• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Prof. Dr. Cengiz Kara ►SAĞLIK ve YAŞAM
12
14
16
18
19/10/2017 16:34
Sağlıklı büyüme uykuda başlar..

Prof. Dr. Cengiz Kara
Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı
Medical Park Bahçelievler Hastanesi

     Çocuğun vücudu büyür, zihni gelişir. Büyüme ve gelişme geriliği bazen birlikte görülebilirken, bu iki durumu birbirinden ayırmak gerekiyor. En çok geceleri uykuda salgılanan büyüme hormonunun başlıca etkisinin boy büyümesini arttırmaktır.

     Büyüme üzerine en çok etki eden iki hormondan biri büyüme diğer tiroit hormonudur. Büyüme hormonu, beyin bölgesinde bulunan hipofiz bezinden salgılanır. Büyüme hormonu seviyeleri gün içinde artma ve azalmalar gösterir; en çok gece uykuda salgılanır. Uyku, egzersiz, fiziksel stres, ergenlik, açlık ve kan şekerinde düşme büyüme hormonu salgısını uyarır. Büyüme hormonunun başlıca biyolojik etkisi, boy büyümesini artırmaktır. Ayrıca kemik kalınlığını, yumuşak doku (kas) büyümesini, protein üretimini, insülin direncini ve kan şekeri seviyesini de artırır.

     Ortalama doğum boyu 50 cm’dir. Bir bebek ilk yıl 25 cm uzayarak doğum boyunun 1,5 katına ulaşır. Sonrasında büyüme hızı giderek yavaşlar; ikinci yıl ortalama 12 cm, üçüncü yıl 8 cm ve dördüncü yıl 7 cm olur. Dolayısıyla çocuklar 4 yaşta ortalama 102 cm boy ile doğum boyunun 2 katına ulaşırlar. Sonraki yıllarda ergenliğe kadar yıllık büyüme hızları ortalama 5-6 cm artarak devam eder. Böylece 12 yaşta, erkekler ortalama 150 cm ve kızlar 153 cm ile doğum boyunun 3 katına ulaşır.

     2008 yılı araştırması verilerine göre, ülkemizdeki nihai erişkin boy uzunluğu kızlarda ortalama 163 cm ve erkeklerde 176 cm’dir. Büyüme hızı yıllık 1 cm’nin altına düşmüşse büyüme tamamlanmak üzeredir. Ergenlik döneminin sonunda erişkin boyun yüzde 99’u tamamlanır. Kızlar yaklaşık 16 yaşında ve erkekler 18 yaşında erişkin boylarına ulaşır.

     Kızlarla erkeklerin büyümesi ergenlik döneminde farklılaşır. Bu farklılık erişkin boy ortalamalarının farklı olmasını sağlar. Kızların ergenlik büyümesi erkeklere göre 2 yıl önce başlar ve sonlanır. Kızların 2 yıl daha az uzaması, 8-10 cm fark yaratır. Ergenlikte erkekler toplam 25-30 cm uzarken, kızlar 20-25 cm boy atarlar, bu da 3-5 cm civarında farka neden olur. Böylece erkeklerin ortalama erişkin boyu, kızlarınkinden yaklaşık 13 cm uzun olur.

Büyüme geriliği 2 yaşından sonra belirlenebilinir
     Büyüme geriliği bir zaman dilimindeki büyüme hızının yaşıtlara göre geri olmasıdır. Örneğin, 6 yaş ile ergenlik arasındaki bir çocuğun yıllık büyümesi 4.5 cm’den azsa ‘büyüme geriliği’ vardır. Büyüme hızını değerlendirirken büyüme eğrilerinden yararlanılır. Hayatın ilk 2 yılında büyüme eğrisinde aşağı veya yukarı fizyolojik sapmalar gözlenebilir. 2 yaşından büyük bir çocuğun büyüme eğrisinde aşağı kayma gözlenirse büyüme geriliği vardır.

     Ergenlik öncesinde yıllık 5-6 cm uzayan çocuğun ergenlikle beraber büyümesi yeniden hızlanır. Ergenlikte artan cinsiyet hormonları, özellikle östrojen hormonu kemiklerin olgunlaşmasını ve dolayısıyla büyüme plaklarının kapanmasını hızlandırır. Ergenlik bir yandan büyümenin hızlandığı, diğer yandan ise tamamlandığı bir dönemdir.

     Erken ergenlik çocuğun yaşıtlarına göre daha hızlı büyümesine yol açtığı için başlangıçta uzun boya neden olur. Ancak büyüme plakları daha erken kapandığı ve büyüme erken sonlandığı için nihai boy kısa kalır. Bu durum özellikle küçük yaşlarda başlayan ve hızlı seyir gösteren erken ergenlik için geçerlidir. Ergenliğin erkene kayması her zaman büyümeyi olumsuz etkilemez. Erken ergenlik şüphesi olan her çocuğun endokrin uzmanları tarafından özel olarak değerlendirilmesi gerekir.

     Ergenlik gecikmesi olan bazı çocukların kalıcı sorunları vardır, yani ergenlik ya hiç başlamaz ya da başlasa bile tamamlanmaz. Bu çocukların cinsiyet hormonları eksik olduğu için büyüme plaklarının kapanması gecikir ve bu nedenle boy uzaması devam eder. Bu dönemde daha çok kol ve bacak boyu uzadığı için vücudun oranı bozulur. Bacak boyu gövdeye göre orantısız uzun hale gelir, yine kulaç mesafesi boydan daha uzun hale gelir. Ergenlik gecikmesi olan çocuklarda uzun kol ve bacaklarla orantısız bir vücut yapısı oluşabilir.

Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliği
     Boyu yeterince uzamayan bir çocukta pek çok sorun olabilir, diğer nedenler dışlandıktan sonra büyüme hormonu eksikliği olup olmadığı değerlendirilebilir. Büyüme geriliğinin en sık nedeni beslenme yetersizliğidir. Beslenme yetersizliği, geri kalmış ülkelerde daha çok gıda alımında yetersizliğe bağlıyken, gelişmiş ülkelerde kronik hastalıklara bağlı gelişir.

Önceki Yazılar :
Haberler
  21 Ocak 2018 Tarihli ve 30308 Sayılı Resmî Gazete

  Rusya’dan turistlere yeni ambargo

  Sarıeroğlu: SUT Fiyatlarında Reform Gerçekleştireceğiz

  Türk firmalar Expo Turkey by Qatar’da büyük ilgi gördü

  Havayolu yatırımlarına destek

  Çin-Avrupa Birliği turizm yılı açıldı

  Geleceğin ustaları karne heyecanı yaşadı

  Hotpoint’le ızgaralar 3 kat daha az yağlı

  EİB Moda Tasarım Yarışması’nda finalistler belli oldu

  EY Türkiye, İzmir Ofisi ile büyümeye devam ediyor

  MS hastaları, Fisioterapia’da sağlığına kavuşuyor

  Geleceğin Endüstriyel Teknolojileri Şubat’ta Fuar İzmir’de

  Konut satışları yüzde 5,1 artış gösterdi

  Geçmeyen omuz ağrısına dikkat

  “İzmir bizi heyecanlandırıyor”

  BELGEM’in Eğitime verdiği destek sürüyor

  Palandöken, “Esnafın e-ticarette daha fazla yer alması gerek

  Kapanan şirket sayısı arttı

  Avrasya Kapı, Pencere ve Cam fuarı 2018 için gün sayıyor

  Deniz kabarmasına çözüm “Körfez taraması

  Bornova Stadı ikinci yarıya hazır

  “Yeni ekonomide inovasyon süreci”

  Mitsubishi Electric CES 2018’de yeni teknolojilerini sergiledi

  Fotoğraflarla anılardaki Karşıyaka

  Karabağlar Belediyesinden çocuklara en güzel karne hediyesi

  Eczacı istihdam teşviki istiyor

  “Yaşamın şifreleri genlerimizde saklı”

  Her 10 kişiden biri kör olma riski taşıyor

  Annelere bitkisel yağ uyarısı

  “Lujo Hotel, Bodrum için Büyük Düşündü”

  İzmir Amerikan Koleji 2100 fidana can verdi

  Başkan Atila, okul aile birlikleriyle buluştu

  Rafet Paşa Mahallesi’ndeki park yenilendi

  Foça Belediyesi Çocuk Evi’nde tatil sevinci

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  BORSALARDA ALIM-SATIM

  20 Ocak 2018 Tarihli ve 30307 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 15.02.2018 - 10:00

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 13.02.2018 - 10:30

  İHALENİN TARİHİ ve SAATİ ► 15.02.2018 - 10:00

  MÜTEFERRİK

  İLAÇ-TIBBİ MALZEMELER

  İAŞE

  ELEKTRİK-ELEKTRONİK-SU

  BİLİŞİM VE TEKNOLOJİ

  YAKIT-AKARYAKIT

  HARİTA-PLAN-PROJE

  İNŞAAT

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 22.01.2018
  Ticaret 20.01.2018
  Ticaret 19.01.2018
  Ticaret 18.01.2018
  Ticaret 17.01.2018
  Ticaret 16.01.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni