• Künye  • Kurumsal  • Reklam  • Üyelik  • Arşiv      • Site Haritası  RSS 
YAZARLAR  |  GÜNCEL  |  GÖRÜNTÜLÜ  |  ÖZEL  |  SOHBETLER  |  FİNANS  |  İHALELER  |  BORSALAR  |  RESMİ GAZETE
YAZARLAR Nazimi Açıkgöz ►DÜNYA ve TARIM
12
14
16
18
07/05/2022 06:22
Türkiye’nin Yem Sorunu Çözüm Bekliyor

     Yem ekonomik bir meta olmanın ötesinde, Ukrayna savaşı, Pandemi ve küresel ısınma gibi nedenlerle sorunları tavan yapan tarımsal ürün olarak, tüketiciyi ilgilendiren bir girdi olmuştur. O nedenle sektör dışındakiler için yemle ilgili bazı çarpıcı konulara değinmekte yarar görülmüştür.
     Hayvan varlığımız 18,5 milyon civarında büyükbaş, 54 milyon civarında küçükbaş ve milyarlarca tavuktan oluşmaktadır.

     Büyük ve küçükbaş hayvan beslemesinde mısır silajı, yulaf, fiğ, yonca, korunga, saman gibi kaba yemin yanında kesif yem dediğimiz karma-fabrika yemi kullanılır.  
     1950’lerde henüz dikkat çeken bir tüketimi olmayan karma yem, kırsaldan göç, çayır-meralarda daralma, hızlı nüfus artışı gibi nedenlerle bugün büyük bir endüstri oluşturmuştur. Öyle ki yem sanayi son on yılda yıllık %3 büyüyerek 27 milyon tonluk bir üretime ulaşmıştır (Grafik).

     Türkiye’de karma yem ağırlıklı olarak ahır hayvancılığı, besi ve yumurta tavukçuluğu ve balıkçılıkta tüketilmektedir. Bu yemler hayvanlara yarayışlı çok çeşitli hammaddeleri karıştırarak elde edilir. Bu hammaddeler değişik hububat (arpa, buğday, çavdar, akdarı, yulaf), küspeler (ayçiçeği, fındık, pamuk, soya), hayvansal kökenli proteinler (balık, et-kemik, kan unları, tavuk ve mezbaha kalıntıları, kemik unu), yağlı tohum, buğday kırığı kepeği gibi değirmen atıkları, selektör altı baklagiller, melas, malt çimi, mineraller, vitaminler, kireç taşı gibi katkı maddeleri, iz elementler, hormonlardan oluşmaktadır.

     İşte Türkiye karma yem üretim hammaddelerden mısır, soya, kepek, küspe vs.nin ithalatı için yıllık ortalama 4 milyar dolar ödemektedir. Ki bu meblağ karma yem hammaddesinin yarısına karşılık gelmektedir.  Söz konusu rakam aynı zamanda tarımsal ürün ithalatımızın da ¼’ünü oluşturur. Bu hammaddelerden soya ve mısır başı çekmektedirler. 2019 verilerine göre soya (%95’i ithal) ve mısır ithalatı sırası ile 2,6 ve 3,6 milyon ton olmuştur. Karma yem üretimimizin 15 milyon tonu büyükbaş, 10 milyon tonu kanatlı yemidir

     Türkiye 2021 yılında 27,4 milyon tonluk karma yemi 769 fabrikada üretilmektedir.  Aslında kapasite 38 milyon ton gibi oldukça yüksek bir potansiyeldir. Bu üretimle Türkiye Avrupa’da birinci, dünyada yedinci sıradadır.

     Karma yem hammaddesinin diğer yarısı ise tarla tarımı alanımızın (16 milyon Ha) ancak %13 civarında bir alan bulmaktadır. Bir diğer ifade ile biz bu oranı yükselttiğimiz ölçüde ithalat oranları azalabilecektir. Ne var ki söz konusu yem bitkileri büyük çoğunlukla sulama gerektirir. Halbuki şu anda biz o 16 milyon hektarın henüz 6,6 hektarını sulayabiliyoruz. O zaman biz sulama olanaklarımızı bir an evvel artırmak durumundayız. Ekonomik olarak sulanabilecek alanların 2030’larda 9 milyon hektara çıkarılması planlanmışsa da, en basitinden gelecekte artacak nüfusunun beslenmesi için Türkiye yem bitkileri açığını kapatmak yönünde büyük atılımlar yapmak durumundadır.

     Bu konuda Brezilya’dan bir örnek oldukça çarpıcı. Afrika’nın yem bitkisi “SAKALLI DARI”[1] (Brachiaria brizantha – Panicum brizantha) materyalinden yararlanarak, hem de klasik ıslahla öyle yüksek verimli çeşitler geliştirildi ki, açık alan sığırcılığında dört yıl olan kesim ağırlığına ulaşım, 20 aya düşürüldü. Bu tip başarılı bir ıslah programının, kamu, özel sektör ve üniversiteleri bir çatı altında toplayan tarımsal ARGE organizasyonu (EMPRAPA – Brasileira de Pesquisa Agropecuaria – Brezilya Tarımsal Araştırma Organizasyonu) ile sağlanabildiği de bir gerçek[2].

     Ekim alanlarımız sınırlı iken birim alandan kaldırılan ürünün yani verimin artırılması kaçınılmaz görünüyor. Daha birkaç on yıl evvel 400 kg/da olan mısır verimi günümüzde 1200 kg/da’a ulaşmış Türkiye diğer bitkilerde de atılım yapabilir. Yüksek performanslı sıcağa, kurağa, dayanıklı ve daha verimli yeni yem bitkileri çeşitlerinin ıslahı için ARGE alt yapımızın reorganize olmasında yarar görülmektedir. İlgili kamu üniversite ve özel sektör kurumlarının bir çatı altına alınarak güdümlü projelere geliştirilmelidir. Böyle bir uygulama tüm bitki ve hayvan ıslah programları için geçerlidir. Dünyada hızlı bir uygulama alanı bulan gen düzenleme gibi biyoteknolojik yöntemlerle 4 yılda yeni çeşit geliştirildiği günümüzde[3], yeni çeşitlerin kısa zamanda çiftçiye ulaştırılması için en etkin yoldur.  

     Kaba yem gereksinimini karşılamak için özellikle ot verimi yüksek olan yem bitkisi türlerinin (sorgum, darılar ve Brassica türleri vb.) yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi de yerinde olacaktır.

     [1] Bu bitki Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırmalarında yer almaktadır.
     [2] https://wordpress.com/post/nazimiacikgoz.wordpress.com /520 (Brezilya’da Tarımın Yükseliş Sırrı ARGE)
     [3] Bitki Islahında Bir Rekor: Dördüncü Yılda Yeni Çeşit (https://wordpress.com/post/nazimiacikgoz.wordpress.com/626)

Önceki Yazılar :
Haberler
  28 Mayıs 2022 Tarihli ve 31849 Sayılı Resmî Gazete

  27 Mayıs 2022 Tarihli ve 31848 Sayılı Resmî Gazete 1. Mükerrer

  Karayollarında Durum

  İş insanları ile Finans Dünyası İzmir’de buluşuyor

  “Sigara ve alkole yapılan zamlar kaçağı artırır”

  “Yıkım kararını yargıya taşıyacağız”

  ‘1 milyon istihdam’a İzmir’den büyük destek

  Kurulan şirketlerde 2022’nin ilk 4 ayında %6,3 artış

  400 bin ton şeker ithalatı için tarife kontenjanı açıldı

  Anamur Orman İşletme Müdürlüğü karayolu işleri yaptıracak

  Delice zeytinlikleri ekonomiye kazandırılıyor

  İş arayanla işçi arayan buluştu

  Bulancak Belediyesi hazır beton satın alacak

  Patili dostlarla rekabetsiz koşu

  Türkiye’nin ilk jeoloji festivali İzmir’de başladı

  Avrupa vatandaşlarının konut arayışında tercihi Türkiye

  “Zeytin ağaçlarına sonuna kadar sahip çıkacağız”

  14. Altın Saat Kulesi Ödülü Tunç Soyer’in

  Döviz / Altın

  Borsalarda Alım-Satım

  Uçak Ailesi’nin 3 ay arayla ikinci büyük kaybı

  Sivas İl Özel İdaresi bina bakım ve onarım işleri yaptıracak

  Karşıyaka Kolektif’te fikir yarışması

  İzmir-Midilli seferleri 17 Haziran’da başlıyor

  Usta sanatçılar tiyatro konuştu

  Su Ürünler Hal Fiyatları

  Sebze-Meyve Hal Fiyatları

  Perakendenin yıldızları iş birliği için buluştu

  Havayolu harcamaları geçen yıla oranla %342 arttı

  Menderes Belediyesi’nden haşerelere karşı seferberlik

  Kamp sandalyesi çeşitleri Koçtaş’ta

  3 ilçenin şampiyonu Bayraklı oldu

  Gürer: Özelleştirme ile şekerde sorunlar oluştu

  Daikin Türkiye’den ihracat hamlesi

  Kavacık Meydan Projesi hızla ilerliyor

  Kemeraltı Günleri coşkuyla başladı

  Yaşlı gelenek genç ellerde

  27 Mayıs 2022 Tarihli ve 31848 Sayılı Resmî Gazete

  İhale Özetleri

  T.C. İZMİR 14. İCRA DAİRESİNDEN AÇIK ARTIRMA İLE TAŞINMAZ SATIŞI

  T.C. İZMİR 15. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDEN İLANEN TEBLİĞ

  MB’nin faiz kararı piyasada karşılık bulmadı

  MB, faizi %14’de sabit tuttu

  Gıda ve ekolojiden fuar ortaklığı

  Kuru meyveciler gıda güvenliği için AB ile ortak çalışıyor

  EPDK’dan Isparta’daki kesintiler için 15,5 milyon TL ceza

  Basit usulde esnafa vergi istisnası

  Ekonomik Güven Endeksi 96,7 oldu

  TMV’na 1,8 milyar TL kaynak aktarılacak

  Bilgisayar, cep telefonu ve tablet fiyatı artacak

ÇOK OKUNANLAR
bu hafta | bu ay
Foto/Video Galeri
  Ticaret 28.05.2022
Para Piyasaları
Hava Durumu
Takvim
Üye Giriş
E-Posta :
Şifre :
Beni Hatırla
     
      Üye Olmak İstiyorum
      Şifremi Unuttum
Bu sitenin tüm hakları saklıdır Ticaret Gazetesi    rt.moc.isetezagteracit @ ofni