• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Mehmet Önder ►ÇOK GEÇ OLMADAN
12
14
16
18
07/07/2021 07:12
Çevreci Yakıtların Yaramaz Çocuğu: Hidrojen -3.Bölüm

monder4@me.com

     Hidrojen ve kullanımı temalı yazı serisinin ikinci bölümde hidrojenin taşınması ve depolanması, araçlarda kullanımı ve mevcut çalışmalar üzerinde durmuştum. Bu son bölümde kullanım şekilleri, istasyonlar, emniyet tedbirleri ve acil müdahaleler üzerinde duracağım.

     Hidrojenin kendine özgü tehlikeleri ve kontrol etmenin zorluğu nedeniyle yaramaz çocuk olarak tanımlamıştım. Dolayısıyla diğer araçlardan biraz daha fazla emniyet tedbirlerinin olması kaçınılmazdır.  Hidrojen ile çalışan araçlar diğer araçlar gibi anahtarla çalıştırılır veya kapatılır. Fakat farklı olarak hidrojen kullanan araçlar çalıştırma ve durdurma sırasında bir dizi ek açma ve kapama prosedürü gerektirir, dolayısıyla açma ve kapatma işlemi biraz daha uzun sürer.

     İlk olarak araç 12V elektriği tamamen keser, yakıt sisteminde bulunan elektrik kontrollü solenoid valfler kapalı konuma alınır ve böylece yakıt deponun içine, akülerde bulunan yüksek gerilim ise akü grubu içine hapsedilir. Böylece emniyet tedbirleri alınmaya başlamış olur. Buna ek olarak araçlar kaçak algılama, çarpışma hissetme, basınç hissetme sensörleri ile donatılmıştır. Herhangi bir kaçak tespit edildiğinde sürücüye kenara çekecek zamanı vererek sistem emniyetli şekilde kapatır. Ayrıca termal sensörler ve farklı emniyet tedbirleri de eklendiğinde güvenli sürüş sağlanmaktadır.

     Araca gaz alırken hidrojen deposunun doldurulması sırasında alınacak tedbirler sigara içme ve cep telefonu ile konuşma yasağı gibi benzin istasyonlarında alınan tedbirler ile benzerdir. Sonuçta araç sahibi açısından benzin veya mazot almaktan farklı değildir. İstasyon açısından bakıldığında ise hidrojen istasyonlarında potansiyel tehlikelere karşı çok sayıda ek emniyet tedbiri gerekir, bu nedenle istasyona ciddi bir altyapı maliyeti getirmektedir.

     Yeni sayılabilecek bir gelişme olarak yakıt hücreli araçlarda hidrojenin kullanımı dışında içten yanmalı motorlarda da hidrojen doğrudan yakıt olarak kullanılmaya başlanmıştır. Japonya’da 21-23 Mayıs 2021 tarihinde Toyota önderliğinde hidrojen ile çalışan içten yanmalı motorla çalışan araç yarışları yapılmıştır. Hidrojen kullanan araçların çıkardığı motor sesini merak edenler https://youtu.be/2dgzKW8EKMc adresinden izleyebilir ve sesini dinleyebilir.

     Hidrojen kullanımın önemli bir kullanım alanı da acil durum enerji gereksinimidir. Elektrik kesintilerine karşı yedek enerji, hastaneler için kesintisiz güç kaynağı ve uzak bölgelerde haberleşme cihazlarının çalışmasında hidrojenle çalışan yakıt hücreleri kullanılmaktadır. Günümüzde sıklıkla kullanılan aküler veya jeneratörlerle kıyaslandığında yakıt hücreleri daha uzun çalışma süreleri, daha güvenilir olma, daha az bakım isteme ve uzaktan izleyebilme sağlamaktadır. Ufak boyutta olanlar 1kW ile 10kW arası enerji sağlarken, daha büyük boyutta, olanlar da bulunmaktadır. Buna iyi bir örnek “Toyota Motors” Amerika’daki satış merkezindeki yakıt hücreli 1.1MW gücünde olan enerji santralıdır.

     Hidrojen ile ilgili acil müdahale ve emniyet tedbirlerini incelediğimizde hidrojen gazının renksiz, kokusuz ve çok yanıcı olduğunu unutmamalıyız. Bu nedenle hidrojen gaz dedektörleri ve kaçak halinde çıkardığı ıslık sesi önemlidir.
     Hidrojen sıvı halde olursa kaçak görsel olarak farkedilir. Sızıntı gökyüzünde beyaz bir buz bulutu şeklinde yükseldiğinden gözle tespit edilebilir.  
    Hidrojenin yanması halinde ise gündüz alev görünmez. Bu nedenle operasyonlarda termal kamera mutlaka kullanılmalıdır. Bu özellikler alışılagelmişin dışında ek emniyet tedbirleri almayı da zorunlu kılmaktadır.

     Ayrıca hidrojen ile ilgili çalışırken potansiyel kıvılcım çıkartacak kaynaklarını da kontrol etmek gerekir. Elektrik emniyeti açısından statik elektrik koruması ve çalışan ekipmanların kıvılcım çıkarmaması, mekanik emniyet açısından darbelerden, yüzeye sürtünmeden ve çatlaklardan korunma, ısıl olarak da açık alevden ve yüksek hızlı ısınmadan korunma ön plana çıkmaktadır.

     Hidrojen ile ilgili bir olayda müdahale gerektiğinde yanan gazdan etkilenmeyecek şekilde, rüzgarı arkaya alarak pozisyon alma, gazın ıslık sesini dinleme, hidrojen alevi olabilecek termal ısı kaynaklarını izleme, kıvılcım çıkaracak kaynakları yok etme, hidrojen kaçağı olan yerin içine doğru yönelmeme, hidrojen yanıyorsa buna kontrollü şekilde izin verme gibi önlemeler alınarak müdahale edilmelidir. Bunu yaparken koruyucu elbiselerinizin olması, kıvılcım çıkartmayan özellikte termal kamera taşınması, pozitif basınçlı soluma ekipmanları olması yeterlidir. Olay yerinin en az 100 metre çapında boşaltılması ilk planda alınacak önlemlerdendir.

     Sonuç olarak hidrojen mühendislik olarak kontrol altına alınmış olan, emniyetli şekilde kullanılan bir yakıttır. Üretim maliyetlerinin aşağı çekilebilmesi ve gaza erişme yaygınlığı sağlandığı durumda diğer yakıtlarla rekabet edebilecek seviyeye geleceği görülmektedir. Hidrojen enerji çeşitliliği sağlanması, temiz enerji olması, birçok kaynaktan üretilebilme özelliği, hem elektrik üretme hem ısıtma hem soğutma amaçlı kullanımı, uzun süreli depolamaya izin vermesi gibi stratejik özellikleri nedeniyle daha yoğun şekilde desteklenmeyi hak etmektedir.

     Bu veriler umut verici gelişmeler de olsa da önerim hemen hidrojen kullanımına geçmemiz yönünde değildir. Özellikle hidrojen üretim maliyeti, hidrojeni üretirken ne kadar enerji gerektiği, yakıtın yaygınlığı gibi konularla karşılaştırma yapıldığında hidrojenin alacağı daha çok yolun olduğu görülmektedir. Buna rağmen kendine has benzersiz özellikleri nedeniyle stratejik bir ürün olduğu da görülmektedir. Özellikle acil enerji gereksinimi olduğunda ön plana çıkabileceğinden üzerinde çalışılması ve araştırılması gereken bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır.

     Çok geç olmadan Mustafa Kemal Atatürk’ten bir söz ile bitirelim ve saygıyla analım. “Çalışmak demek, boşuna yorulmak, terlemek değildir. Zamanın gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü uygar buluşlardan azami derecede istifade etmek zorunludur.”.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Yeni vak’a sayısı 12.381’e yükseldi

  Tekstil ihracatı 2021’in ilk yarısında %126 arttı

  Kuyumda düşük taksit bankalara yaradı

  “2. el piyasası ekonomik krizi atlattı”

  Ege Bölgesi’nden Güney Kore’ye yapılan ihracat ikiye katlandı

  Turizmin ilk 5 ayında yüzde 20’lik gerileme

  81 ilin kütüphaneleri Türk Telekom ile dijitalleşiyor

  Antep Fıstığı ‘lisanslı depo’ya girdi

  Kuru meyvecilerden yılın ilk yarısında 685 milyon $ ihracat

  “Kültürel zenginlikleri su altına taşıma potansiyelindeyiz”

  İzmir’in en uzun tüneli için ihale tarihi belli oldu

  Zorlukları dayanışmayla aşacağız

  Başkan Soyer: Suyumuz temiz ve güvenilir

  “Biz müziği parklarda, sokaklarda yaşatırız”

  APİKAM, Lozan Antlaşması’nı iki etkinlikle anacak

  Kasalı: İzmir, yüksek teknolojinin merkezi olmalı

  Yakutiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü araç kiralama hizmeti alacak

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Aston Martin’den lüks bir sedan: Rapide AMR

  PepsiCo Türkiye, döngüsel ekonomi uygulamaları ile atıktan hem enerji hem gübre üretiyor

  AirCar, Softtech teknolojisiyle gökyüzünde

  EÜ’den TÜBİTAK girişimcilik programında büyük başarı

  Türkiye, rüzgâr enerjisinde 10 bin megavat sınırını Ağustos’ta geçiyor

  Yapı malzemeleri sektörü dünya sıralamasında 9. sıraya yerleşti

  Yakutiye Belediyesi mobil atık getirme merkezi satın alacak

  “Özgür basın mücadelesinde yanınızdayız”

  KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu dijital çözümler tek platformda, Dijital Köprü’de

  Uzundere yeni meydanına kavuşuyor

  Küçük üreticiye can suyu oldu

  Pasaport Pizza, Ekonomiye Fayda Endeksi’nde Elmas Markalar arasında

  Rus hackerler fidye yazılımları ile Türk şirketleri çalışamaz hale getiriyor

  Küresel e-ticaret pazar hacmi 5 trilyon dolara koşuyor

  PayTR, 2021’in ilk altı ayında yüzde 132 büyüdü

  Param, 6 ayda yaklaşık 8 kat büyüdü

  Kars İl Özel İdaresi akaryakıt satın alacak

  İhale Özetleri

  24 Temmuz 2021 Tarihli ve 31547 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Bayramın son günü vak’a sayısı 11 bini geçti

  23 Temmuz 2021 Cuma

  22 Temmuz 2021 Perşembe

  Günlük vak’a sayısı 10 bine yaklaştı

  Günlük vak’a sayısı artarken vak’a /test oranı %4,42’de kaldı

  21 Temmuz 2021 Çarşamba

  Aktif vak’a sayısı 100 bini geçti

  20 Temmuz 2021 Salı

  Aktif vak’a sayısı 96 bini geçti

  Tütün Fonu kalktı ithalat kazandı!

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 24.07.2021
  Ticaret 19.07.2021
  Ticaret 17.07.2021
  Ticaret 16.07.2021
  Ticaret 15.07.2021
  Ticaret 14.07.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni