• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Levent Yürükoğlu ►TİM’den SESLER
12
14
16
18
16/11/2020 06:45
Türkiye’nin Reyting Serüveni

TİM DANIŞMANLIK
danismanlik@tim.com.tr
www.tim.com.tr

     Türkiye, 1990 yılında S&P’den (BBB) ve Moody’s’den (Baa3) ilk kredi derecelendirmelerini almıştır. Türkiye’nin 1990 yılında aldığı kredi derecelendirmeleri “Yatırım yapılabilir” seviyenin üzerinde olmuştur. İlk tahvil ihracı 1992 yılında yapıldığından, bu notların açıklanması da 1992 yılında yapılmıştır.
     Zaman içinde verilen kredi notlarında değişimler yaşanmıştır. Türkiye, 1994 yılında kaybettiği “Yatırım yapılabilir” ülke konumunu, 2013 yılında (Moody’s ve Fitch’in notlarıyla) yeniden yakalamıştır. S&P ise Türkiye’yi “Yatırım yapılabilir” seviyeye yükseltmemiştir. 2016 yılından itibaren tekrar “Yatırım Yapılabilir” seviyenin altına gerileyen Türkiye, izleyen yıllarda sürekli bir düşüş yaşamıştır. Bugün Türkiye’nin kredi notları yatırım yapılabilir seviyenin oldukça altında (S&P ve Moody’s’de yüksek spekülatif seviye) bulunmaktadır.

     Verilen kredi notları Türkiye’nin 2008’de başlayan küresel krizde mevcut seviyesini koruduğunu, sonrasında yükselişe geçtiğini göstermektedir. Ancak, “Yatırım Yapılabilir”  seviyede fazla kalamayan ülke notları yeniden düşüşe geçmiş ve bugünkü düşük seviyeye inmiş durumdadır. Bugün geldiğimiz seviye; S&P’nin 2001’de verilen en düşük seviyesinin hâlâ üzerinde olsa da Moody’s tarafından bugüne kadar Türkiye’ye verilmiş en düşük seviyeye inmiş bulunmaktadır.

2004-2020 Yılları Arasında Moody’s Tarafından Türkiye’ye Verilen Kredi Reytingleri

     2004-2020 yılları arasında Moody’s tarafından Türkiye’ye verilen kredi reytinglerini incelediğimizde, 2004-2013 yılları arasında, 2009 global finans krizine rağmen, istikrarlı ve yükselen bir süreç görülmektedir. 2005 yılında Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin başlamasından sonra Türkiye’ye yönelik sermaye akışında hızlı artışlar görülmüş, ekonomik büyüme artmış ve refah seviyesinde önemli ilerlemeler olmuştur. Bu gelişmeler çerçevesinde Moody’s, 2013 yılında Türkiye’nin notunu Baa3 seviyesine çıkarmış ve “Yatırım Yapılabilir” kategorisine sokmuştur.

     3 yıl devam eden Yatırım Yapılabilir not seviyesi, darbe girişimi, ekonomideki iyiye gidişin tersine dönmesi ve AB ile ilişkilerin bozulma sürecine girmesiyle birlikte, 2016 yılından itibaren hızla düşmeye başlamıştır. 2020 yılının Eylül ayında ise Moody’s Türkiye’nin kredi notunu yeniden ve beklenmedik bir şekilde bir daha düşürmüştür. Moody’s Türkiye’nin kredi notunu, ülkeye vermiş olduğu en düşük not olarak belirlemiştir. Bu indirimle, Türkiye’nin kredi notu, yatırım yapılabilir seviyenin beş kademe altına (B2’ye) indirilmiştir. Kuruluş, bu not seviyesini yüksek kredi riski olarak tanımlamaktadır. Moody’s ayrıca, mali ölçütlerin o an için beklenenden daha hızlı bozulabileceğini söyleyerek notu negatif izlemeye almıştır.

2004-2020 Yılları Arasında S&P Tarafından Türkiye’ye Verilen Kredi Reytingleri

     2004-2020 yılları arasında S&P tarafından Türkiye’ye verilen kredi reytingleri incelendiğinde, 2004-2013 yılları arasında istikrarlı ve yükselen bir süreç görülmektedir. Hem Moody’s hem de S&P’nin yıllar içinde yaptığı değerlendirmeler göz önüne alındığında, AB üyelik müzakerelerinin başladığı 2005 yılından itibaren Türkiye’ye yönelik sabit sermaye ve portföy akımlarında önemli artışlar olmuştur. Bunun nedeninin, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal politikalarda, AB normlarını benimseyen bir modele geçeceği öngörüsüdür

     Kredi derecelendirme kuruluşları, 2001 krizinden sonra uygulanan reformların sürdürülmesini ve AB üyelik müzakere sürecinin devam ettirilmesini olumlu değerlendirmiş ve 2013 yılına kadar Türkiye’nin notunu artırmaya devam etmişlerdir.
     Ancak S&P, Türkiye’nin notunu 2010-2013 yılları arasında 2 kademe artırmasına rağmen, “Yatırım Yapılabilir” seviyeye hiç çıkarmamıştır. S&P, ülke notunu Moodys’den önce düşürmeye başlayarak 2018 yılında B+ not kategorisi ile “Spekülatif Düşük Seviye”ye indirmiş, sonraki 3 yıl içinde de değiştirmemiştir. Bu not, Yatırım Yapılabilir seviyenin 4 kademe altındadır.

     S&P 15 Nisan 2011’de, Türkiye’nin BB olan kredi notunu teyit ettiğini ve görünümün olumlu olduğunu belirtmişti. Türkiye’ye verilen bu notun, 2010 yılında GSYİH büyümesinin %9 gibi güçlü olmasının bir göstergesi olduğunu açıklamıştı. S&P’nin pozitif değerlendirmesi gelen yıllarda da devam ederek 2013 yılında not artırımı ile sonuçlanmıştı.
     2020 yılında ise S&P, yaptığı gözden geçirmede, Türkiye’nin notunu değiştirmeyerek B+ seviyesinde tutmaya devam etmiştir. Notun gerekçesi ile ilgili olarak “Ekonomik büyümenin yılın ikinci yarısında toparlanmasını beklesek de, hızlı kredi büyümesi, çift haneli enflasyon ve cari işlemler açığının genişlemesi gibi geçmiş dengesizliklerin yeniden ortaya çıktığına dair işaretler var.” değerlendirmesinde bulunmuştur.

      Moody’in 2020 Eylül ayında ülkenin reyting notunu düşürmesinin borçlanma maliyetleri üzerindeki etkisi Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi’nin 2020 yılı içinde yapmış olduğu iki borçlanmadaki maliyet farkında görülmektedir. Hazine, 13 Şubat 2020’de yaptığı tahvil ihracında, USD cinsinden 5 yıl vadeli olarak %4,45 maliyetle borçlanmıştı. Bu tarihte ABD 5 yıl vadeli tahvil faizi %1,43 olup, kredi risk primi (Türkiye ile ABD hazinelerinin borçlanma maliyet farkı) %3,02 idi. Hazine, 7 Ekim 2020’de yine USD cinsinden 5 yıl vadeli olarak yaptığı tahvil ihracında ise %6,40 maliyetle borçlandı. Bu tarihte ABD 5 yıl vadeli tahvil faizi %0,35 idi. Kredi risk primi (TR-ABD) ise %6,05 oldu.

     Moodys’in 2020 Eylül ayında Türkiye’nin kredi notunu indirmesinden sonra aynı vade için borçlanma maliyetinde %1,95’lik bir artış olmuştur. Referans olarak alınan ABD Hazine tahvilleri üzerinden borçlanma maliyet farkı ise 2 misli artmıştır. Tüm dünyada faizlerin düştüğü ve ABD Hazinesi’nin neredeyse sıfır maliyetlerle borçlanma yaptığı bir ortamda, Türkiye’nin risk primlerindeki artış nedeniyle, aynı yıl içinde, aynı vade ve para biriminde yapılan borçlanmada bir önceki borçlanmaya göre faiz maliyeti ciddi oranda artmıştır.

      Türkiye böylesine düşük notu hak eden bir ülke değildir. Türkiye’nin ekonomik büyüklüğü ile potansiyeli göz önüne alındığında ve kendi not kategorisindeki ülkelerle kıyaslandığında, not seviyesinin çok daha yukarıda olması gerektiğini söyleyebiliriz.
     Kredi derecelendirme kuruluşlarının not artırımları uzun yıllara yayılmakta olduğundan, yeniden “Yatırım Yapılabilir” not seviyesine çıkabilmek için ülke olarak her alanda ciddi çaba gösterilmesi gerekmektedir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Hisarcıklıoğlu: Ekonomideki sorunları istişare ile çözeceğimize inanıyoruz

  29 Kasım 2020 Tarihli ve 31319 Sayılı Resmi Gazete

  Günlük vak’a sayısı 30 bini geçti

  Dövizin %5 artışının iç borca faturası; 13,7 milyar TL

  SMA hastalığında güncel tedaviler çalıştayı düzenlendi

  Rüzgarda çifte rekor

  Çin’de üretilen Teslalar’ın Avrupa’ya ihracatı başladı

  Devlet katkısı fon tutarı 21 milyar TL’yi aştı

  İlaç kullanım onayları artık elektronik ortamda

  SERBEST PİYASADAN ELEKTRİK ENERJİSİ ALIMI

  ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ ALINACAKTIR

  T.C. İZMİR İFLAS MÜDÜRLÜĞÜNDEN İLAN

  Markalı ürünlere talep arttı, patent başvuru sayısı 160 bine ulaştı

  İndirim günlerinde dikkatli olan karlı çıkar

  Piri Reislilerin resimleri Da Vinci’nin evinde

  Sivri: Kazanılan zamanı kaybetmeden reformlar hayata geçirilmeli

  “Yeni teknolojilerle ve modellerle eğitimi harmanlamamız gerekiyor”

  Tesla, “süper şarj kolonları” için Çin’de yeni bir fabrika kuruyor

  Audi ve Alibaba, araç içi uygulamalar için işbirliği yapacak

  Koçtaş, Kasım ayında İzmir’de 3 yeni Fix mağazasını hizmete açtı

  Bornovalı kadınlar eğitimde eşit

  “Gece kombi kapatmak tasarruf sağlamaz”

  E-ticaretin çılgın ayında kesintisiz alışveriş

  Sosyal konutlarda tadilat devam ediyor

  Berat Albayrak’ın yerine Ahmet Burak Dağlıoğlu atandı

  Damızlık alabalığa destek devam ediyor

  Geniş katılımlı etkinlikler 3 ay ertelendi

  Atradius: Covid’in ardında bırakacağı miras, Avrupalı şirketlerin karlılığını tehdit edecek mi?

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Sürdürülebilirlik Oscar’ı Buca Belediyesi’ne

  Türkiye’de girişim yatırımları 2,2 milyar dolara ulaştı

  5021 Sokak’ın çehresi değişti

  Satranç şampiyonları ödüllerini Başkan Arda’dan aldı

  Halkbank’tan, IBAN numarası olmadan 7/24 para transferi kolaylığı

  Ticket Restaurant Edenred, B2B Excellence Awards’ı almaya hak kazandı

  CarrefourSA “Franchise” sistemi başlattı

  SunExpress, yolcularına daha fazla esneklik sunuyor

  2021 yılı için ücret artışı beklentisi yüzde 13,8

  Hyundai üreteceği yeni SUV modelinin adını paylaştı: Bayon

  İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2021 yılı bütçesi kabul edildi

  Deri sektörünün ‘küresel’ buluşması için geri sayım

  İzmir’de deprem uzmanı mimarlar yetişiyor

  Çeşme’de konut talebi patladı

  Bayraklı Belediyesine ‘Sürdürülebilir iş ödülü’

  Narlıdere parklarına ‘Çocuk Hakları’na özel oyuncak

  T.C. DİKİLİ (SULH HUKUK MAH.) SATIŞ MEMURLUĞUNDEN AÇIK ARTIRMA İLE TAŞINMAZ SATIŞI

  İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI’NDAN İLAN

  MENEMEN 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  İhale Özetleri

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 30.11.2020
  Ticaret 28.11.2020
  Ticaret 27.11.2020
  Ticaret 26.11.2020
  Ticaret 25.11.2020
  Ticaret 24.11.2020
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni