Rekabet Kurulu’nun Google hakkında başlattığı yeni soruşturma, Türkiye’de dijital rekabet politikaları açısından önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor
Android ekosistemine yönelik uygulamaların yeniden mercek altına alınması, arama motorları ve yapay zekâ temelli yeni teknolojilerin pazardaki konumunun nasıl şekilleneceğine dair süreci doğrudan etkiliyor. Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emin Köksal, bu gelişmenin Google’ın Türkiye’de bugüne kadar karşılaştığı en kapsamlı rekabet incelemelerinden biri olma potansiyeli taşıdığını vurguluyor.
Fiili standartlaşma
Doç. Dr. Köksal, soruşturmanın temelinde 2018 tarihli Google Android Kararı sonrasında oluşturulan sözleşme yapılarının yer aldığını belirtti. Telefonların ana ekranında tek bir arama motoruna yer verilmesinin rekabetin yapısına ilişkin önemli bir tablo sunduğunu söyleyen Doç. Dr. Köksal, “Rekabet Kurulu daha önce Google’dan, mobil ekosistemde rakiplerin önünü açacak düzenlemeler yapmasını istemişti. Ancak yürütülen sektör araştırması, zorunlulukların kaldırılmasına rağmen finansal teşvikler yoluyla fiili bir standartlaşmanın sürdüğünü ortaya koyuyor. Cihaz üreticilerinin tamamının Google ile benzer anlaşmalar imzalaması ve ana ekranlarda alternatif arama çözümlerine yer verilmemesi, rekabetin yapısına ilişkin önemli bir tablo sunuyor” dedi.
Seçim ekranı uygulamasının dijital ekosisteme etkisi
Köksal’a göre seçim ekranı uygulaması, özellikle yapay zekâ temelli arama ve asistan çözümlerinin hızla yaygınlaştığı bir dönemde stratejik bir işlev üstleniyor. Seçim ekranının tüketicilere farklı çözümlerle doğrudan temas imkânı sunan önemli bir mekanizma olduğunu söyleyen Köksal, “Avrupa’daki uygulamalar, bu yaklaşımın pazarda somut sonuçlar üretebildiğini gösteriyor. Yapay zekaya yönelik ilginin arttığı mevcut konjonktürde, bu tür uygulamalar yeni teknolojilerin ve yenilikçi fikirlerin kullanıcıya ulaşmasını kolaylaştırıyor” ifadelerini kullandı.
Dijital rekabette uzun vadeli bir çerçeve ihtiyacı
Rekabet Kurulu’nun başlattığı soruşturmanın, yalnızca Google’ın faaliyetleriyle sınırlı olmayan daha geniş bir etki alanına sahip olduğunu belirten Köksal, sürecin Türkiye’nin dijital pazarlara yaklaşımı açısından da kritik bir eşik oluşturduğuna dikkati çekti. Dijital pazarlarda rekabetin korunmasının yalnızca tekil soruşturmalarla sağlanamayacağını söyleyen Köksal, “Özellikle yapay zekânın arama, keşif ve kullanıcı etkileşimini hızla dönüştürdüğü bir dönemde, daha öngörülebilir ve çevik bir düzenleyici çerçeveye ihtiyaç var. Böyle bir çerçeve, yapay zekâ temelli çözümler ve yerli geliştiriciler için gerçek ölçeklenme fırsatları yaratır” diye konuştu.
Bu yaklaşımın yalnızca teorik bir hedef değil, pratikte de karşılığı olan bir gereklilik olduğunu belirten Köksal, “Yerli teknoloji şirketleri tarafından geliştirilen Codeway ve HubX gibi yapay zekâ temelli uygulamalardan, yerel kullanıcılar için geliştirilen Yandex AI çözümlerine, Samsung ile varsayılan yapay zekâ asistanı iş birliği gerçekleştiren Perplexity gibi küresel örneklere kadar pek çok yeni oyuncu, doğru erişim noktalarına ulaştığında hızla büyüyebiliyor. Seçim ekranı gibi mekanizmalar, bu erişimi mümkün kılarak yeniliği hızlandırıyor. Nihai olarak bu süreç, yalnızca geliştiriciler için değil, daha fazla alternatifle buluşan tüketiciler için de kazanım anlamına geliyor” bilgisini verdi.
