İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) tarafından paylaşılan 2025 yılı sonu verilerini değerlendiren Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Sait Salıcı, sektörün ihracat birim fiyatındaki güçlü duruşuna dikkat çekerek, dünya pazarındaki payın artırılması için yüksek teknolojiye odaklanılması gerektiğini belirtti. İDMİB’in açıkladığı 2025 yılı Ocak-Aralık dönemi verilerine göre; Türkiye’nin ayakkabı aksamları ihracatı değer bazında yüzde 3,4 oranında sınırlı bir azalışla 39,5 milyon dolar olarak gerçekleşti. Miktar bazında ise yüzde 14,5’lik bir daralma yaşanarak 4,7 bin ton seviyesine gerilendi. Bu süreçte sektörün kilogram başına birim fiyatı ise 8,4 dolar oldu.
Küresel ölçekteki rekabet gücüne değinen Salıcı, dünya geneli verilerle kıyaslama yaparak stratejik hedefleri paylaştı. Buna göre, “Dünya ayakkabı aksamları ithalat verilerine baktığımızda, 2024 yılı verilerine göre toplam pazarın 9 milyar dolar büyüklüğünde olduğunu görüyoruz. Türkiye olarak bu devasa pazardan aldığımız yüzde 0,5’lik pay, potansiyelimizin hala çok uzağında olduğumuza işaret ediyor. Henüz resmi verileri açıklanmayan 2025 yılı küresel pazarında da benzer bir pasta payı öngörülürken, bizim temel hedefimiz bu oranı tasarım ve teknolojiyle yukarı çekmektir. Fiyat rekabeti yerine, fark yaratan yan sanayi çözümleriyle dünya pazarında daha aktif rol almalıyız” açıklamasında bulundu.
“Birim fiyatımızdaki direnç umut verici”
Sektörün 2025 yılı performansını rakamlarla analiz eden AYSAD Başkanı Sait Salıcı, özellikle birim fiyat vurgusu yaparak, “2025 yılı, küresel tedarik zincirindeki değişimlerin ve pazar daralmalarının hissedildiği bir dönem oldu. İhracat miktarımızda yüzde 14,5 gibi belirgin bir düşüş yaşanmasına rağmen, değer bazındaki kaybın yüzde 3,4 ile sınırlı kalması, sektörümüzün nitelikli ürün üretme kabiliyetini koruduğunu gösteriyor. Kilogram başına 8,4 dolarlık birim fiyatımız, standart üretimden katma değerli üretime geçiş yolculuğumuzun en önemli göstergesi” dedi.
Pazar dağılımında Azerbaycan ve Romanya sıçraması
Ülke bazlı verilerde Azerbaycan ve Romanya’daki büyümenin altını çizen Sait Salıcı, “2025 yılında Cezayir en büyük pazarımız olma özelliğini korurken, Azerbaycan’a yaptığımız ihracatın yüzde 106 oranında artarak 1,6 milyon dolara ulaşması, Romanya’ya yaptığımız ihracatın da 1,6 milyon dolar olması bizler için çok kıymetli. Öte yandan, en büyük pazar grubumuz olan Avrupa Birliği’nde yaşanan yüzde 16,9’luk daralma, ana pazarlarımızda daha agresif ve yenilikçi bir pazarlama stratejisi izlememiz gerektiğini kanıtlıyor” dedi.
2025 yılında ayakkabı aksamları ihracat tablosunun göstergelerine göre, 2025 yılında ayakkabı aksamlarının ihracat değeri yüzde -3,4 değişim ile 39,5 milyon dolar oldu. İhracat miktarı ise yüzde -14,5 değişim ile 4,7 bin ton seviyesinde geçekleşti. Kilogram başına birim fiyat değeri 8,4 dolar olurken dünya pazar payı değer bazında yüzde 0,5 seviyesinde gerçekleşti.
