• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Oğuzhan Daver ►KEYİF KÖŞESİ
12
14
16
18
29/06/2021 06:27
Ayıpençesi (Acanthus mollis) ve Kültüre Yansımaları

daveroguz@gmail.com

     21 Haziran ile beraber en sevdiğim mevsimi, ilkbaharı geride bıraktık. Günler, tekrar yavaş yavaş kısalmaya başlayacak. Bahçemdeki ayı pençeleri, bu sene eskisinden daha fazla çoğalmışlar. Bahçecilik açısından, hızlı çoğalmaları nedeniyle bazen can sıkıcı hale gelen ayı pençeleri,  Akdeniz havzası bitkilerindendir. Bu bitkinin Latince  ön adı olan “Acanthus”a adını veren  Akantha, tanrı Apollon’un göz koyduğu peri kızının ismidir.

     Akantha, Apollon’un tacizine dayanamadığı için bir defasında yüzünü tırnağıyla çizer. Bu nedenle İyon medeniyetinde ayı pençesinin insanı kötülüklerden koruduğu düşünülmüştür. Ayrıca Korint sütunlarının başlıklarında bulunan yapraklar “Acanthus” (ayı pençesi) yapraklarıdır. Sonuç olarak “Acanthus” dikenli, “mollis” ise yapraklarına ithafen yumuşak anlamına gelir. Çiçeklerinin üzerinde insanın canını sıkacak kadar iğne veya diken bulunur.

     Biliyorsunuz İyon (Grek) medeniyetinde 3 önemli sütun başlığı vardır. Bunlar Dor, İyon ve Korint sütun başlıklarıdır. Korint sütunu, M.Ö. 5. yüzyılda Atinalı mimar Kallimakhos tarafından oluşturulmuş. Yetkin olmadığım için bu konuyla ilgili fazla bir şey söylemeyeyim; sadece Korint sütununun başlığında iki sıra ayı pençesi figürleri bulunur. Korint sütun başlığının güzelliğiyle ilgili düşünceleri konuyu daha iyi bilenlere bırakayım.

     İnternette bulduğum bir yazıda (Dergipark), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Yıldız Demiriz, yıllarca ülkemizde İyon Sanatı incelemelerinde ayı pençesiyle, kengerin (yabani enginar, “Gundelia tournefortii”. Lat.) karıştırıldığını yazmış. Sanki ayı pençesi yok sayılmış gibi. Ellerine sağlık. Yine aynı yazara ait başka bir incelemede, Bektaşi mezar taşlarında da aynı bitkinin yapraklarının kullanıldığı belirtilmiş.

     Bütün sene boyunca, benim gibi enli büyük yaprak severlerin dikkatini çekmeyen ayı pençesi, Mayıs Haziran ayları gelince bir canlanır, bir irileşir ki aklınız durur. Arkasından da 1 metreyi geçebilen çiçekleriyle insanları büyüler. Bu bitki, tohum oluşturabilmek için arıların tozlaştırma yapmalarına ihtiyaç duyarlar. Arıgiller yoksa, anlayacağınız ayı pençeleri yok olur. Daha sonra oluşan tohumlar, mancınık gibi neredeyse 10 metre kadar uzaklığa fırlatılarak beklenemeyecek kadar hızla yayılırlar. Bitkinin bahçenizde yayılmamasını isterseniz pembe beyaz çiçekleri olgunlaşmadan kesmek gerekir. Otsu bir bitki olan ayı pençesinin yaprakları, 50 cm. uzunlukta ve 30 cm. eninde olup sapları 30 cm.’ye varır. Benim kişisel gözlemim yarı gölgeli yerlerde sapları 50. cm.’e kadar uzayabiliyor.

     Türkiye’de 5 çeşit “Acanthus” bulunmasına rağmen “A. mollis” ve “A. spinosus” dışında kalanların (A. dioscoridis, A. hirsutus, A. syriacus) bence bahçecilik açısından pek de önemi yoktur. Her türlü bahçe toprağına uyum sağlayabilen ayı pençesi geçirgen olması şartıyla kireçli topraklarda bile rahatça yaşarlar. Çok sıcak bölgelerde, sıcağın etkisiyle bir süre sonra kuruyarak ölen bitkilerin tohumları, ilk yağmurlarla hemen çimlenirler. Wikipedia’ya göre 32 çeşidi bulunan “Acanthus”ların süsleme açısından diğer önemli bitkisi olan “A. spinosus” çok parçalı ve dikenli yapraklarıyla dikkati çeker.

     Bu hafta sizlerle ayı pençeleri ile beraber Korint sütun resmini ve yasemin kokulu bir bitki olan Natal eriği (Carissa macrocarpa) çiçeği resmini paylaşıyorum. Ayı pençesi fotoğraflarından bir tanesi Op. Dr. Ender Berke kardeşimin objektifinden bize geldi. Kendisine teşekkür ediyorum.

     Keyifli Bahçeler...

Önceki Yazılar :
Haberler
  Yeni vak’a sayısı 12.381’e yükseldi

  Tekstil ihracatı 2021’in ilk yarısında %126 arttı

  Kuyumda düşük taksit bankalara yaradı

  “2. el piyasası ekonomik krizi atlattı”

  Ege Bölgesi’nden Güney Kore’ye yapılan ihracat ikiye katlandı

  Turizmin ilk 5 ayında yüzde 20’lik gerileme

  81 ilin kütüphaneleri Türk Telekom ile dijitalleşiyor

  Antep Fıstığı ‘lisanslı depo’ya girdi

  Kuru meyvecilerden yılın ilk yarısında 685 milyon $ ihracat

  “Kültürel zenginlikleri su altına taşıma potansiyelindeyiz”

  İzmir’in en uzun tüneli için ihale tarihi belli oldu

  Zorlukları dayanışmayla aşacağız

  Başkan Soyer: Suyumuz temiz ve güvenilir

  “Biz müziği parklarda, sokaklarda yaşatırız”

  APİKAM, Lozan Antlaşması’nı iki etkinlikle anacak

  Kasalı: İzmir, yüksek teknolojinin merkezi olmalı

  Yakutiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü araç kiralama hizmeti alacak

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Aston Martin’den lüks bir sedan: Rapide AMR

  PepsiCo Türkiye, döngüsel ekonomi uygulamaları ile atıktan hem enerji hem gübre üretiyor

  AirCar, Softtech teknolojisiyle gökyüzünde

  EÜ’den TÜBİTAK girişimcilik programında büyük başarı

  Türkiye, rüzgâr enerjisinde 10 bin megavat sınırını Ağustos’ta geçiyor

  Yapı malzemeleri sektörü dünya sıralamasında 9. sıraya yerleşti

  Yakutiye Belediyesi mobil atık getirme merkezi satın alacak

  “Özgür basın mücadelesinde yanınızdayız”

  KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu dijital çözümler tek platformda, Dijital Köprü’de

  Uzundere yeni meydanına kavuşuyor

  Küçük üreticiye can suyu oldu

  Pasaport Pizza, Ekonomiye Fayda Endeksi’nde Elmas Markalar arasında

  Rus hackerler fidye yazılımları ile Türk şirketleri çalışamaz hale getiriyor

  Küresel e-ticaret pazar hacmi 5 trilyon dolara koşuyor

  PayTR, 2021’in ilk altı ayında yüzde 132 büyüdü

  Param, 6 ayda yaklaşık 8 kat büyüdü

  Kars İl Özel İdaresi akaryakıt satın alacak

  İhale Özetleri

  24 Temmuz 2021 Tarihli ve 31547 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Bayramın son günü vak’a sayısı 11 bini geçti

  23 Temmuz 2021 Cuma

  22 Temmuz 2021 Perşembe

  Günlük vak’a sayısı 10 bine yaklaştı

  Günlük vak’a sayısı artarken vak’a /test oranı %4,42’de kaldı

  21 Temmuz 2021 Çarşamba

  Aktif vak’a sayısı 100 bini geçti

  20 Temmuz 2021 Salı

  Aktif vak’a sayısı 96 bini geçti

  Tütün Fonu kalktı ithalat kazandı!

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 24.07.2021
  Ticaret 19.07.2021
  Ticaret 17.07.2021
  Ticaret 16.07.2021
  Ticaret 15.07.2021
  Ticaret 14.07.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni