• Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv      • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Açıkgöz ►DÜNYA ve TARIM
12
14
16
18
18/04/2022 06:03
Savaşın Gelişmekte Olan Ülke Tarımına Etkileri

     Ukrayna-Rusya savaşının politik, askeri, sosyal, etik vs. sonuçlarını bir tarafa bırakıp, salt ekonomik sonuçlarını ele almak pek sağlıklı olmayabilir. Fakat gıda, enerji, hizmet ve benzeri sektörlerin bir an evvel analiz edilerek gerekli tedbirlerin alınması kaçınılmazdır.

     Savaşan tarafların tarımsal ürün ihracatında önde gelen iki ülke olması, özellikle gelecekte tarımsal ürün ticaretinde yaşanabilecek olumsuzlukların dile getirilmesini gerektirmektedir. Genel olarak gelişmekte olan ülke fertleri harcamalarının %40’ını yiyeceğe ayırmaları, buna karşın gelişmiş ülkelerde bu rakamın %20 civarında kalması, konuyu gelişmekte olan ülkelere odaklanmaya yöneltmiştir.

     Dünya Bankası ekonomistleri[1] gelişmekte olan ekonomilerin savaştan önceki büyümelerinin, 2021’de yüzde altı civarında olmasını, 2022’de yüzde beşe, 2023’te ise yüzde dörde düşmesini bekliyordu. Aynı kaynak Eylül 2021 ayından bu yana petrol fiyatlarının iki katına çıkmasıyla birlikte 2022 ve 2023’te büyüme tahminin yaklaşık yüzde bir puan azalacağını tahmin etmektedir. Yukarıda sözü edilen 120 ülkenin 50’si sorunsuz olarak izlenirken, diğerleri borç sıkıntısı içindedir. Savaşın, bu ülkelerin durumlarını ne denli kötüleştireceği merak konusudur.

     Savaşan taraflardan Rusya bir emtia devi olarak en büyük buğday ihracatçısı olup doğal gaz pazarının dörtte birine, kömür pazarının yaklaşık %20’sine sahiptir. Ham petrol pazarında %10, platin pazarında ise %14 ve ham petrol pazarının da %10 söz sahibi. Aslında Rusya ve Ukrayna, küresel olarak ticareti yapılan tüm gıda kalorilerinin yaklaşık %12’sini üretiyor ve küresel buğday ihracatının %29’unu, mısır ihracatının %19’unu ve ayçiçek yağı ihracatının %78’ini oluşturuyor.

     2018’den 2020’ye kadar yalnızca Ukrayna, küresel ayçiçek yağının %50’sini ve küresel buğday, arpa ve mısırın %10-15’ini üretmekteydi. Grafikten de izlenebileceği gibi bu iki ülke ayçiçeği yağı ihracatında da lider konumundadırlar (3. Ülke Türkiye[2]!)

     Geçmişte enerji fiyatlarında ani artışlar yaşanmıştır. Fakat bu artışların uluslararası ticaretin kapanmasına yol açabileceği bir gerçek. Bazı ülkelerin kendine yeterlilik endişesi ile bazı ürünlerin ihracatını yasaklamasının tüm uluslararası tarım ürünleri ticaret sistemini sekteye uğratması kaçınılmaz. Daha 15 Şubat’ta Rusya’nın, Avrasya Ekonomik Birliği dışındaki ülkelere buğday ve diğer hububat ihracatında yeni bir düzenleme getirmesiyle fiyat artışları başlamıştı.

     Bu konuda Rusya yalnız değildi. Ocak ayında Endonezya, palm yağı ihracatına yeni yeni uygulamalar koydu. Bu tür eylemler yurtiçi enflasyon ve gıda fiyatları konusunda yardımcı olmadığı gibi global etkileri de gözlenmiştir.

     Savaşın milyonlarca insanı göçe zorlaması diğer bir sorun. Mülteci kabul eden ülkelerde maddi sıkıntıdaki kesimin olaylara pek sıcak bakmayacağı ayrı bir konu. Suriye savaşı nedeniyle, Türkiye’de olduğu gibi geçim sıkıntısı içindeki halkı yardıma muhtaçken, milyonlarca mülteciye bakmak durumunda kalınması çarpıcı bir örnektir. Ukrayna göçmenleri gelişmiş batı ülkelerine yönelmiş durumundalar.

     İnsan hareketlerinde yani turizmde bu iki ülke vatandaşlarının tercih ettikleri Türkiye, Hindistan vb. gibi ülkelerdeki gelir kaynakları kapanacak ve birçok ülkenin bütçesinde olumsuzluklara neden olacaktır. Bu da yalnız o ülkelerin turizm sektörünü gececi bir süre olumsuz etkilemekle kalmayacak, daha birçok ticari ve sosyal etkiler bunu izleyecektir.  

     Asıl büyük olumsuzluk gelecek yıllarda yaşanacak. Çünkü bu bahar ayında yapılacak ayçiçeği ve mısır ekimi Ukrayna topraklarında nasıl gerçekleşecek? Askerdeki veya yurt dışındaki çiftçi olmadan ekim ne oranda gerçekleşebilir?  Gerekli gübrenin Rusya’dan geldiği bilindiğine göre[3] gübresiz ekimde veriminin ne olacağı da soru işareti.   Umulur ki Ukrayna’da bu yaz geçekleşecek buğday hasadı sorun olmasın. Çünkü neredeyse tüm Orta Doğu ve Afrika ülkeleri bu ürünle karınlarını doyuruyor. Buğdaya ulaşamayan birçok ülkede “Arap Baharı” beklenmelidir.

     Bizi ilgilendiren yanı, buğday ithalatımıza gelecek engellerin ülkemize yansıması. Çünkü Türkiye 2020 yılında her iki ülkeden ithal ettiği 9 milyon 750 bin ton buğdayın yarısını un olarak 160 ülkeye ihraç etmektedir ve bu ekonomimiz için çok önemlidir.

     Bu olumsuzluklara rağmen tüm ülkeler, gerekli tedbirleri alarak tarımsal üretimlerini artırma arayışındadır. Nitekim Türkiye “ikinci ürün“ üretimi, “tüm boş arazilerin ekimi” gibi ürün artırıcı seçenekleri destekleme programlarını başlatmıştır.

     [1] https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2022/03/Dollar-and-Sense-Gill-20220321.pdf
     [2] https://nazimiacikgoz.wordpress.com/2022/02/07/rusya-ukrayna-krizi-dunya-gida-guvencesi-icin-buyuk-tehlike/
     [3] https://www.weforum.org/agenda/2022/03/how-to-contain-the-cascading-impacts-of-war-in-europe-s-breadbasket/?utm_source=sfmc&utm_medium=email&utm _campaign=2769095_Si-WeeklyNewsletterV5-Live-10-01-2022&utm_term=&emailType=Strategic%20Intelli

Önceki Yazılar :
Haberler
  Sağlıkçılardan 29 Mayıs’ta ‘Beyaz Miting’

  Firmaların önceliğinde gıda güvenliği var

  İhale Özetleri

  28 Mayıs 2022 Tarihli ve 31849 Sayılı Resmî Gazete

  27 Mayıs 2022 Tarihli ve 31848 Sayılı Resmî Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  İş insanları ile Finans Dünyası İzmir’de buluşuyor

  “Sigara ve alkole yapılan zamlar kaçağı artırır”

  “Yıkım kararını yargıya taşıyacağız”

  ‘1 milyon istihdam’a İzmir’den büyük destek

  Kurulan şirketlerde 2022’nin ilk 4 ayında %6,3 artış

  400 bin ton şeker ithalatı için tarife kontenjanı açıldı

  Anamur Orman İşletme Müdürlüğü karayolu işleri yaptıracak

  Delice zeytinlikleri ekonomiye kazandırılıyor

  İş arayanla işçi arayan buluştu

  Bulancak Belediyesi hazır beton satın alacak

  Patili dostlarla rekabetsiz koşu

  Türkiye’nin ilk jeoloji festivali İzmir’de başladı

  Avrupa vatandaşlarının konut arayışında tercihi Türkiye

  “Zeytin ağaçlarına sonuna kadar sahip çıkacağız”

  14. Altın Saat Kulesi Ödülü Tunç Soyer’in

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Uçak Ailesi’nin 3 ay arayla ikinci büyük kaybı

  Sivas İl Özel İdaresi bina bakım ve onarım işleri yaptıracak

  Karşıyaka Kolektif’te fikir yarışması

  İzmir-Midilli seferleri 17 Haziran’da başlıyor

  Usta sanatçılar tiyatro konuştu

  Su Ürünler Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Perakendenin yıldızları iş birliği için buluştu

  Havayolu harcamaları geçen yıla oranla %342 arttı

  Menderes Belediyesi’nden haşerelere karşı seferberlik

  Kamp sandalyesi çeşitleri Koçtaş’ta

  3 ilçenin şampiyonu Bayraklı oldu

  Gürer: Özelleştirme ile şekerde sorunlar oluştu

  Daikin Türkiye’den ihracat hamlesi

  Kavacık Meydan Projesi hızla ilerliyor

  Kemeraltı Günleri coşkuyla başladı

  Yaşlı gelenek genç ellerde

  27 Mayıs 2022 Tarihli ve 31848 Sayılı Resmî Gazete

  İhale Özetleri

  T.C. İZMİR 14. İCRA DAİRESİNDEN AÇIK ARTIRMA İLE TAŞINMAZ SATIŞI

  T.C. İZMİR 15. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLANEN TEBLİĞ

  MB’nin faiz kararı piyasada karşılık bulmadı

  MB, faizi %14’de sabit tuttu

  Gıda ve ekolojiden fuar ortaklığı

  Kuru meyveciler gıda güvenliği için AB ile ortak çalışıyor

  EPDK’dan Isparta’daki kesintiler için 15,5 milyon TL ceza

  Basit usulde esnafa vergi istisnası

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 28.05.2022
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni