• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Acıkgöz ►KONUK YAZAR
12
14
16
18
11/05/2017 17:05
Türkiye’nin buğday gerçeği

     Toplumumuzun ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, tarım ekonomimizin de başrol oyuncularındandır. Özellikle mamullerinden un, makarna, bulgur ve irmiğin dış ticaretimizdeki çarpıcı durumunun, kamuoyunda yeteri kadar bilindiğini söylenemez. Rusya’dan ithal edilen buğdayın, dâhilde işlem rejimi[1] listesinin dışına çıkarılma konusundaki gelişmeleri de göz önünde bulundurduğumuzda, olayın detaylı bir biçimde ele alınmasında yarar görülmüştür.

     Önce şu konuya bir göz atalım: Bir uluslararası gıda strateji araştırma kuruluşu tarafından ana gıda maddelerinin başında gelen buğday, 2020’lere gelindiğinde, talebi düşen tek ürün olacağı tahmin edilmiştir (2005 de 68,5 kg/yıl/kişi olan dünya buğday tüketiminin, 2023 de 66,2 kg/yıl/kişi ye düşüşü; Grafik),  (Açıkgöz 2013[2]). 1960’larda 110 kg/da olan dünya buğday veriminin, 2010’larda 280 kg/da’a çıktığı bilinmektedir.

     Bu rakamın artan nüfus ve iklim değişiklikleri nedeniyle 2050’lere doğru 380 kg/da’a çıkartılması zorunlu görünüyor. Aksi takdirde söz konusu yıllarda, o dönemin nüfusunu doyuracak yıllık üretim beklentisi olan 860 milyon tona ulaşmak, olanak dışı görünüyor. Bu amaçla ülkeler, özellikle birim alandan alınan ürünü artırmak için adeta yarışmaktadırlar. Nitekim Birleşik Krallık 2020’lerde dekara 2 ton verimi hedef olarak belirlemiştir[3]. Aynı ülkede 2015 yılında 1,65 ton/da ile yeni dünya rekoru kırılmıştır.

     Türkiye de 1960’larda 10 milyon hektar olan buğday ekim alanını 7 milyon hektarlara indirirken, üretimini birim alandan sağlanan verimle kapatmıştır. Ülkemizde buğday verimi, 2013 verilerine göre, 315 kg/da ile dünya buğday verim ortalamasının üzerindedir. 2016 yılında Türkiye 7,8 milyon hektar alanda 17,3 milyon ton buğday üretmiştir ki bu miktar hemen hemen ülke buğday tüketimini (17,6 milyon ton) karşılamaktadır.

     O zaman, bazı yıllar 5 milyon tona ulaşan buğday ithalatı ile ilgili kritikler neye dayanmaktadır?
     Türkiye, coğrafi olarak kuzeyinde Rusya, Ukrayna gibi buğday üreticisi ülkelerle, güneyinde Irak, Suriye gibi üretimleri yeterli olmayan, fakat Türkler gibi fazla ekmek tüketen ülkelerin arasında, adeta bir bağlantı noktasında bulunmaktadır. Ve bu durumdan ticari olarak yeterince yararlanmaktadır. Türk un ihracatçıları bu pozisyonu daha da öteye taşıyabilmiş ve örneğin un ihracat yelpazesini, başta Uzak Doğu ve Afrika olmak üzere, 100 ülkeye genişletmiştir.  Böylece 2016 yılı Dünya genelinde 12 milyon tonluk un ticaretinin %30’unu gerçekleştirerek, un ihracatçıları listesinde ilk sırayı almışlardır.

     İhracat kalemlerinde sadece ekmeklik değil, makarnalık, bisküvilik ve diyabetik kategoriler de yer almaktadır. Bu konuda 710 un fabrikası çalışanı, kazancı ile ekonomimize katkı sağlamaktadırlar. Kalan kepek de, yem fabrikaları için ham madde olarak değerlendirilmektedir. Bütün bu avantajlarla, Türk un ihracatçısının dünya pazarındaki rekabet gücü sürdürebilir görünümdedir.

     Makarna da Türkiye’nin buğday ürünlerinden ikinci önemli alanıdır. Kişi başına yıllık 8 kg makarna tüketimi 23 makarna fabrikasınca karşılanmaktadır. Kapasite kullanımı %70 civarında olan bu fabrikalar her yıl iki milyon ton makarna üretmektedirler. Bunun 700 bin ton kadarını, aralarında ABD ve Japonya olmak üzere 144 ülkeye ihraç etmektedir. Her ne kadar makarnalık buğday üretiminde 3,5 milyon tonla dünya üçüncüsü ise de, makarnalık buğday da ithal etmektedir.

     Türkiye’de makarna %100 durum buğdayı ile imal edilir. Afrika’da makarna imalatında ise %30 oranında ekmeklik buğday katılabilmektedir. Bu durumdan yararlanan makarna ihracatçıları 2015 yılından itibaren, dâhilde işleme rejimi çerçevesinde gümrüksüz olarak ithal ettikleri ham madde ile Afrika pazarında etkili olmaya başlamışlardır. Türkiye’nin Makarna ihracatı 750 bin tonlara ulaşmıştır.
     İşlenmiş buğday ürünlerinden bulgur da ihraç kalemleri arasındadır. Başta ABD ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkeye yapılan bulgur ihracatı 37 bin ton civarındadır.

     İşte bu yelpazede buğday çiftçimize ekmeklik, makarnalık, bisküilik, bulgurluk olarak kullanılmak ve Orta Anadolu, Geçit Kuşağı, Sahil Kuşaklarının, kuru ve sulu koşullarında en iyi performans gösterecek yeni genotipler – çeşitler ıslah etmek zorundayız. Mevcut buğday ıslah kadro ve projeleri ile yelpazenin gerektirdiği çeşitleri zamanında yetiştirmemiz olanaksız görünüyor. Yurt dışı materyale ödenecek royaliteler (ıslahçı hakları) vicdanları sızlatmaktadır. Özellikle, onlarca Ziraat Fakültesine sahip Türkiye, acilen, genotip geliştirmede adeta snıfta kalan üniversiteleri devreye sokacak sistem değişikliğine gitmelidir. Bu amaçla, öncelikle Türk tohumculuğunun üst kuruluşları konuyu gündemlerine almalıdırlar.

     [1] Dâhilde İşleme Rejimi, iİhraç edilecek ürünleri üretmek için gerekli olan ve yurt dışından ithal edilen, ithali gümrük vergisine tabi girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir.
     [2] https://nazimiacikgoz.wordpress.com/2013/09/
     [3] http://blog.milliyet.com.tr/dunya-bugday-verimi-rekora-kosarken/Blog/?BlogNo=531235

Önceki Yazılar :
Haberler
  Allianz, İzmir’de kapılarını açıyor

  “Esnaf ve sanatkarımızın kazanılmış hakları korunsun”

  Arslan: Halkbank Türkiye’nin enerjisi olacak

  “Yumurtada, öncelikle kayıt dışı üretim ele alınmalıdır”

  Mart ayında kapanan şirket sayısı arttı

  TİSK, Türkiye’deki teşvik uygulamalarını masaya yatırıyor

  Türk yatırımcısı için “İhracatçı ve Yatırımcı Zirvesi”

  Yeni Duster Roadshow Türkiye’yi dolaşıyor

  Gençler, EGİAD’la 1-0 önde

  “Ayşe Başardı” Türkiye kazandı

  En teknolojik 23 Nisan Kutlaması Sophia’dan

  23 Nisan’da küçüklere büyük eğlence Ege Perla’da

  Ankara ekonomisine yön verenler buluştu

  OTO MAKİNE AKSANI VE YEDEKLERİ

  YAKIT-AKARYAKIT

  İNŞAAT

  MÜTEFERRİK

  ARAÇ KİRALAMA-NAKLİYE-TAŞIMACILIK-SERVİS

  İLAÇ-TIBBİ MALZEMELER

  Bornova’da 23 Nisan coşkusu başladı

  Migros, 23 Nisan’ı çocuklarla birlikte kutluyor

  ENSİA Sürekli Eğitim Merkezi (ENSİASEM) teknik eğitimlere başlıyor

  Fuarın rekorlu minyatürü yoğun ilgi gördü

  Burdur’da düzenlenecek Teke Yöresi 4. Tarım ve Hayvancılık Fuarı’na sektörden destek geldi

  İAŞE

  ELEKTRİK-ELEKTRONİK-SU

  Sony, ‘TEOS çözümleri’ yelpazesini kurumsal AV ağlarıyla genişletiyor

  “Komşu sizi de bekleriz”

  Turizm sektörü Kärcher’i tercih ediyor

  Bircom Avrupa’da birinciliğe koşuyor

  BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

  YAKIT-AKARYAKIT

  İNŞAAT

  Robot ve insan işbirliği

  Huawei, 5G ürünleri için CE tipi değerlendirme belgesi elde eden ilk şirket oldu

  Mercedes-Benz Türk “Beton İzmir 2018 Fuarı”nda

  İş hayatında duygusallıktan kaybediyoruz

  Türkiye’nin en gözde ilaç şirketi Pfizer Türkiye

  Bu şenlik hiç bitmesin!

  Buca Belediyesi, Atatürk Maskı’nda tadilat çalışması başlattı

  Yarımada, “tam” mesai

  Bornova Belediyesi çalışanları tek yürek

  Bornova’da 23 Nisan dopdolu geçecek

  Türk Henkel Yürütme Kurulu Başkanı Hasan Alemdar, Henkel’de ilave sorumluluklar üstlendi

  Harmandalı Katı Atık Depolama Alanı’nda elektrik enerjisi yapım ihalesinin ilk aşaması tamam

  Çocuğumuzun can güvenliği söz konusu olduğunda!

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  BORSALARDA ALIM-SATIM

  21 Nisan 2018 Tarihli ve 30398 Sayılı Resmî Gazete

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 21.04.2018
  Ticaret 20.04.2018
  Ticaret 19.04.2018
  Ticaret 18.04.2018
  Ticaret 17.04.2018
  Ticaret 16.04.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni