• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  HABERLER  |  GÖRÜNTÜLÜ HABERLER  |  ÖZEL RÖPORTAJ  |  İHALELER  |  FİNANS  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Koray Tarakçıoğlu ►KÖŞEGEN
12
14
16
18
20/04/2017 17:12
Eğitim-5

   EĞİTİM başlıklı yazı dizimizin 10 Nisan 2017 tarihinde  yayınlanmış olan  bölümünde  Osmanlı’da  imparatorluk boyunca  eğitimin sürecinin üç bölümde  incelenebileceğini belirtmiştik. Yazı dizimizin buraya kadar olan bölümü, Osmanlı imparatorluğundaki eğitim sürecinin ilk bölümünü kapsamaktadır. Bugün ikinci bölümü imkân nispetinde anlatmağa çalışacağız.

     Osmanlı’da eğitimin Avrupa  standartlarına  yaklaştırılması çalışması 1. Mahmut (1730/54) ile başlar. Modernleşme, orduda özellikle topçu  sınıfını güçlendirmek  gayesi ile başlar.  Bu maksat ile   1. Mahmut 1734 yılında hendesehane isimli bir okul kurdurur. Fakat yeniçeriler işsiz kalacakları endişesi  içinde  okulun çalışmasını engellerler. Topçu Ocakları 1. Murat (1362/89) zamanında kurulmuştur.  Ordu içinde önemli bir sınıftır ve  ağırlığını koyarak  okulu  kapattırır. Okulun tekrar açılabilmesi için kırk sene geçer ve 1. Abdülhümit (1774/89) zamanında yeniden açılır.

     Böylece Osmanlı’da  eğitim sürecinin ikinci safhası başlamış olmaktadır. Fakat artık tek başına bir mektep olmayıp Mühendishane-i Bahr-i Hümayun isimli bahriye mektebi ile  birleştirilmiştir.  Böylece Osmanlı İmparatorluğunda  1. Süleyman’dan (1520/66) 1. Abdülhamit’e (1774/89) kadar ikiyüz sene süren bir duraklama yaşanmış olduğunu görüyoruz .

     Bu noktada, Osmanlı sürecine ara verip Avrupa ülkelerinde neler yapıldığı hakkında fikir edinmek, durumun Osmanlı açısından  vahametini gözler önüne sermek bakımından önemlidir. Aşağıdaki bilgiler “Geschichte der Europaeischen Universitaet- Avrupa üniversitelerinin tarihi, yazar Stefan Fisch, C.H.Beck yayınları, 2015”  kitabından alınmıştır. Listede  yaklaşık  1000 senesi ile 2006 senesi arasında 62 üniversitenin isimleri ve bulundukları şehirler   kuruluş tarihlerine göre   verilmektedir.  Bu uzun listenin tamamını buraya aktarmak mümkün olmadığından buraya kritik önemde olanları alabildik, diğerlerini topluca belirttik :

     Önemi ve ilgi çekiciliği  sebepleriyle Orhan Gazi ilk medreseyi  1331 senesinde  kurmadan önce,  Avrupa ülkelerinde açılan eğitim kurumlarının  listesini  aynen aşağıya aldık :
     Sene    Okul / Üniversite
     1000    Salerno (İtalya) tıp okulu
     1080    Bologna (İtalya) hukuk okulu
     1150    Paris  ilâhiyat ve mantık okulu
     1180     Paris’ten Oxford’a nakil
     1120    Oxford’dan Cambridge’e nakil
     1218    Salamanca (İspanya) üniversitesinin kuruluşu
     1222    Napoli’de ilk üniversite

     İlk medrese 1331 ile Fatih medresesi 1430 arasındaki 100 senelik zaman dilimi içinde :  
     1348    Prag (Çek cumhuriyeti) üniversitesi
     1413  St. Andrews (İskoçya)  üniversitesi

     Bundan sonra Avrupa ülkelerinde de  bir duraklama görülmekte. Ancak  1.Süleymen’nın iktidarda olduğu 1520/66 yılları arasında  
     1527  Margburg üniversitesi
     1530  Paris  üniversitesi
     1538  Santo Domingo Dominik cumhuriyeti) üniversitesi

     Osmanlı İmparatorluğunda eğitim sistemi 1. Süleyman’dan  sonra  2. Mahmut  (1808/39) zamanına kadar  tamamen duraklamaya  geçerken, hattâ hızla gerilemeğe başlarken  Avrupa’nın  çeşitli  ülkelerinde on üniversite daha açılır.
     Böylece 1000 senesinden başlayarak  1808, 1. Mahmut’un tahta çıktığı seneye kadar  Avrupa’nın muhtelif şehirlerindeki yüksek okul ve üniversite sayısı 24'e ulaşır. Osmanlı ise 1500 lü yıllardaki Süleymaniye  medresesinde  kalmıştır. Zaman içinde dinci görüş ağır bastıkça, evvelce kaldırılmış olan felsefe dersine ilâveten  dine aykırı olduğu gerekçesi ile tarih, geometri, aritmetik, astronomi dersleri de müfredattan çıkartılır. Böylece Osmanlı ’da eğitim sürecinin ikinci safhası da tamamlanmış olmaktadır.

     Bu safha içinde her anlamda  tam bir çöküş yaşanmıştır.  Suhte isyanları, Celâli isyanları, bunların sebep olduğu rüşvet ve adaletsizlikler, vergi toplama sistemindeki bozukluk ve adaletsizliğin ayrıca teşvik ettiği rüşvet , hatır ve rüşvet ile adam kayırma,  yazı bilmeyen medrese  mezunları gibi akla gelebilecek bütün yolsuzlukların en uç noktalara  vardığı bir dönem yaşanmağa başlanmış olduğunu görüyoruz .
     Yukarıdaki açıklamalardan görüleceği üzere Osmanlı genel kültür ve buna bağlı olarak  bütün alanlarda Avrupa ülkelerinden geri kalmış, ordu disiplin ve eğitim yokluğundan sürekli  girdiği savaşları  kaybetmeğe başlamıştır.  Ve bütün bunların temelinde  yetersiz ve kalitesiz eğitim yatmakta olduğunu biliyoruz.
Bu bağlamda 2. Mahmut (1808/39) ve 2.Abrülhamit'in (1876/1908) yaptıkları büyük atılımları sonraki bölümlerde inceleyeceğiz.

Önceki Yazılar :

  Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış

  Yorum Ekle

Ad Soyad :
E-Posta :
Mesaj :
Güvenlik Kodu :


Haberler
  25 Mayıs 2017 Tarihli ve 30076 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 09.06.2017 - 15:00

  Vodafone, pazarlama ödüllerinin gözdesi

  Çiçek üreticileriyle 11.3 milyonluk sözleşme

  12’nci semt merkezinin temeli atılıyor

  Simge ‘Anıt’ yenileniyor, Karşıyaka’ya çok yakışacak

  Seferihisar’ın meclis gündemini halk oluşturacak

  Yüzünüzden tebessüm hiç eksik olmasın!

  Can dostlarımızın hatırası için

  EGİAD’dan aile şirketlerine yönetim akademisi

  Yeşil zeytin tüm öğünlerin yıldızı oldu

  Tanju Okan Urla’da anıldı

  98 firma Türk Kozmetik sektörünü Dubai’de temsil etti

  Duygularını “Ebru” ile ifade ettiler

  Eşsiz lezzetler Ramazan boyunca Double Tree’de

  Online tatil harcamaları 10 milyar lirayı aştı

  Migros Perakende Akademisi, ödül sayısını 17’ye yükseltti

  Uzmanlar gıda zincirinde antibiyotik sorununa çare arıyor

  Bayatlayan ekmeğin yeri çöp değil

  EV-ARSA-İCRA

  BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

  MATBU-EVRAK-BASIM

  İLAÇ-TIBBİ MALZEMELER

  İAŞE

  ELEKTRİK-ELEKTRONİK-SU

  TEMİZLİK

  TEKSTİL-GİYİM-DİKİM

  MÜTEFERRİK

  ARAÇ ALIMI

  ARAÇ KİRALAMA-NAKLİYE-TAŞIMACILIK

  OTO MAKİNE AKSANI VE YEDEKLERİ

  HARİTA-PLAN-PROJE

  İNŞAAT

  ► 24.05.2017

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  KIYMETLİ MADENLER PİYASASI

  24 Mayıs 2017 Tarihli ve 30075 Sayılı Resmî Gazete

  Sektörel güven endeksleri Mayıs ayında arttı

  Yapı ruhsatı verilen yapıların yüzölçümü yüzde 17, 2 azaldı

  Orta gelir tuzağının kurtuluşu nitelikli elemanda

  Gümrükteki engellerin kalkması ticaret için çok önemli

  Plastik inşaat malzemeleri üretimi 7,8 milyar dolara yükseldi

  İZSİAD’dan Göz-Göz’e destek

  Oteller Sokağı’nın sorunları masaya yatırıldı

  Türkiye’de reklam pazarı istenilen seviyede değil

  Vestel Endüstri 4.0’da DEÜ ile işbirliğine hazır

  Renault, e.dams Paris ePrix’nin Şampiyonu

  Türkiye, Ar-Ge harcamalarını hızla artırıyor

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.05.2017
  Ticaret 24.05.2017
  Ticaret 23.05.2017
  Ticaret 22.05.2017
  Ticaret 20.05.2017
  Ticaret 19.05.2017
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    1