• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Prof. Dr. Cengiz Kara ►SAĞLIK ve YAŞAM
12
14
16
18
19/10/2017 16:34
Sağlıklı büyüme uykuda başlar..

Prof. Dr. Cengiz Kara
Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı
Medical Park Bahçelievler Hastanesi

     Çocuğun vücudu büyür, zihni gelişir. Büyüme ve gelişme geriliği bazen birlikte görülebilirken, bu iki durumu birbirinden ayırmak gerekiyor. En çok geceleri uykuda salgılanan büyüme hormonunun başlıca etkisinin boy büyümesini arttırmaktır.

     Büyüme üzerine en çok etki eden iki hormondan biri büyüme diğer tiroit hormonudur. Büyüme hormonu, beyin bölgesinde bulunan hipofiz bezinden salgılanır. Büyüme hormonu seviyeleri gün içinde artma ve azalmalar gösterir; en çok gece uykuda salgılanır. Uyku, egzersiz, fiziksel stres, ergenlik, açlık ve kan şekerinde düşme büyüme hormonu salgısını uyarır. Büyüme hormonunun başlıca biyolojik etkisi, boy büyümesini artırmaktır. Ayrıca kemik kalınlığını, yumuşak doku (kas) büyümesini, protein üretimini, insülin direncini ve kan şekeri seviyesini de artırır.

     Ortalama doğum boyu 50 cm’dir. Bir bebek ilk yıl 25 cm uzayarak doğum boyunun 1,5 katına ulaşır. Sonrasında büyüme hızı giderek yavaşlar; ikinci yıl ortalama 12 cm, üçüncü yıl 8 cm ve dördüncü yıl 7 cm olur. Dolayısıyla çocuklar 4 yaşta ortalama 102 cm boy ile doğum boyunun 2 katına ulaşırlar. Sonraki yıllarda ergenliğe kadar yıllık büyüme hızları ortalama 5-6 cm artarak devam eder. Böylece 12 yaşta, erkekler ortalama 150 cm ve kızlar 153 cm ile doğum boyunun 3 katına ulaşır.

     2008 yılı araştırması verilerine göre, ülkemizdeki nihai erişkin boy uzunluğu kızlarda ortalama 163 cm ve erkeklerde 176 cm’dir. Büyüme hızı yıllık 1 cm’nin altına düşmüşse büyüme tamamlanmak üzeredir. Ergenlik döneminin sonunda erişkin boyun yüzde 99’u tamamlanır. Kızlar yaklaşık 16 yaşında ve erkekler 18 yaşında erişkin boylarına ulaşır.

     Kızlarla erkeklerin büyümesi ergenlik döneminde farklılaşır. Bu farklılık erişkin boy ortalamalarının farklı olmasını sağlar. Kızların ergenlik büyümesi erkeklere göre 2 yıl önce başlar ve sonlanır. Kızların 2 yıl daha az uzaması, 8-10 cm fark yaratır. Ergenlikte erkekler toplam 25-30 cm uzarken, kızlar 20-25 cm boy atarlar, bu da 3-5 cm civarında farka neden olur. Böylece erkeklerin ortalama erişkin boyu, kızlarınkinden yaklaşık 13 cm uzun olur.

Büyüme geriliği 2 yaşından sonra belirlenebilinir
     Büyüme geriliği bir zaman dilimindeki büyüme hızının yaşıtlara göre geri olmasıdır. Örneğin, 6 yaş ile ergenlik arasındaki bir çocuğun yıllık büyümesi 4.5 cm’den azsa ‘büyüme geriliği’ vardır. Büyüme hızını değerlendirirken büyüme eğrilerinden yararlanılır. Hayatın ilk 2 yılında büyüme eğrisinde aşağı veya yukarı fizyolojik sapmalar gözlenebilir. 2 yaşından büyük bir çocuğun büyüme eğrisinde aşağı kayma gözlenirse büyüme geriliği vardır.

     Ergenlik öncesinde yıllık 5-6 cm uzayan çocuğun ergenlikle beraber büyümesi yeniden hızlanır. Ergenlikte artan cinsiyet hormonları, özellikle östrojen hormonu kemiklerin olgunlaşmasını ve dolayısıyla büyüme plaklarının kapanmasını hızlandırır. Ergenlik bir yandan büyümenin hızlandığı, diğer yandan ise tamamlandığı bir dönemdir.

     Erken ergenlik çocuğun yaşıtlarına göre daha hızlı büyümesine yol açtığı için başlangıçta uzun boya neden olur. Ancak büyüme plakları daha erken kapandığı ve büyüme erken sonlandığı için nihai boy kısa kalır. Bu durum özellikle küçük yaşlarda başlayan ve hızlı seyir gösteren erken ergenlik için geçerlidir. Ergenliğin erkene kayması her zaman büyümeyi olumsuz etkilemez. Erken ergenlik şüphesi olan her çocuğun endokrin uzmanları tarafından özel olarak değerlendirilmesi gerekir.

     Ergenlik gecikmesi olan bazı çocukların kalıcı sorunları vardır, yani ergenlik ya hiç başlamaz ya da başlasa bile tamamlanmaz. Bu çocukların cinsiyet hormonları eksik olduğu için büyüme plaklarının kapanması gecikir ve bu nedenle boy uzaması devam eder. Bu dönemde daha çok kol ve bacak boyu uzadığı için vücudun oranı bozulur. Bacak boyu gövdeye göre orantısız uzun hale gelir, yine kulaç mesafesi boydan daha uzun hale gelir. Ergenlik gecikmesi olan çocuklarda uzun kol ve bacaklarla orantısız bir vücut yapısı oluşabilir.

Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliği
     Boyu yeterince uzamayan bir çocukta pek çok sorun olabilir, diğer nedenler dışlandıktan sonra büyüme hormonu eksikliği olup olmadığı değerlendirilebilir. Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliğidir. Beslenme yetersizliği, geri kalmış ülkelerde daha çok gıda alımında yetersizliğe bağlıyken, gelişmiş ülkelerde kronik hastalıklara bağlı gelişir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  ELEKTRİK-ELEKTRONİK-SU

  BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

  YAKIT-AKARYAKIT

  “İtalyan ayakkabısı ile aşık atsak da pazarlamada geriyiz”

  İstanbullular hayatlarının ortalama 3,5 yılını trafikte geçiriyor

  Ödeal’dan ödeme sistemlerinde yeni bir hamle daha: “Ödeal Yazarkasa POS”

  Şirketlerde büyümenin yolu dijital yaşa, esnek çalış, çalışanı ödüllendir

  HURDA SATIM

  TEMİZLİK

  Bergama Belediyesi “Güneş Enerjisi Santrali” kuruyor

  Günlerce süren işlemler e-imza ile bir saatte bitiyor

  MÜTEFERRİK

  Karşıyaka Belediyesi’nden ‘Edebiyat Ödülleri’

  Huawei, daha fazla akıllı şehir inşa edecek

  TEKSTİL-GİYİM-DİKİM

  ARAÇ ALIMI

  Kilisede Shakespeare anması

  Barış fidanları

  Dünya Kupası Regal 4K HDR TV’de izlenir

  İLAÇ-TIBBİ MALZEMELER

  Buca Çocuk Meclisi sanata damgasını vurdu

  Oyun ve bilişim sektörü el ele büyüyor

  Siber suçların da bir sınırı var

  İAŞE

  HARİTA-PLAN-PROJE

  Kedilere destan

  Büyükşehir Belediyesi’nden “kanser hastalığına“ kritik müdahale

  Bayraklı’ya çok yakıştı

  “Şiirin Çocuk Yüzü”

  Andımızı 10 binlerce Bornovalı birlikte haykırdı

  İNŞAAT

  T.C. KARŞIYAKA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  MENDERES 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  İZMİR 6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  İZMİR 13. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  FOÇA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  İZMİR 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLAN

  T.C. İZMİR 16. İCRA DAİRESİ 2014/10241 ESAS TAŞINMAZIN AÇIK ARTIRMA İLANI

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  25 Nisan 2018 Tarihli ve 30402 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Fuarİzmir’de ayakkabı ve deri kucaklaşıyor

  Demircilerin yeni patronu: Yalçın Ertan

  Türkiye’de kullanılan kart adedi 198 milyon

  Maden ihracatında rekor büyüme gerçekleşti

  Hizmet sektörü güven endeksi 97,1 oldu

  Sosyal Yardım Hizmet Hattı kuruluyor

  Trafik kazaları can yakıyor

  Türkiye’de geçen yıl 58 bin 27 kitap yayımlandı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.04.2018
  Ticaret 24.04.2018
  Ticaret 23.04.2018
  Ticaret 21.04.2018
  Ticaret 20.04.2018
  Ticaret 19.04.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni