• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR SAĞLIK ve YAŞAM
12
14
16
18
26/08/2021 06:27
Yangınlar Çocuklarda Depresyona Neden Oluyor

Psk. Müge Leblebicioğlu Arslan
Psikoloji Uzmanı
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi

     Dünya genelinde ve ülkemizde ne yazık ki şu anda da olduğu gibi her yıl çok sayıda çocuk ve ergen birey, doğal afetlere maruz kalmakta ve bu afetlerden psikolojik, fiziksel ve sosyal olarak farklı şekillerde etkilenebilmektedirler.

Doğal afetler depresyona neden oluyor
     Yapılan çalışmalarda çocuk ve ergenlerin yangın ve deprem gibi doğal afetlerden yetişkinlere göre psikolojik açıdan daha fazla etkilenebildikleri, bu etkinin düzeyinin ise çocuğun yaşı, ebeveyn tutumu, sosyal medyaya ne şekilde maruz kaldığı,  afete doğrudan ya da dolaylı olarak maruz kalıp kalmaması gibi faktörlerin önemli olduğu düşünülmektedir. Her ne kadar doğal afetlerin çocuk ve ergen bireyler üzerindeki psikolojik etkisi Travma Sonrası Stres Bozukluğu ‘TSSB’ gibi düşünülsede her çocuğun afet sonrası aynı sorunu yaşayacağının düşünülmesi yanlış bir düşünce yapısı olacaktır. TSSB’nun yanısıra depresyon, anksiyete, uyum sorunları, fobiler ve patolojik yas afetlerden sonra çocuk ve ergenlerden sonra en sık görülen psikolojik etkiler olduğu söylenebilir.

Anne karnındaki bebeklerde afet etki bırakabilir
     Çocuk ve ergenlerin ruhsal yapılanmaları yetişkinlerden oldukça farklıdır. Bu farklılıkları çocuk, ergen ve yetişkin olarak ayırmaktansa söz konusu çocuk ruh sağlığı olduğunda yaş olarak gruplayarak bakmak, afetin çocuğun psikolojisi üzerinde meydana getirdiği etkiyi anlamak adına daha sağlıklı olacaktır. Bu gruplama da bebeklik dönemi (0-1) hatta anne karnındaki dönem dahi çocuğun ruhsal yapılanması açısından oldukça önemlidir.  Bebekler fiziksel yaralanmalar dışında afetlerden doğrudan etkilenmezler ancak bu dönemde bebeğin psikolojisi üzerinde etkili olan en önemli faktör ebeveynin tutumudur. Özellikle ebeveynin kaygılı tutum ve davranışları bebeğin güvenli bağını zedeleyebilir. Afetin, bebeğin ruh sağlığı üzerinde nasıl bir etki oluşturacağının en önemli belirleyecisi bakım verenin afet karşında verdiği duygusal tepkilerdir.  Anne nasıl hissediyorsa bebek o duyguyu alır ve öyle hisseder. Dolayısıyla afet karşında annenin yaşadığı kaygı, korku ve stres duygular doğrudan bebeğe geçebilir ve güvensizlik duygusunu tetikleyebilir.

“Ya ben okuldayken yangın çıkar ve ailem beni kurtaramazsa”
     Okul öncesi dönemde (2-5 yaş) ise soyut gelişimi henüz tam gelişmemiş çocuk, yaşanılan durumu anlamlandırmakta zorlanabilir. Bu dönemde çocuklar duygularını sözel yoldan ziyade davranışsal olarak ifade ederler. Bu yaş aralığında anne babaya aşırı bağlanma, bakım verenden ayrılmak istememe, huzursuzluk, aniden ağlama nöbetleri, parmak emme, bebeksi konuşmalar, altını ıslatma, tek başına uyumak istememe, yeme ve giyinme yetisini kaybetme gibi regresif davranışlar görülebilir.

     Okul çağı çocukluk döneminde (6-11 yaş) ise; bu dönemlerde çocukta yoğun bir korku duygusu oluşabilir. Bu durumda çocuk aileden ayrı okul vb. bir yere gitmek istemeyebilir. Örneğin çocuk ‘ya ben okuldayken yangın çıkar ve ailem beni kurtaramazsa’ şeklinde düşünebilir. Öfke, saldırganlık tepkisi gösterebilir. Dikkati toplamada ve odaklanmada güçlük yaşayabilir. Bu durum akademik başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Mide bulantısı, baş dönmesi ve karın ağrısı gibi psikosomatik belirtiler gösterebilir. Uyku problemleri ve kabuslar görülebilir.

     Ergenlik Döneminde (12-17 yaş) ise; ergenlik döneminin getirdiği fizyolojik ve psikolojik değişimlerle başa çıkmaya çalışan ergen afet sonrasında uyku bozuklukları, kabus görme, öfke problemleri, madde ve alkol kullanımına yönelme, kendine zarar verici davranışlar ve intihar eğilimi, sorumluluklarını yerine getirmek istememe ve özgüven eksiliği, depresif belirtiler, uyum ve davranış bozuklukları görülebilir.

     Çocuk ya da ergenler travmatik stres belirtileri göstermeleri için sadece travmatik olaya doğrudan maruz kalmaları gerekmeyebilir, travmatik olaya maruz kalmadan işitsel, yazılı, görsel sosyal medya aracılığıyla, olaylarla ilgili hikayeleri dinleyerek ya da ebeveyn tutumlarını gözlemleyerekte travmatik stres belirtileri gösterebilirler.

Çocukların yangından etkilenmemesi için neler yapılabilir?
     • Öncelikle ebeveynlerin kendi ruh sağlığını olumlu yönde etkileyecek tutum ve davranışlarda bulunmaları hatta gerekli görüldüğünde bir uzmandan destek almaları oldukça önemlidir. Daha öncede söylediğim gibi anne kendisini nasıl hissediyorsa çocukta öyle hisseder. Ebeveyn ve çocuk arasında kurulan güvenli bağın çocuğun ruh sağlığında iyileştirici bir gücü vardır. Dolayısıyla bu dönemde özellikle ebeveynin tutarlı, şefkatli, ilgili ve kapsayıcı tutumu çocuğun ruh sağlığını olumlu yönde etkiler. Ebeveyn çocuğunu gözlemleyen, izleyen bir rol takınarak çocuğun ihtiyacını belirlemeli ve desteklemelidir.

     • Bu süreçte çocuklara doğa olaylarını anlatırken son derece dikkat gösterilmeli ve uygun sözcükler seçilmelidir. Çocuğun yaşına, mizacına uygun kelimeler kullanarak iletişim kurulmalıdır. Ebeveyn iletişim kurarken bir şey yok, sorun yok gibi çocuğu kandıracak yalan cümleler kullanmaktan kaçınmalıdır. Siz sözel yolla söylemeseniz bile çocuk ya da ergen ebeveynin tutumlarından, vücut dilinden kaygıyı anlar ve hisseder. Ayrıca bu durumun tam aksi olan abartılı anlatımlardan da kaçınılmalıdır. Bu tarz iletişimler çocukta var olan kaygı duygusunun daha çok artmasına neden olur. Çocuğa hazır olmadığı bilgileri aktarmaktan kaçınılmalıdır.

     • Ebeveyn çocuğa kendi duygularını ifade etmelidir. Ayrıca çocuğun duygularını ifade etmesini desteklemelidir. Bu durumu kendi duygularından örneklendirerek teşvik etmelidir. Örneğin; ‘Bazen çok korkabiliyorum, bazen daha mutlu olabiliyorum. Bir arada farklı duygular yaşabiliriz.’ Ayrıca ebeveynler duygu ifadesini resim ve oyun yoluyla da teşvik edebilirler. Unutulmamalıdır ki oyun çocuğun dilidir.

     • Çocuklarla yaşanılan olayla ilgili ne hissettikleri ve ne düşündükleri hakkında konuşulabilinir. Acil durumlar karşısında neler yapılabileceği üzerinden çocuklarla konuşulması çocuğun kendisini güvende hissetmesini sağlar.Ebeveynler kendileri ardında konuşurken bile, çocuğun ruhsal yapılanmasına uygun olmayan anlatımlarda bulunulmamlı, görsel detaylar paylaşılmamlı ve sosyal medyaya çocuğun maruz kalmamasına dikkat edilmelidir.

     • Tüm bu süreçte çocuğun günlük rutinlerine sadık kalınmalıdır. Rutinler sayesinde çocuk hayatının normal bir şekilde devam ettiğini düzeninin bozulmadığını fark eder, kendini güvende hisseder ve rahatlar. Dolayısıyla hem ailenin hemde çocuğun olabildiğince aynı düzende yemek yemesi, uyuması vb. düzenleri devam ettirmesi çocuğun ruh sağlığı açsından koruyucu bir rol oynadığı söylenebilir. Son olarak, eğer çocuğunuz yoğun bir duygu durum içerisindeyse, bu duygu durumuyla baş etmekte güçlük yaşıyorsa, bunun sonucunda işlevselliği olumsuz yönde etkileniyorsa, odaklanma, dikkat, yeme ve uyku problemleri varsa, regresif davranışlar devam ediyorsa bir Psikoloji uzmanından destek alınması çocuk ve ergenin ruh sağlığı açısından daha sağlıklı olacaktır.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Vefat sayısı 19 Ağustos’tan beri ilk kez 200’ün altına indi

  Okullar alarm veriyor!

  GALERİ MECRA HATLARININ BAKIM, ONARIM ve TEMİZLİĞİNİN YAPILMASI İŞİ

  BİNA İNŞAATI YAPTIRILACAK

  Mandalinalar ihtiyaç sahipleri için hasat edildi

  Kavanoz kapağına talep yok

  Lisanslı Harita Kadastro Mühendislerinin hizmet esasları belirlendi

  Moda endüstrisi sürdürülebilirliğe yatırım yapıyor

  Boeing, Çin’den 1 trilyon 470 milyar dolarlık talep bekliyor

  Çelik sektörü çıtayı 22 milyar dolara yükseltti, ihracatçısını ödüllendirdi

  “Perakende Yasası bir an önce güncellenmeli”

  Konaklama tesisleriyle ilgili yönetmelik yürürlüğe girdi

  Muş İl Özel İdaresi okul binası ve çevre düzenlemesi yaptıracak

  TÜGEM’den kiraları düşürecek formül önerileri

  Toplumsal hassasiyet lafta kalıyor, ekonomik kaygılar tasarrufa itiyor

  Pet İzmir 2021 Fuarı hedefleri katladı

  Edin: Yeşil dönüşüm kaçınılmaz

  Son çeyrekte ofis kiralamalarında yüzde 15 artış bekleniyor

  Sağlık Hizmet Bedeli Yönetmeliğinde değişiklik yapıldı

  Temel gıda ve ihtiyaç ürünlerinde fahiş fiyat denetimi

  Ticaret Borsalarındaki aracılar yönetmeliğinde değişiklik yapıldı

  Bitki çeşitlerinin kayıt başvurusu TTSM’de olacak

  Çocuklar teknolojiyi ASELSAN’la keşfediyor

  İklim krizi kişi başı yıllık gıda tüketimini %4,6 oranında düşürebilir

  Tarfin, 4 bin çiftçinin girdi ihtiyacını 50 milyon TL’lik VDMK ihracı ile fonlayacak

  Liderler Sürdürülebilirlik Zirvesi’nde bir araya geldi

  Borsalarda Alım-Satım

  Su Ürünleri Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Adıyaman Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü istinat duvarı yaptıracak

  Karşıyaka Belediyesi ‘Aktif Okuma Atölyesi’ açıyor

  Bornova Kitap Günleri başladı

  Müteahhitler boykotu sonlandırdı, çözüm arayışı sürüyor

  Bursa Tarım ve Orman Bakanlığı II. Bölge Müdürlüğü giriş takı yaptıracak

  Sonbahara özel beslenme önerileri

  Sokak hayvanları için işbirliği yapılacak

  İtfaiye Haftası 27 Eylül’de başlıyor

  Kahve kokan konserler festivalde

  Her gün online olanların oranı yüzde 80

  Robot pazarının yaklaşık yüzde 40’ı kolaboratif robot olacak

  Avrupa vokal cazının önemli ismi Pıerre De Trégomaın 28. İzmir Avrupa Caz Festivalin’de

  "Kadın hareketi kendi adaylarını seçmeli"

  İzmir’de yurt ve dayanışma kampanyası için başvurular başladı

  Ziynet Sertel’in adı Bornova’da yaşayacak

  İhale Özetleri

  25 Eylül 2021 Tarihli ve 31609 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  Vak’a test oranı iki hafta önceki seviyesine geriledi

  T.C. İZMİR 8. İCRA DAİRESİNDEN AÇIK ARTIRMA İLE TAŞINMAZ SATIŞI

  Mobilya, Ege’den kümelenecek

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.09.2021
  Ticaret 24.09.2021
  Ticaret 23.09.2021
  Ticaret 22.09.2021
  Ticaret 21.09.2021
  Ticaret 20.09.2021
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni