• Anasayfa  • Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv  • Kariyer  • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  TİCARET SOHBETLERİ  |  FİNANS  |  İHALELER  |  TİCARET BORSALARI  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Vefa Reşat Moral ►HUKUKİ BAKIŞ
12
14
16
18
16/05/2017 17:31
Aile Şirketlerinde Sürdürülebilirlik Mümkün Müdür?

Vefa Reşat Moral
Moral Hukuk Büro
Yönetici Ortak, Avukat,
resatmoral@moral.av.tr

     Bilindiği üzere aile işletmeleri, iktisadi hayatta yalnızca Türkiye’de değil, global anlamda da oldukça önemli bir yer arz etmektedir. Türkiye’de aile şirketleri GSMH’nin yaklaşık yüzde 75’ini ve istihdamın da yaklaşık yüzde 85’ini sağlamaktadır.[1]
     Aile şirketleri Türkiye ekonomisinde “kilit taşı” rolünü üstlenmekle birlikte, mevcudiyetleri ekonomik dayanıklılığının arttırılması bakımından da oldukça mühim bir role sahiptir.

     Aile şirketlerinin uzun ömürlü olması konusu sürdürülebilirlik ilkesine dayanmakla birlikte dünya genelinde aile şirketlerinin nesilden nesile aktarılması noktasında yüzdeler göreceli zayıftır. Ülkemizde bu duruma ilişkin danışmanlık şirketlerinin çalışma ve araştırmaları haricinde resmi bir araştırma bulunmamakla birlikte sayısal verilerin Uzakdoğu’nun oldukça gerisinde olduğunu, dünya geneli ile paralel seyrettiğini gözlemlemekteyiz. Peki, aile şirketlerinde sürdürülebilirlik mümkün müdür? Aşağıda vurgulayacağımız içselleştirilmiş kurumsallaşma yolunda doğru adımlar atılarak ilerlenmesi durumunda bu sorunun cevabı pozitif olduğunu söyleyebiliriz. Önemli tecrübeler edindiğimiz aile şirketlerinin kurumsallaşması konusundan yola çıkarak hazırladığımız bu yazımızda aile şirketlerinde kurumsal yönetim konusu giriş seviyesinde incelenmektedir.

     Aile Şirketleri Bakımından Kurumsallaşma ve Kurumsal Yönetim
     Kurumsallaşma kavramından anlaşılması gereken hesap verilebilir ve şeffaf bir yönetim anlayışı altında yeknesak bir sistem haline gelebilmek olsa da aile şirketleri açısından bu durum “şirketin kurumsallaşması” ve “aile ilişkilerinin kurumsallaşması” olarak ikiye ayrılarak incelenmelidir. Bu ayrımın toplamı da “içselleştirilmiş kurumsallaşma” kavramını oluşturacaktır.

     Süreç Kapsamında Oluşturulabilecek Mekanizmalar
     Aile – Şirket İlişkisi:
     Öncelikle aile-şirket ilişkisinin önemine değinmek gerekir. Sağlıklı aile şirketlerinin öne çıkan unsuru hissedarlarının iyi (sevgi – saygı – hoşgörü – empati – mesafe arasında odaklanan) aile ilişkilerine sahip olmaktadır. Hissedarları arasında iyi aile ilişkilerine sahip aile şirketlerinde, aşağıda değinilen aile anayasası, aile konseyi ve hissedarlar sözleşmesi gibi uygulamalar, şirketin devamını sağlama bağlamında yalnızca birer araçtır.

     Aile Konseyi:
     Aile bireylerinin birer katılımcı olduğu aile konseyini oluşturmak, fertler arasındaki ilişkinin daha açık şekilde yürütülmesi açısından önem taşır. Çünkü bir şirketin temeli olan yönetim kurulunun aksine aile konseyinin en önemli özelliği açıklık ve katılımcılıktır. Ancak aile konseyinin amacının bir istişare platformu oluşturmak olduğu; kesinlikle şirketi yönetmek olmadığı unutulmamalıdır.

     Aile Anayasası:
     Aile şirketlerinin yok olma nedenlerinin en başında aile varlıkları ve aile şirketi nezdinde nesilden nesile geçiş planının ve tanımlanmış bir sürecin olmaması gelmektedir. Bu kapsamda kurumsallaşmayı içselleştiren bir ailede, aile anayasası düzenlenmesinin önemi büyüktür. Temel olarak bir aile anayasasında, misyon, varlıklarda ve şirkette hisselerin oranı, görev değişimi/devri, aile üyelerinin eğitimi, şirket yönetimine katılımı koşulu ve kuralları, işin vizyonu, ailenin gelecekte olmak istediği yer, şirket nezdinde yönetim kurulu üyelerinin seçim kriterleri ve performansların ölçümü ve ayrıca aile mülklerinin yönetimi hususları yer alır.

     Hissedarlar Sözleşmesi:
     Hissedarlar sözleşmesi, aile anayasasının bir parçası gibi düşünülebilirse de şirket hissedarları arasındaki ilişkiyi daha ayrıntılı ve daha sıkı şekilde düzenler. Bu sözleşmede, genel olarak hissedarların şirkette sahip oldukları payların devrine ilişkin sınırlamalar –bu bağlamda özellikle ön alım ve geri alım hakları ile alım opsiyonları, yönetim hakları ve karar mekanizmaları, rekabet sınırlamaları ve ortaklık ile ilgili diğer hak ve yükümlülükleri düzenlenir.
     İyi Bir Yönetim Kurulu: Aile bireyleri arasındaki ilişkiyi yazılı kurallarla daha sağlam şekilde belirlemeyi amaçlayan bu mekanizmalar dışında, her şirketin temel organı niteliğindeki yönetim kurulunun önemini de yadsımamak gerekir.  Türk Ticaret Kanunu’na göre yönetim kurulunun görev ve sorumlulukları oldukça üst düzeydedir. Şirket için büyük bir öneme sahip olan bu organın aile şirketleri içindeki uygulamada duygusal bağlara yenik düşmemesi şirketin devamlılığı için büyük önem taşımaktadır.
     Burada belirtilen enstrümanların aile ve şirketin özelliklerine göre çok farklı politikaların belirlenebileceğini unutmamak gerekir.

     Sonuç:
     Türkiye’deki şirketlerin çoğunluğunu oluşturan aile şirketlerinin büyük bir kısmının ömürlerinin kısa olmasının ve şirket içindeki temel ve aşılması zor görülen problemlerin çözümü içselleştirilmiş kurumsallaşma ve bu doğrultuda sağlanacak kurumsal yönetimden geçmektedir. Kurumsal yönetimin aile şirketinin bütününde gerektiği şekilde uygulanabilmesi için öncelikle şirketin mevcut durumu, bu duruma uygun çözümler ve atılacak adımlar gerçekçi olarak belirlenmeli, belirlenen aksiyonlar uygulamaya konmalı ve herkes tarafından gerekli özenle uygulandığının takibi sağlanmalıdır. Bahsi geçen adımların düzgün şekilde atılması ve gerek hukuki gerekse de stratejik bakımdan izlenecek yolların belirlenmesi ve ödün verilmeksizin uygulanması neticesinde aile şirketlerinin sağlam, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapılanmaya sahip olacağına şüphe yoktur.

Önceki Yazılar :
Haberler
  Fuarİzmir’de ayakkabı ve deri kucaklaşıyor

  Demircilerin yeni patronu: Yalçın Ertan

  Türkiye’de kullanılan kart adedi 198 milyon

  Maden ihracatında rekor büyüme gerçekleşti

  Hizmet sektörü güven endeksi 97,1 oldu

  Sosyal Yardım Hizmet Hattı kuruluyor

  Trafik kazaları can yakıyor

  Türkiye’de geçen yıl 58 bin 27 kitap yayımlandı

  Son beş yılda 21 bin 937 elektronik kitap yayımlandı

  Kentte birlikte sinerji yaratalım

  Aston Martin Vantage 350 bin euro fiyatla geliyor

  HİDROMEK, inşaat sektörüyle Beton İzmir Fuarı’nda buluşacak

  Varlığın Yeniden İnşası Sergisi’nin süresi uzatıldı

  Efsane Ford Mustang çok tercih edilen spor otomobil

  İZİKAD’ın konuğu Prof. Dr. Ergür oldu

  LÖSEV’den İzmir’e tır dolusu iyilik

  Palandöken, “Zincir market sayısı 29 bini, AVM sayısı 400’ü geçti”

  Seferihisar “Yerel Mutfak Global Lezzet” projesi ile İstanbul’da

  Genç çiftçi desteğinde son gün 30 Nisan

  Bornovalı çocuklar “Barış” için söyledi

  YÜF’de yeni başkan Suat Çalbıyık oldu

  5 kıtadan 150 bin ziyaretçi EVTEKS’te ağırlanıyor

  “Ekonominin direksiyonunda sanayi var”

  Büyükhelvacıgil: Bosna hersek bitkisel yağına kota iyi bir başlangıç

  CHEP’den ‘Sıfır zarar’ vizyonuyla güvenli yaşam

  İki teker pazarının belini vergi büktü

  Türkiye’de kişibaşı e-ticaret 181 dolar

  Buca’da can dostlarına muhteşem yaşam alanı

  Gaziemir’de sevginin, barışın bayramı

  Karşıyaka Çocuk Şenliği’ne muhteşem final

  20 yılda alerjilerde 2 katı artış

  Türkiye yaşlı nüfusun sorunlarına çözüm arıyor

  Proje Tanıtım Ekibi, vatandaşlarla sürekli iletişimde

  Tire’ye 3 kilometrelik hayat hattı

  Bayram dediğin İzmir’de kutlanır

  6. Çukurova Otoshow Fuarı’nda yeni araçlar göz dolduracak

  BBŞT Bursa’da tiyatroseverlerden büyük ilgi gördü

  SU ÜRÜNLERİ HAL FİYATLARI

  SEBZE-MEYVE HAL FİYATLARI

  BORSALARDA ALIM-SATIM

  DÖVİZ / ALTIN

  24 Nisan 2018 Tarihli ve 30401 Sayılı Resmî Gazete

  Karayollarında Durum

  “Yükte ağır pahada hafif mantığını bir kenara bırakıyoruz”

  Palandöken, “Esnaf çocuk işçiliğine karşı hassas davranıyor”

  Özpoyraz, “Sanayicilerin ara eleman sıkıntısı zirvede”

  Ermenistan Başbakanı istifa etti

  23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı coşkuyla kutlandı

  “Çocukları geleceğin üretim yapısına hazırlamalıyız”

  Kocaoğlu AKP İl Başkanı Şengül’ü ağırladı

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 25.04.2018
  Ticaret 24.04.2018
  Ticaret 23.04.2018
  Ticaret 21.04.2018
  Ticaret 20.04.2018
  Ticaret 19.04.2018
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni