• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Koray Tarakçıoğlu ►KÖŞEGEN
12
14
16
18
20/04/2017 17:12
Eğitim-5

   EĞİTİM başlıklı yazı dizimizin 10 Nisan 2017 tarihinde  yayınlanmış olan  bölümünde  Osmanlı’da  imparatorluk boyunca  eğitimin sürecinin üç bölümde  incelenebileceğini belirtmiştik. Yazı dizimizin buraya kadar olan bölümü, Osmanlı imparatorluğundaki eğitim sürecinin ilk bölümünü kapsamaktadır. Bugün ikinci bölümü imkân nispetinde anlatmağa çalışacağız.

     Osmanlı’da eğitimin Avrupa  standartlarına  yaklaştırılması çalışması 1. Mahmut (1730/54) ile başlar. Modernleşme, orduda özellikle topçu  sınıfını güçlendirmek  gayesi ile başlar.  Bu maksat ile   1. Mahmut 1734 yılında hendesehane isimli bir okul kurdurur. Fakat yeniçeriler işsiz kalacakları endişesi  içinde  okulun çalışmasını engellerler. Topçu Ocakları 1. Murat (1362/89) zamanında kurulmuştur.  Ordu içinde önemli bir sınıftır ve  ağırlığını koyarak  okulu  kapattırır. Okulun tekrar açılabilmesi için kırk sene geçer ve 1. Abdülhümit (1774/89) zamanında yeniden açılır.

     Böylece Osmanlı’da  eğitim sürecinin ikinci safhası başlamış olmaktadır. Fakat artık tek başına bir mektep olmayıp Mühendishane-i Bahr-i Hümayun isimli bahriye mektebi ile  birleştirilmiştir.  Böylece Osmanlı İmparatorluğunda  1. Süleyman’dan (1520/66) 1. Abdülhamit’e (1774/89) kadar ikiyüz sene süren bir duraklama yaşanmış olduğunu görüyoruz .

     Bu noktada, Osmanlı sürecine ara verip Avrupa ülkelerinde neler yapıldığı hakkında fikir edinmek, durumun Osmanlı açısından  vahametini gözler önüne sermek bakımından önemlidir. Aşağıdaki bilgiler “Geschichte der Europaeischen Universitaet- Avrupa üniversitelerinin tarihi, yazar Stefan Fisch, C.H.Beck yayınları, 2015”  kitabından alınmıştır. Listede  yaklaşık  1000 senesi ile 2006 senesi arasında 62 üniversitenin isimleri ve bulundukları şehirler   kuruluş tarihlerine göre   verilmektedir.  Bu uzun listenin tamamını buraya aktarmak mümkün olmadığından buraya kritik önemde olanları alabildik, diğerlerini topluca belirttik :

     Önemi ve ilgi çekiciliği  sebepleriyle Orhan Gazi ilk medreseyi  1331 senesinde  kurmadan önce,  Avrupa ülkelerinde açılan eğitim kurumlarının  listesini  aynen aşağıya aldık :
     Sene    Okul / Üniversite
     1000    Salerno (İtalya) tıp okulu
     1080    Bologna (İtalya) hukuk okulu
     1150    Paris  ilâhiyat ve mantık okulu
     1180     Paris’ten Oxford’a nakil
     1120    Oxford’dan Cambridge’e nakil
     1218    Salamanca (İspanya) üniversitesinin kuruluşu
     1222    Napoli’de ilk üniversite

     İlk medrese 1331 ile Fatih medresesi 1430 arasındaki 100 senelik zaman dilimi içinde :  
     1348    Prag (Çek cumhuriyeti) üniversitesi
     1413  St. Andrews (İskoçya)  üniversitesi

     Bundan sonra Avrupa ülkelerinde de  bir duraklama görülmekte. Ancak  1.Süleymen’nın iktidarda olduğu 1520/66 yılları arasında  
     1527  Margburg üniversitesi
     1530  Paris  üniversitesi
     1538  Santo Domingo Dominik cumhuriyeti) üniversitesi

     Osmanlı İmparatorluğunda eğitim sistemi 1. Süleyman’dan  sonra  2. Mahmut  (1808/39) zamanına kadar  tamamen duraklamaya  geçerken, hattâ hızla gerilemeğe başlarken  Avrupa’nın  çeşitli  ülkelerinde on üniversite daha açılır.
     Böylece 1000 senesinden başlayarak  1808, 1. Mahmut’un tahta çıktığı seneye kadar  Avrupa’nın muhtelif şehirlerindeki yüksek okul ve üniversite sayısı 24'e ulaşır. Osmanlı ise 1500 lü yıllardaki Süleymaniye  medresesinde  kalmıştır. Zaman içinde dinci görüş ağır bastıkça, evvelce kaldırılmış olan felsefe dersine ilâveten  dine aykırı olduğu gerekçesi ile tarih, geometri, aritmetik, astronomi dersleri de müfredattan çıkartılır. Böylece Osmanlı ’da eğitim sürecinin ikinci safhası da tamamlanmış olmaktadır.

     Bu safha içinde her anlamda  tam bir çöküş yaşanmıştır.  Suhte isyanları, Celâli isyanları, bunların sebep olduğu rüşvet ve adaletsizlikler, vergi toplama sistemindeki bozukluk ve adaletsizliğin ayrıca teşvik ettiği rüşvet , hatır ve rüşvet ile adam kayırma,  yazı bilmeyen medrese  mezunları gibi akla gelebilecek bütün yolsuzlukların en uç noktalara  vardığı bir dönem yaşanmağa başlanmış olduğunu görüyoruz .
     Yukarıdaki açıklamalardan görüleceği üzere Osmanlı genel kültür ve buna bağlı olarak  bütün alanlarda Avrupa ülkelerinden geri kalmış, ordu disiplin ve eğitim yokluğundan sürekli  girdiği savaşları  kaybetmeğe başlamıştır.  Ve bütün bunların temelinde  yetersiz ve kalitesiz eğitim yatmakta olduğunu biliyoruz.
Bu bağlamda 2. Mahmut (1808/39) ve 2.Abrülhamit'in (1876/1908) yaptıkları büyük atılımları sonraki bölümlerde inceleyeceğiz.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Fuarİzmir’de ayakkabı ve deri kucaklaşıyor

  Demircilerin yeni patronu: Yalçın Ertan

  Türkiye’de kullanılan kart adedi 198 milyon

  Maden ihracatında rekor büyüme gerçekleşti

  Hizmet sektörü güven endeksi 97,1 oldu

  Sosyal Yardım Hizmet Hattı kuruluyor

  Trafik kazaları can yakıyor

  Türkiye’de geçen yıl 58 bin 27 kitap yayımlandı

  Son beş yılda 21 bin 937 elektronik kitap yayımlandı

  Kentte birlikte sinerji yaratalım

  Aston Martin Vantage 350 bin euro fiyatla geliyor

  HİDROMEK, inşaat sektörüyle Beton İzmir Fuarı’nda buluşacak

  Varlığın Yeniden İnşası Sergisi’nin süresi uzatıldı

  Efsane Ford Mustang çok tercih edilen spor otomobil

  İZİKAD’ın konuğu Prof. Dr. Ergür oldu

  LÖSEV’den İzmir’e tır dolusu iyilik

  Palandöken, “Zincir market sayısı 29 bini, AVM sayısı 400’ü geçti”

  Seferihisar “Yerel Mutfak Global Lezzet” projesi ile İstanbul’da

  Genç çiftçi desteğinde son gün 30 Nisan

  Bornovalı çocuklar “Barış” için söyledi

  YÜF’de yeni başkan Suat Çalbıyık oldu

  5 kıtadan 150 bin ziyaretçi EVTEKS’te ağırlanıyor

  “Ekonominin direksiyonunda sanayi var”

  Büyükhelvacıgil: Bosna hersek bitkisel yağına kota iyi bir başlangıç

  CHEP’den ‘Sıfır zarar’ vizyonuyla güvenli yaşam

  İki teker pazarının belini vergi büktü

  Türkiye’de kişibaşı e-ticaret 181 dolar

  Buca’da can dostlarına muhteşem yaşam alanı

  Gaziemir’de sevginin, barışın bayramı

  Karşıyaka Çocuk Şenliği’ne muhteşem final

  20 yılda alerjilerde 2 katı artış

  Türkiye yaşlı nüfusun sorunlarına çözüm arıyor

  Proje Tanıtım Ekibi, vatandaşlarla sürekli iletişimde

  Tire’ye 3 kilometrelik hayat hattı

  Bayram dediğin İzmir’de kutlanır

  6. Çukurova Otoshow Fuarı’nda yeni araçlar göz dolduracak

  BBŞT Bursa’da tiyatroseverlerden büyük ilgi gördü

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  BORSALARDA ALIM-SATIM

  DÖVİZ / ALTIN

  24 Nisan 2018 Tarihli ve 30401 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  “Yükte ağır pahada hafif mantığını bir kenara bırakıyoruz”

  Palandöken, “Esnaf çocuk işçiliğine karşı hassas davranıyor”

  Özpoyraz, “Sanayicilerin ara eleman sıkıntısı zirvede”

  Ermenistan Başbakanı istifa etti

  23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı coşkuyla kutlandı

  “Çocukları geleceğin üretim yapısına hazırlamalıyız”

  Kocaoğlu AKP İl Başkanı Şengül’ü ağırladı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.04.2018
  Ticaret 24.04.2018
  Ticaret 23.04.2018
  Ticaret 21.04.2018
  Ticaret 20.04.2018
  Ticaret 19.04.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni