• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Acıkgöz ►KONUK YAZAR
12
14
16
18
11/05/2017 17:05
Türkiye’nin buğday gerçeği

     Toplumumuzun ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, tarım ekonomimizin de başrol oyuncularındandır. Özellikle mamullerinden un, makarna, bulgur ve irmiğin dış ticaretimizdeki çarpıcı durumunun, kamuoyunda yeteri kadar bilindiğini söylenemez. Rusya’dan ithal edilen buğdayın, dâhilde işlem rejimi[1] listesinin dışına çıkarılma konusundaki gelişmeleri de göz önünde bulundurduğumuzda, olayın detaylı bir biçimde ele alınmasında yarar görülmüştür.

     Önce şu konuya bir göz atalım: Bir uluslararası gıda strateji araştırma kuruluşu tarafından ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, 2020’lere gelindiğinde, talebi düşen tek ürün olacağı tahmin edilmiştir (2005 de 68,5 kg/yıl/kişi olan dünya buğday tüketiminin, 2023 de 66,2 kg/yıl/kişi ye düşüşü; Grafik),  (Açıkgöz 2013[2]). 1960’larda 110 kg/da olan dünya buğday veriminin, 2010’larda 280 kg/da’a çıktığı bilinmektedir.

     Bu rakamın artan nüfus ve iklim değişiklikleri nedeniyle 2050’lere doğru 380 kg/da’a çıkartılması zorunlu görünüyor. Aksi takdirde söz konusu yıllarda, o dönemin nüfusunu doyuracak yıllık üretim beklentisi olan 860 milyon tona ulaşmak, olanak dışı görünüyor. Bu amaçla ülkeler, özellikle birim alandan alınan ürünü artırmak için adeta yarışmaktadırlar. Nitekim Birleşik Krallık 2020’lerde dekara 2 ton verimi hedef olarak belirlemiştir[3]. Aynı ülkede 2015 yılında 1,65 ton/da ile yeni dünya rekoru kırılmıştır.

     Türkiye de 1960’larda 10 milyon hektar olan buğday ekim alanını 7 milyon hektarlara indirirken, üretimini birim alandan sağlanan verimle kapatmıştır. Ülkemizde buğday verimi, 2013 verilerine göre, 315 kg/da ile dünya buğday verim ortalamasının üzerindedir. 2016 yılında Türkiye 7,8 milyon hektar alanda 17,3 milyon ton buğday üretmiştir ki bu miktar hemen hemen ülke buğday tüketimini (17,6 milyon ton) karşılamaktadır.

     O zaman, bazı yıllar 5 milyon tona ulaşan buğday ithalatı ile ilgili kritikler neye dayanmaktadır?
     Türkiye, coğrafi olarak kuzeyinde Rusya, Ukrayna gibi buğday üreticisi ülkelerle, güneyinde Irak, Suriye gibi üretimleri yeterli olmayan, fakat Türkler gibi fazla ekmek tüketen ülkelerin arasında, adeta bir bağlantı noktasında bulunmaktadır. Ve bu durumdan ticari olarak yeterince yararlanmaktadır. Türk un ihracatçıları bu pozisyonu daha da öteye taşıyabilmiş ve örneğin un ihracat yelpazesini, başta Uzak Doğu ve Afrika olmak üzere, 100 ülkeye genişletmiştir.  Böylece 2016 yılı Dünya genelinde 12 milyon tonluk un ticaretinin %30’unu gerçekleştirerek, un ihracatçıları listesinde ilk sırayı almışlardır.

     İhracat kalemlerinde sadece ekmeklik değil, makarnalık, bisküvilik ve diyabetik kategoriler de yer almaktadır. Bu konuda 710 un fabrikası çalışanı, kazancı ile ekonomimize katkı sağlamaktadırlar. Kalan kepek de, yem fabrikaları için ham madde olarak değerlendirilmektedir. Bütün bu avantajlarla, Türk un ihracatçısının dünya pazarındaki rekabet gücü sürdürebilir görünümdedir.

     Makarna da Türkiye’nin buğday ürünlerinden ikinci önemli alanıdır. Kişi başına yıllık 8 kg makarna tüketimi 23 makarna fabrikasınca karşılanmaktadır. Kapasite kullanımı %70 civarında olan bu fabrikalar her yıl iki milyon ton makarna üretmektedirler. Bunun 700 bin ton kadarını, aralarında ABD ve Japonya olmak üzere 144 ülkeye ihraç etmektedir. Her ne kadar makarnalık buğday üretiminde 3,5 milyon tonla dünya üçüncüsü ise de, makarnalık buğday da ithal etmektedir.

     Türkiye’de makarna %100 durum buğdayı ile imal edilir. Afrika’da makarna imalatında ise %30 oranında ekmeklik buğday katılabilmektedir. Bu durumdan yararlanan makarna ihracatçıları 2015 yılından itibaren, dâhilde işleme rejimi çerçevesinde gümrüksüz olarak ithal ettikleri ham madde ile Afrika pazarında etkili olmaya başlamışlardır. Türkiye’nin Makarna ihracatı 750 bin tonlara ulaşmıştır.
     İşlenmiş buğday ürünlerinden bulgur da ihraç kalemleri arasındadır. Başta ABD ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkeye yapılan bulgur ihracatı 37 bin ton civarındadır.

     İşte bu yelpazede buğday çiftçimize ekmeklik, makarnalık, bisküilik, bulgurluk olarak kullanılmak ve Orta Anadolu, Geçit Kuşağı, Sahil Kuşaklarının, kuru ve sulu koşullarında en iyi performans gösterecek yeni genotipler – çeşitler ıslah etmek zorundayız. Mevcut buğday ıslah kadro ve projeleri ile yelpazenin gerektirdiği çeşitleri zamanında yetiştirmemiz olanaksız görünüyor. Yurt dışı materyale ödenecek royaliteler (ıslahçı hakları) vicdanları sızlatmaktadır. Özellikle, onlarca Ziraat Fakültesine sahip Türkiye, acilen, genotip geliştirmede adeta snıfta kalan üniversiteleri devreye sokacak sistem değişikliğine gitmelidir. Bu amaçla, öncelikle Türk tohumculuğunun üst kuruluşları konuyu gündemlerine almalıdırlar.

     [1] Dâhilde İşleme Rejimi, iİhraç edilecek ürünleri üretmek için gerekli olan ve yurt dışından ithal edilen, ithali gümrük vergisine tabi girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir.
     [2] https://nazimiacikgoz.wordpress.com/2013/09/
     [3] http://blog.milliyet.com.tr/dunya-bugday-verimi-rekora-kosarken/Blog/?BlogNo=531235

Önceki Yazılar :
Haberler
  ‘Ekmek’te kriz yaşanabilir

  Merkez Bankası, faiz oranlarını değiştirmedi

  Hedef; IPARD Programı’nın yaygın kullanılması

  Kocaoğlu: Sorumluluktan kaçmayacağım

  Türkiye’de 2018’de 1 milyon 375 bin 398 konut el değiştirdi

  “İzmir’i teknik tekstil merkezi yapmak istiyoruz”

  Aslan’dan ilk proje ’Kümelenme’

  Turkcell’den 1 yılda 58 milyon TL’lik enerji tasarrufu

  GEA, Türkiye’deki 20’nci yılını kutladı

  EBSOV kadınları gençler için sahne aldı

  Türkiye 2018’de, ev dekorasyonu alışverişini %63 artırdı

  Enza Home, Sinema Oturma Grubu’nda buluştu

  CNRİMOB için geri sayım başladı

  LİYAKAT Sohbetleri gençlerin eğitimi için Uğur Dündar’ı ağırladı

  İstanbul’daki yeşil alan oranı yüzde 2,2

  BATÜDER’den Kuzey Makedonya’ya destek

  Sony, EXTRA BASS™ kablosuz hoperlör yelpazesini yeniliyor

  ING Bank’tan bir ilk: Cep’ler POS’a dönüşüyor

  Nazım’ı Anma Gecesi’ne yoğun ilgi

  E-ticaretteki hızlı büyüme, GLAMI’yi Türkiye’ye getirdi

  Kahvenin online siparişlerdeki yükselişi

  Qingdao Haier, Candy Hoover Group’u satın alma sürecini tamamladı

  Türkçe dil seçeneğiyle eğitim robot teknolojisinde bir ilk

  LG’nin tanıttığı yeni Styler modeller

  Başkan Pekdaş: Elektrik fabrikasına talibiz

  Kara kışla amansız mücadele

  Deniz resimleri çocukların hayallerini süslüyor

  Yağmurun vurduğu Mersinli’ye yardım eli

  Nazım Hikmet şiirleri Buca’da yankılandı

  Buca’da açılış şenlikleri devam ediyor

  Karşıyakalı çocuklara yarıyıl müjdesi

  İyiki doğdun Nazım!

  TMO’nun nohut ve mercimeği ePTTavm’de satılacak

  Başkan Atila 5 yıl boyunca Bornova‘nın her yerindeydi

  Yetenek avcıları iş başında

  BAKIM VE ONARIM HİZMETİ ALINACAKTIR

  TIBBİ MALZEME SATIN ALINACAKTIR

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

  Döviz / Altın

  16 Ocak 2019 Tarihli ve 30657 Sayılı Resmî Gazete

  15 Ocak 2019 Tarihli ve 30656 Sayılı Resmî Gazete - 2. Mükerrer

  15 Ocak 2019 Tarihli ve 30656 Sayılı Resmî Gazete - Mükerrer

  Karayollarında Durum

  İşsizlik oranı %11,6 seviyesinde gerçekleşti

  2018 yılı bütçe açığı 72,6 milyar TL

  Geleceğin teknoloji yıldızları Deneyap ile yetişecek

  Orion Fuarcılık 14. Agroexpo’ya hazır

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 17.01.2019
  Ticaret 16.01.2019
  Ticaret 15.01.2019
  Ticaret 14.01.2019
  Ticaret 12.01.2019
  Ticaret 11.01.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni