedeni bilinmeyen hastalığın etkisiyle rekoltenin ve verimin ciddi oranda düştüğünü belirten sektör temsilcileri, bölge halkının gelirinin düştüğünü ve istihdam sorununun yaşandığına dikkat çekiyor.

“Rekolte sorunu fiyatı yukarı çıkarıyor”
     Çam fıstığının her zaman pahalı bir ürün olduğunu kaydeden Bergama Ticaret Odası Başkanı Fikret Ürper, “Rekoltenin fazla olduğu dönemlerde de ona benzer ürünlere göre fiyatı çok yukarda bir ürün oldu. Ama son dönemde rekoltede yaşanan olumsuzluklar fiyatı daha da yukarı çıkardı. Şu an üreticiden çıkan toptan fiyatları 470-500 lira civarında. Gramaj aşağı indikçe, ambalaj küçüldükçe, yol uzadıkça perakende fiyatları da artıyor” dedi.

“Rekolte 2 bin tondan 200 tona düştü”
     Kozak bölgesindeki çam fıstığı üretiminin geçmişte yaklaşık bin 500 ile 2 bin ton aralığında olduğunu vurgulayan Ürper, “Şu an rekolte 150-200 ton aralığına düştü. Yani çam fıstığında yaşanan hastalıktan sonra rekolte son yıllarda 10 kat aşağı düştü. Dolayısıyla bu durum fiyatlara yansıdı. Fiyatın yukarı çıkması hiç kimse için iyi bir şey değil. Burada bizim için önemli olan rekoltenin çok fazla aşağı düşmesi. Bugünkü fiyatları baz aldığınızda yaklaşık 80-100 milyon dolarlık bir üretim varken, şimdi 8-10 milyon dolar civarına düşen bir gelirden bahsediyoruz” diye konuştu.

“Çin ve muadillerine göre daha fazla tercih ediliyor”
     Çam fıstığında meydana gelen hastalığın yarattığı sorunlara değinen Ürper, “Bölgede yaşayan insanların rekolteden kaynaklanan gelir düşüklüğü var. Bu gelir düşüklüğü sadece üreticileri değil bütün bölgeyi etkiliyor. Kozak bölgesinin gelir ve refah seviyesi yüksekti. Doğal olarak bütün ihtiyaçlarını bizim bölgemizden karşılıyorlardı. Tabi bunlarda da düşüş meydana geldi. Dolayısıyla burada ticaret ile uğraşan kişilerin de gelirlerinde kayıplar yaşandı. Bu durum Türkiye için de bir kayıp. Çünkü üretilen çam fıstığının yüzde 80-90’nı ihraç ediliyor. İç piyasada tüketilen oran ise oldukça düşük. Genelde Avrupa ülkelerine, Kuzey Afrika’ya ve Ortadoğu’ya ihraç ediliyor. Kozak çam fıstığı özellikle tercih ediliyor. Çin ve muadillerine göre çok daha fazla tercih edilen lezzet ve yapısı var” ifadelerine yer verdi.

“Coğrafi işaretini aldık”
     Bergama Kozak bölgesinin Türkiye’nin yüzde 80’lik üretimini gerçekleştirdiğini sözlerine ekleyen Ürper, “Kalite olarak Bergama Kozak çam fıstığı daha fazla tercih edilen bir ürün. Fiyatı da diğer ülkelerin çam fıstığına göre daha yüksek. Hatta Bergama Ticaret Odası olarak biz Kozak çam fıstığının coğrafi işaretini de alarak diğer ürünlerden ayrışmasını sağlamaya gayret ettik. Şu an Kozak çam fıstığı coğrafi işareti alınmış bir ürün” dedi.

“Sadece Türkiye’nin sorunu değil”
     Yaklaşık 7 yıldır çam fıstığında meydana gelen hastalığın araştırıldığını anlatan Ürper, “Biz Bergama Ticaret Odası olarak kendi dönemimizde ve önceki dönem arkadaşlarımız da dahil olmak üzere oldukça hassas davranıp bu sorunun çözümü için destek vermeye çalıştık. Üniversiteler bu konuda oldukça farklı çalışmalar yaptı. Fakat herhangi bir sonuca ulaşılamadı. Ayrıca bu sorun sadece Türkiye’nin sorunu değil geçmişte Portekiz, Yunanistan gibi ülkelerde yaşanmış, geçmiş ve hatta bir kısmında da yaşanmaya devam ediyor. Bunun açıklamasını yapamıyorlar” ifadelerini kullandı.

“11 farklı ekip araştırma yapıyor”
     Geçen yıl Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde çeşitli üniversitedeki hocalardan oluşan 11 farklı araştırma ekibinin kurulduğunu anlatan Ürper, “Her ekip bu sorunun nerden kaynaklandığını kendi uzmanlık alanına göre araştırıyor. Bir ekip bölgede kimyasal değişimlerin olabileceğini öngörerek bu doğrultuda çalışıyor. Bir kısmı bu hastalığın bir mantar tarafından üretildiğini düşünerek, bu mantarı bertaraf etme yöntemleri ile ilgili çalışıyor. Bir başka ekip ise orada yaşayan bir çeşit böcekle ilgili çalışmalar gerçekleştiriyor. Bir ekip ise yaşanan iklim değişikliğinkilerinden dolayı ağaçların döllenemediğini ve nasıl düzeltilebileceği yönünde çalışıyor. Bir ekip ise bu böceklerle doğal yollarla mücadele ederek çalışmalar yapıyor. Üniversite hocalarından oluşan 11 farklı ekip bu ve başka konular üzerinden araştırmalar yapıyor. Geldiğimiz noktada henüz bir sonuca ulaşılamadı. Neticeye ulaşılması için en az 2-3 yıllık bir süreye ihtiyacımız olduğunu biliyoruz. Tabi bu hastalık bir daha tekrarlanır mı onu da bilmiyoruz. Konu sadece bu hastalık ve rekolte düşüklüğü sorunu değil. Belki bir değil bir kaç sorununun birbirini tetiklemesinden de kaynaklanabilir. Dolayısıyla hocalarımız kendi aralarında istişare ederek çalışmaya devam ediyor” diye konuştu.

“Tesisimizde üretim düştü, istihdam azaldı”
     Bergama Özkozaklı Tarım ve Orman Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret LTŞ sahibi ve çam fıstığı üreticisi Ali Kozaklı, her geçen gün üretimlerinin düştüğünü söyledi. Çam ağaçlarındaki hastalığın aşağı yukarı 10 yıldır devam ettiğini ifade eden Kozaklı, “Üniversiteden gelen hocalar araştırma yapıyor. Fakat hastalığın sonucuna ulaşmadılar. Üretici olarak biz bu hastalığın bulunmasını istiyoruz. Ne gerekiyorsa bizde yapalım. Çünkü milli ekonomi için önemli. Bu bizim milli servetimiz. Her geçen sene kayıp yaşıyoruz. Dolayısıyla tesisimizde üretim azalıyor. Doğal olarak istihdam da azalıyor. Geçen sene 80-100 ton işletme kapasitemiz vardı. Şimdi 10 tona düştük. Şimdi isteseniz de ürün yok. Ürün olmayınca bizde bir şey yapamıyoruz” diye konuştu.

“Gram altın fiyatı çam fıstığı ile yarışmaya devam ediyor”
     Çam fıstığı işçiliğinin zor olduğunu ifade eden Kozaklı, “Kasım ayında çam kozalakları toplanıyor ve depolanıyor. Köylüler Haziran ayına kadar toplanan kozalakları kendi bünyelerinde himaye ediyor. Haziran ayında hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte toplanan kozalaklar açık alana serilerek kurutuluyor. Daha sonra traktörlerle kozalaklar ve çekirdekleri ayrıştırılıyor. Ardından fabrikaya tesislere giderek ayıklama, yıkama, kurutma gibi bir çok aşamadan geçiyor. Neredeyse bir yıllık bir süre boyunca çam fıstığını elde etmek için çalışıyorsunuz. Bizden çıkan çam fıstığının birim fiyatı geçtiğimiz yıl 320 liraydı. Bu sene ise 460-470 lira aralığında değişiyor. İhracat için talep oluyor fakat elimizde yeterli ürün olmadığı için talepleri karşılayamıyoruz. Şimdi elimizde ne kadar ürün varsa o kadar satıyoruz. Sonuçta çok fazla talep edildiği için ürün de az olduğundan dolayı fiyatları oldukça yüksek. Geçmişten bu yana çam fıstığı ile gram altın ile yarışmaya devam ediyor. Hala aynı rakamla ilerliyor, değişen bir şey yok” dedi.

“Geçim sıkıntısı nedeniyle insanlar göç ediyor”
     Bergama Kozak bölgesinde 16 ve Balıkesir’e bağlı bir köy ile birlikte bu civarda 17 köy bulunduğunu anlatan Kozak Kaplan köyü mahallesi muhtarı Ali Yılmaz ise bölgenin ana geçim kaynağının çam fıstığı olduğunu vurguladı. Çam fıstığında verimin ve kalitenin her yıl düştüğüne dikkat çeken Yılmaz, “Rekoltemiz azalıyor. Son 13 yıldır insanlarımız sıkıntı yaşıyor. Üreticilerimiz rekoltesinin 4’te 3’ünü kaybediyor. Kalite oldukça düştü. Bölgede yaşanan bu sıkıntıdan dolayı insanlar göç ediyor. Sadece burası değil diğer 16 köyde aynı sıkıntıyı yaşıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Bergama Belediyesi burada çalışmalar yapıyor. Fakat henüz bir sonuca ulaşılamadı. Köyümüzde altın madeni bulunduğu için bir nebze insanları burada tutan bir neden oldu. Altın da olmasaydı burada kimse kalmazdı. Yine de geçim sıkıntısı nedeniyle insanlar göç ediyor. Ayrıca okul sıkıntısı yaşadığımız için giden kişiler de oldu. Bu yıl okulumuz kapanacaktı buna engel olduk. Çam fıstığı işinin yanı sıra eğitim nedeniyle de insanlar buradan göç ediyor. İnsanları bu durum çok etkiledi” ifadelerine yer verdi.


+ Benzer Haberler
» Üretim yapan ihracatçı yabancının radarında
» Yeni normalde sınavlara çevrim içi hazırlık
» Daldaki kivinin yüzde 40’ı satıldı
» Çiçekçilik sektöründen devlet desteği talebi
» Konutta kronikleşen talep sürüyor
» “Çimentoda maliyetine ihracat dönemi”
» Cari açığın ilacı küçükbaş hayvancılıkta
» “Meyve sebze sektöründe rakibimiz yok”
» Elleçlenen konteyner Aliağa’da artarken, İzmir’de azaldı
» Çiftçi, üretimde dayatılan zehrin farkında


ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 24.09.2020
  Ticaret 23.09.2020
  Ticaret 22.09.2020
  Ticaret 21.09.2020
  Ticaret 19.09.2020
  Ticaret 18.09.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni