• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Prof. Dr. Cengiz Kara ►SAĞLIK ve YAŞAM
12
14
16
18
19/10/2017 16:34
Sağlıklı büyüme uykuda başlar..

Prof. Dr. Cengiz Kara
Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı
Medical Park Bahçelievler Hastanesi

     Çocuğun vücudu büyür, zihni gelişir. Büyüme ve gelişme geriliği bazen birlikte görülebilirken, bu iki durumu birbirinden ayırmak gerekiyor. En çok geceleri uykuda salgılanan büyüme hormonunun başlıca etkisinin boy büyümesini arttırmaktır.

     Büyüme üzerine en çok etki eden iki hormondan biri büyüme diğer tiroit hormonudur. Büyüme hormonu, beyin bölgesinde bulunan hipofiz bezinden salgılanır. Büyüme hormonu seviyeleri gün içinde artma ve azalmalar gösterir; en çok gece uykuda salgılanır. Uyku, egzersiz, fiziksel stres, ergenlik, açlık ve kan şekerinde düşme büyüme hormonu salgısını uyarır. Büyüme hormonunun başlıca biyolojik etkisi, boy büyümesini artırmaktır. Ayrıca kemik kalınlığını, yumuşak doku (kas) büyümesini, protein üretimini, insülin direncini ve kan şekeri seviyesini de artırır.

     Ortalama doğum boyu 50 cm’dir. Bir bebek ilk yıl 25 cm uzayarak doğum boyunun 1,5 katına ulaşır. Sonrasında büyüme hızı giderek yavaşlar; ikinci yıl ortalama 12 cm, üçüncü yıl 8 cm ve dördüncü yıl 7 cm olur. Dolayısıyla çocuklar 4 yaşta ortalama 102 cm boy ile doğum boyunun 2 katına ulaşırlar. Sonraki yıllarda ergenliğe kadar yıllık büyüme hızları ortalama 5-6 cm artarak devam eder. Böylece 12 yaşta, erkekler ortalama 150 cm ve kızlar 153 cm ile doğum boyunun 3 katına ulaşır.

     2008 yılı araştırması verilerine göre, ülkemizdeki nihai erişkin boy uzunluğu kızlarda ortalama 163 cm ve erkeklerde 176 cm’dir. Büyüme hızı yıllık 1 cm’nin altına düşmüşse büyüme tamamlanmak üzeredir. Ergenlik döneminin sonunda erişkin boyun yüzde 99’u tamamlanır. Kızlar yaklaşık 16 yaşında ve erkekler 18 yaşında erişkin boylarına ulaşır.

     Kızlarla erkeklerin büyümesi ergenlik döneminde farklılaşır. Bu farklılık erişkin boy ortalamalarının farklı olmasını sağlar. Kızların ergenlik büyümesi erkeklere göre 2 yıl önce başlar ve sonlanır. Kızların 2 yıl daha az uzaması, 8-10 cm fark yaratır. Ergenlikte erkekler toplam 25-30 cm uzarken, kızlar 20-25 cm boy atarlar, bu da 3-5 cm civarında farka neden olur. Böylece erkeklerin ortalama erişkin boyu, kızlarınkinden yaklaşık 13 cm uzun olur.

Büyüme geriliği 2 yaşından sonra belirlenebilinir
     Büyüme geriliği bir zaman dilimindeki büyüme hızının yaşıtlara göre geri olmasıdır. Örneğin, 6 yaş ile ergenlik arasındaki bir çocuğun yıllık büyümesi 4.5 cm’den azsa ‘büyüme geriliği’ vardır. Büyüme hızını değerlendirirken büyüme eğrilerinden yararlanılır. Hayatın ilk 2 yılında büyüme eğrisinde aşağı veya yukarı fizyolojik sapmalar gözlenebilir. 2 yaşından büyük bir çocuğun büyüme eğrisinde aşağı kayma gözlenirse büyüme geriliği vardır.

     Ergenlik öncesinde yıllık 5-6 cm uzayan çocuğun ergenlikle beraber büyümesi yeniden hızlanır. Ergenlikte artan cinsiyet hormonları, özellikle östrojen hormonu kemiklerin olgunlaşmasını ve dolayısıyla büyüme plaklarının kapanmasını hızlandırır. Ergenlik bir yandan büyümenin hızlandığı, diğer yandan ise tamamlandığı bir dönemdir.

     Erken ergenlik çocuğun yaşıtlarına göre daha hızlı büyümesine yol açtığı için başlangıçta uzun boya neden olur. Ancak büyüme plakları daha erken kapandığı ve büyüme erken sonlandığı için nihai boy kısa kalır. Bu durum özellikle küçük yaşlarda başlayan ve hızlı seyir gösteren erken ergenlik için geçerlidir. Ergenliğin erkene kayması her zaman büyümeyi olumsuz etkilemez. Erken ergenlik şüphesi olan her çocuğun endokrin uzmanları tarafından özel olarak değerlendirilmesi gerekir.

     Ergenlik gecikmesi olan bazı çocukların kalıcı sorunları vardır, yani ergenlik ya hiç başlamaz ya da başlasa bile tamamlanmaz. Bu çocukların cinsiyet hormonları eksik olduğu için büyüme plaklarının kapanması gecikir ve bu nedenle boy uzaması devam eder. Bu dönemde daha çok kol ve bacak boyu uzadığı için vücudun oranı bozulur. Bacak boyu gövdeye göre orantısız uzun hale gelir, yine kulaç mesafesi boydan daha uzun hale gelir. Ergenlik gecikmesi olan çocuklarda uzun kol ve bacaklarla orantısız bir vücut yapısı oluşabilir.

Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliği
     Boyu yeterince uzamayan bir çocukta pek çok sorun olabilir, diğer nedenler dışlandıktan sonra büyüme hormonu eksikliği olup olmadığı değerlendirilebilir. Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliğidir. Beslenme yetersizliği, geri kalmış ülkelerde daha çok gıda alımında yetersizliğe bağlıyken, gelişmiş ülkelerde kronik hastalıklara bağlı gelişir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Bornovalı çocuklara kar sürprizi

  Yarıyıl tatili çocuklar için ayrı bir keyif

  İhale Özetleri

  19 Ocak 2019 Tarihli ve 30660 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  KOSGEB’ten yüksek teknolojili ürüne 5 milyon TL destek

  Merkez Bankası kârından Hazine’ye 33.7 milyar TL aktardı

  “Pazar potansiyelimiz, yetkinliğimiz var”

  “İzmir’i kalkındırmaya devam edeceğiz”

  Yerli zırh çeliği “Hançer” geliyor

  Selçuk: EYT, şu anda gündemimizde yok

  İzmir’in deri fuarına yabancı alıcı akını

  Menemenli üreticilere kooperatif müjdesi

  Akbank’ın 3 milyar TL bedelli sermaye artışına katılım %99,9 oldu

  Tarım Gençlerle Yükseliyor Yarışmasının kazananları belli oldu

  Hem kediler hem gönüller ısındı

  KTK’da Uyaroğlu ve yönetimi güven tazeledi

  TİM’den 7’den 70’e ihracat oyun yazılımı

  “Fiyatların düşmesi için perakende yasası güncellenmeli”

  Dünyanın en güvenli ülkeleri belli oldu

  Sektör profesyonelleri İstanbul Kırtasiye-Ofis Fuarı’nda buluşacak

  Perform artık DAZN Group olarak büyüyecek

  İzmirli gençlerin edebiyat coşkusu

  En keyifli karne hediyeleri MediaMarkt’ta

  TED İzmir Koleji öğrencileri, eski oyuncaklarını sanata dönüştürüyor

  Gayrimenkul sektörü cazibesini kaybetmiyor

  Sağlıklı Yaşam Salonu Egelileri spora çağırıyor

  Çocuk işçiliğinin resmi bu yıl netleşecek

  “Gayrimenkul konuttan ibaret değil”

  Zaim: Krizleri fırsata çevirin

  Vakıf Katılım’dan yurt içi piyasaya yönelik 350 milyon TL’lik kira sertifikası ihracı

  Bornova’da hem çevre hem de kadınlar kazanıyor

  Buca’da duyarlılık örneği

  BİSİM 5. yaşında

  Karşıyaka’dan kadınlara ücretsiz yüzme kursu

  Yaklaşık bir asırlık çocuk dergileri ilgiye sunuldu

  Karabağlar Belediyesi’nden çocuklara en güzel karne hediyesi

  TÖSHİD’in yeni Başkanı Mehmet T. Nane oldu

  2019, bankacılıkta dengelenme yılı

  Akıllı havaalanlarına özel çözümler

  OPPO’dan mobil fotoğrafçılıkta çığır açacak yenilik

  Gaming İstanbul’da OMEN by HP ile PUBG turnuvası

  Türk Bayrağı Urla’dan dalgalandı

  Bornovalı çocuklar Resim Atölyesi’nde buluştu

  TİRE DEVLET HASTANESİ ACİL POLİKLİNİK GİRİŞİ 56,34M² KANTİN, BÜFE VE ÇAY OCAĞI ALANININ KİRAYA VERİLMESİ İHALE İLANI

  S.S. TARİŞ ZEYTİN ve ZEYTİNYAĞI TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİNDEN ÇAĞRI

  İhale Özetleri

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Borsalarda Alım-Satım

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 19.01.2019
  Ticaret 18.01.2019
  Ticaret 17.01.2019
  Ticaret 16.01.2019
  Ticaret 15.01.2019
  Ticaret 14.01.2019
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni