• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE

Serbest bölgeler, İzmir’in ‘yatırım simyacı’sı olacak

03 Temmuz 2018 Salı 11:00
12
14
16
18

   ► İzmir’i Türkiye’nin serbest bölgeler şehri olarak planlayan Ekonomi Bakanlığı, kentte her biri belli bir alanda ihtisaslaşmış serbest bölgelerin kurulmasını destekliyor.

     Türkiye genelinde toplam 18 serbest bölge yıllık 20,4 milyar dolarlık bir ticarete imza atıyor. Bu serbest bölgelerde 67 bin kişi istihdam ediliyor. 18 faal serbest bölgede 2017 yılı sonu itibariyle; 542’si yabancı, 1.447’si yerli olmak üzere toplam bir 989 firma faaliyet gösteriyor. 20.4 milyar dolar ticaret hacmi ile 66 bin 984 kişi istihdam sağlıyor. 2017 yılında serbest bölgelerde yaratılan katma değer 2,8 milyar dolar düzeyinde. 2018 yılsonunda ticaret hacminin benzer şekilde 20 milyar dolar düzeyini aşacağı tahmin ediliyor.
     İzmir’de ise ESBAŞ ve İZBAŞ’ta toplam istihdam rakamı 22 bini aşmış durumda. Kısacası; ESBAŞ ve İZBAŞ Türkiye geneli 18 serbest bölgenin istihdamının yüzde 33’ünü sağlıyorlar.
     Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci de her fırsatta ‘İzmir serbest bölgeler şehri olmalı’ sözünü dile getiriyor. İzmir’de ikisi aktif, ikisi de ön protokolleri yapılmış olmak üzere toplam 4 serbest bölge bulunuyor. Bu bölgeler gerek bölgeye yerli-yabancı yatırımcıyı çekerken, bir taraftan da yarattığı istihdam ile bölgenin önemli bir üssü konumuna gelmesine destek veriyor. Bugün Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ)’den kilogram başına 9 dolarlık ihracat yapılıyor.
     Bergama ve Aliağa’daki serbest bölgelerin de devreye girmesiyle İzmir ekonomisinin daha hızlı büyüyeceğini belirten kanaat önderleri;  şehrin üniversite, kaliteli işgücü, mevcut sanayi yatırımları, tarım üretimi ve ihracatı ile sosyal yaşantısıyla bu büyümeye cevap verebileceğini söylüyorlar.

Neden serbest bölge tercih ediliyor?
     Serbest bölgedeki şirketlere tanınan kurumlar ve gelir vergisi muafiyeti, alınacak makine ve ekipmanlardaki KDV istisnası, gümrük kolaylıkları, hızlı bürokratik işlemler, emlak vergisi istisnasına kadar birçok avantaj serbest bölgelerin tercih edilmesine neden oldu.
     Bu bağlamda yatırımcıların gözünü serbest bölgelere çevirmesiyle birlikte önce Dere Grubu tarafından Aliağa Serbest Bölgesi (AYSER) kurulması için 1 milyon metrekarelik alanın ön protokolü imzalandı. Yine Bergama’da yaklaşık 2 milyon metrekare alanda yenilenebilir enerji başta olmak üzere teknolojik yatırımların yapılacağı ve işletmeciliğini ESBAŞ’ın üstleneceği dördüncü serbest bölgenin de ön anlaşmaları yapıldı.

İzmir rekabet gücünü serbest bölgelerle arttıracak
     Serbest bölgeler alanında ön plana çıkan illerin başında İzmir geliyor.  İzmir, ülke gayri safi katma değerinin yaklaşık yüzde 6,5’luk payına sahip.
İzmir, 2017 yılı verilerine göre 9 milyar dolara yakın ihracatı, 200’e yakın uluslararası sermayeli firması ile Türkiye’nin ekonomik açıdan üçüncü büyük şehri konumunda.
     2017 yılı sonu itibariyle ESBAŞ’ta 72’si yabancı olmak üzere toplam 169 firma faaliyet göstermekte ve yaklaşık 21 bin 158 kişiye istihdam sağlanıyor.  Bölge 2017 sonu itibariyle 4,3 milyar dolardan fazla ticaret hacmine ulaştı. Ağırlıklı olarak üretim faaliyetlerinin gerçekleştiği ESBAŞ’ta elektronik, otomotiv yan sanayi, makine imalat ve montajı, havacılık ve savunma sanayi, tekstil ve gıda işleme olmak üzere pek çok farklı sektörde faaliyet gösteriyor.  Ege Serbest Bölgesi’nin 2017 yılı ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 11,72 oranında artarak 2,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.
     Kısacası Türkiye’deki 18 serbest bölgede yaratılan toplam istihdamın ve yatırımın üçte biri Ege Serbest Bölgesi’nde bulunuyor. ESBAŞ’taki doluluk oranının yüzde 100’e ulaşması sonrasında 2016 Ağustos ayında Bakanlar Kurulu kararı ile Ege Serbest Bölgesi’nin sınırları 300 bin metrekare ilave bir alanla genişletildi.

İkinci rol model; İZBAŞ
     Ege Bölgesi’nin ekonomik gelişimine katkı sağlayan bir diğer serbest bölge ise İzmir Serbest Bölgesi(İZBAŞ)… Temelleri 1984 yılında İzmir Deri Sanayicileri Yapı Kooperatifi ile atıldı ve ticari hayatın ekonomik seyri doğrultusunda, Bakanlar Kurulu’nun 11/08/1997 tarih ve 97/9775 sayılı kararıyla İzmir Menemen Deri Serbest Bölgesi-İDESBAŞ kuruldu. 2011 yılında bölgenin artan potansiyeliyle, deri dışında farklı sektörlere de açılma yönünde bir adım atıldı. Bakanlar Kurulu’nun 04.04.2011 tarih 27918 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2011/1649 sayılı kararıyla İzmir Serbest Bölgesi-İZBAŞ adını aldı.  İzmir Serbest Bölgesi 1 milyon 620 bin metrekare üzerine kurulu. Toplam alanın 1 milyon 100 bin metrekaresi yatırım için tahsis edilebilir net alan.  Hali hazırda toplam alanın 960 bin metrekaresi tahsis edilmiş durumda. Yatırım tahsis oranı yüzde 88.  İzmir Serbest Bölgesi’nde 2017 yılı sonu itibariyle; 142 yerli 15 yabancı 12 yerli ve yabancı ortaklıktan oluşan 169 firma faaliyet gösteriyor. Deri imalatı ve alım satımı, enerji, kimyasal üretim ve ticaret, gıda,  elektrik- elektronik,  otomotiv, plastik boru profil ve plastikten mamuller mermer ve doğal taş, asansör kaldırma ve taşıma ekipmanları,  İzmir Serbest Bölgesi’nde yatırım yapmış sektörler… Bugün 2 bin 200’den fazla kişinin istihdam edildiği ve bu yıl 500 yeni istihdamın devreye gireceği İzmir Serbest Bölgesi, geçtiğimiz yıl 350 milyon dolarlık ticaret hacmine ulaştı. Bu yıl ki hedefi ise 500 milyon dolar… 
     2014 yılı sonunda Aliağa-Çaltıdere mevkiinde, yenilenebilir enerji sektörüne hizmet etmesi planlanan, ayrıca üniversite-sanayi işbirliğini sağlamayı da öngören; yeni bir serbest bölge kurulmasına ilişkin yapılan başvuru Ekonomi Bakanlığı’nca detaylı olarak incelendi.
     Bakanlık ile girişimci AYSER arasında 21 Ağustos 2015 tarihinde Aliağa Serbest Bölgesi’nin kurulmasına imkân sağlayacak ön protokol imzalandı.  Söz konusu serbest bölgenin kurulmasına yönelik arazi çalışmaları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile birlikte koordineli olarak devam ediyor.

Ayser enerjide ihtisaslaşacak
     Aliağa Serbest Bölgesi(AYSER) İşletmecisi Bora Turan, geçtiğimiz günlerde Ekonom’a yaptığı değerlendirmede Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci’nin İzmir’i ‘serbest şehir’ yapma hayaliyle hareket ettiklerini belirterek, yüksek katma değerli üretim ile ülke ekonomisine önemli katkı sağlama hedefleri olduğunu dile getirdi. Aliağa Serbest Bölgesi’nin tohumlarını attıklarını belirten Turan, “Toplam 1 milyon metrekare alanda kurulacak bu alanda rüzgâr enerjisi alanında ihtisaslaşacağız. Yerli kanat ve yerli kule imalatlarının yanı sıra ileri teknoloji gerektiren üretimler yapılacak. Stratejik ortaklıklarla bu firmaları Aliağa’ya çekmek istiyoruz. Test merkezimizde dünyanın en büyük rüzgâr tribünlerini test edeceğiz ve mühendislik fakültesi ile öğrenciler yetiştireceğiz. 15 bin kişi istihdam ve her sene 50 istihdam ve yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım yapılacak. İlerleyen süreçte bir de ihtisas limanı yapmak istiyoruz” diye konuştu.

4. Serbest bölge için de ön protokol imzalandı
     Öte yandan ESBAŞ Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. ile Ekonomi Bakanlığı, Bergama’da Batı Anadolu Serbest Bölgesi’nin kurulması ve işletilmesi projesinin hayata geçirilmesine yönelik olarak gerekli çalışmaların yürütülmesine imkân sağlayacak bir ön protokolü de imzaladı.

   ► Serbest bölge nedir?

     Genel olarak serbest bölgeler; ülkede geçerli ticari, mali ve iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin tanındığı ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerler olarak tanımlanabilir.

   ► Türkiye’deki serbest bölgeler...

   Ülkemizde temel olarak ihracata dayalı yatırım ve üretimi teşvik etmek amacıyla 1987 yılından bu yana Akdeniz kıyısında, Mersin, Antalya ve Adana-Yumurtalık Serbest Bölgeleri, Ege Bölgesinde Ege (İzmir), Denizli ve İzmir Serbest Bölgeleri, Marmara Bölgesinde, İstanbul Atatürk Havalimanı, İstanbul Endüstri ve Ticaret, İstanbul Trakya, Avrupa, Kocaeli, TÜBİTAK-MAM Teknoloji ve Bursa Serbest Bölgeleri, Karadeniz kıyısında, Trabzon, Rize ve Samsun Serbest Bölgeleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep Serbest Bölgesi,  İç Anadolu Bölgesinde, Kayseri Serbest Bölgesi faaliyete geçti.

   ► Ege Serbest Bölgesi’ne yeni gelen yatırımcılar

     Ağırlıklı olarak teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren yazılım firmalarının 2017 yılı içerisinde Ege Serbest Bölgesi’nin altyapı, ulaşım, yeşil çevre ve istihdama erişim kriterlerinde sunduğu yüksek standartlar nedeniyle faaliyete geçtiğini görüyoruz. Bunlardan Broadangle firması 30 çalışanı ile Amerika’da yerleşik kurumsal müşterilerine hizmet sunuyor.
     İstanbul’dan Ege Serbest Bölgesi’ne yatırımcı olarak gelen Hotel Runner yazılım firması başta booking.com gibi pek çok otel arama sitelerine arka planda sunduğu yazılım hizmetleri ile faaliyet gösteriyor.
     Zero Density firması ise sanal gerçeklik konusunda gerçekleştirdiği yazılım ile dünyada birçok ülkede hizmet veriyor.
     Makersan firması otomotiv yan sanayinde elektronik pedal, elektronik elgazı, elektronik joystick ve kontrol üniteleri gibi mekatronik ürünler üreten yerli yatırımcı bir firmadır. İstanbul’da bulunan tesislerinin yanı sıra Ege Serbest Bölgesi’nde yatırım gerçekleştirecek olan firma 2018 yılı sonunda yatırımını tamamlayarak işletme dönemine geçmeyi planlıyor. Toplamda 100 civarında istihdam sağlayacak olan firma teknolojik ürün ağırlıklı çalışan Ege Serbest Bölgesi firmaları arasında yerini alıyor.
     Janoschka dünyanın 16 farklı ülkesinde 25 ayrı üretim tesisinde faaliyet gösteren Alman yatırımcı firma. Baskı silindir imalatı faaliyetini gerçekleştirmek üzere Ege Serbest Bölgesi’nde yatırım kararı almış bulunuyor. Tam kapasite üretime geçtiğinde toplam 200 çalışana kadar çıkacak olan istihdam sayısı ile Ege Serbest Bölgesi istihdamına önemli bir katkı sağlayacak.
     Lucky Fish Dondurulmuş deniz ürünleri konusunda faaliyet gösteren firma yurtdışı pazarlarında rekabet üstünlüğü sağlayabilmek amacıyla Ege Serbest Bölgesi’nde faaliyete geçerek yaklaşık 60-80 civarında istihdam sağlayacak.
     Lupo NH Tekstil Alman tekstil yan sanayi firması Ege Serbest Bölgesi’nde 2017 yılı içinde üretici olarak faaliyetine başlayan firmalar arasında yer alıyor.
Westport Power ınc.  Kanadalı otomotiv yan sanayi firması Volvo firmasının Türkiye’den doğrudan tedarikçisi olarak çalışmaya başladı.
     Temamed, Korsini firmaları Ege Serbest Bölgesi’ndeki faaliyet gösterdiği alanları büyüterek yeni yatırım yapan firmalar.  Beypak ve Nova Fruit firmalarının yeni yatırımlarına yönelik bina inşaatları devam ediyor.Eldor, Gates Endüstriyel, Korsini, Steamlab, Beypak, Gram Equipment firmaları büyüyen ihracat potansiyelini karşılayabilmek amacıyla ilave tesis yatırımlarını gerçekleştirme planı yapıyorlar.

Sürecek...
Bir Sonraki Ekonomi Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü, ESBAŞ

 


+ Benzer Haberler
» “İzmir’in serbest bölgeler şehri olabilmesi için doğru analizler yapılmalı”
» Türkiye’nin mükemmellik modeli ESBAŞ, ihracatta 11. sırada
» İzmir özelinde ‘serbest bölge’ gündemi


ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 16.07.2018
  Ticaret 14.07.2018
  Ticaret 13.07.2018
  Ticaret 12.07.2018
  Ticaret 11.07.2018
  Ticaret 10.07.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni