Erdoğan: Elektrik dağıtım şirketlerinde finansmana erişim öncelikli olacak, halka arzlar artabilir
SEDA GÖK-ANKARA
Türkiye’nin 81 ilinde hizmet veren 21 elektrik dağıtım şirketinin çatı kuruluşu Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, beşinci tarife dönemine ve gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Yeni tarife döneminde yatırım hacminin önceki döneme göre önemli ölçüde arttığını ifade eden Erdoğan, kesinti sürelerini azaltmaya odaklandıklarını aktardı. Erdoğan, “Önümüzdeki beş yıllık dönemde yüksek tutarlı bir yatırım planı var. 777 milyar TL yatırım yapılması söz konusu. 2025 Ekim dolar kuruna göre 19 milyar dolarlık yatırım yapılacağını görüyoruz. Bu yatırımların büyük bölümü şebeke yenileme, genişleme ve iyileştirme için yapılacak. Planlı bakım bütçeleri de artırıldı. Temel hedefimiz, kesinti sürelerini ve sıklığını düşürmek” diye konuştu.
Yatırımların tarifelere etkisine değinen Erdoğan, dağıtım yatırımlarının belirli kurallar çerçevesinde tarifeye yansıtıldığını belirterek, dağıtım şirketlerinin yatırımlarının 10 yıl içinde itfa edildiğini, itfa edilmemiş kısım için düzenlenmiş getiri uygulandığını kaydetti. Tarifeleri ve gelir tavanlarını düzenleyici kurumun hesapladığını ifade eden Erdoğan, “Yatırımların tarifeye yansıması olacaktır ancak bu süreç kurallı ve denetimli ilerler. Faturalardaki devlet desteği ise dağıtıma değil, aktif enerji bedeline yönelik bir sübvansiyondur” dedi.
“Finansmana erişim öncelikli olacak, halka arzlar artabilir”
Fakir Hüseyin Erdoğan, önümüzdeki beş yıllık dönemde enerji dağıtım sektöründe finansmana erişimin en önemli gündem maddelerinden biri olacağını belirterek, yatırım hacmindeki artışa dikkat çekti. Erdoğan, söz konusu dönemde ekip fiyatlarıyla yaklaşık 777 milyar TL dolar bazında ise 17 milyar dolarlık yatırım planlandığını ifade etti.
Bu yatırımların tarifelere etkisinin olacağını dile getiren Erdoğan, dağıtım şirketlerinin gelirlerinin tamamının Türk Lirası cinsinden olduğunu, finansman maliyetlerinin ise uluslararası piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak şekillendiğini söyledi. Yabancı para cinsinden finansman imkânı bulunduğunu ancak kur riskinin dikkatle yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, risklerin dağıtılmasına yönelik bir yaklaşımın önemine işaret etti.
Finansman yöntemleri çeşitleniyor
Erdoğan, bugüne kadar dağıtım şirketlerinin farklı finansman yöntemlerine başvurduğunu belirtti. Sınırlı sayıda şirketin halka arz yoluyla kaynak sağladığını, bazı şirketlerin ise tahvil ihracını tercih ettiğini kaydetti. Sektördeki şirketlerin büyük bölümünün yurt içi bankalardan kredi kullandığını aktaran Erdoğan, bazı firmaların da IBRD ve IFC gibi uluslararası finans kuruluşlarıyla yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde finansman temin ettiğini ifade etti. Yatırım tavanının artmasıyla birlikte finansman konusunun daha da kritik hale geleceğini belirten Erdoğan, bu çerçevede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
Yeşil ve dijital dönüşüm için ulusal finans planı önerisi
Erdoğan, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan yeşil ve dijital dönüşüm hedeflerine dikkat çekerek, bu alanlara odaklı ulusal bir finansman planı oluşturulmasının faydalı olacağını dile getirdi. Yeşil enerji özelinde politika geliştirilmesi gerektiğini savunan Erdoğan, sektörün uzun vadeli ve sürdürülebilir bir finansman çerçevesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Halka arzlarda hareketlilik beklentisi
Halka arzların artıp artmayacağına ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, kalite sistemi kapsamında dağıtım şirketlerine bazı teşvikler sağlandığını belirtti. Geçmiş dönemde halka arz hazırlığı yapan şirketlerin, finansal piyasalardaki oynaklık nedeniyle süreçlerini askıya aldığını hatırlatan Erdoğan, önümüzdeki beş yıllık dönemin daha öngörülebilir olabileceğini ifade etti. Bu çerçevede halka arzlarda yeniden bir hareketlenme beklediğini sözlerine ekledi.
Enerji dönüşümü ve “Dağıtım 2.0”
Enerji dönüşümünün odağında “elektrifikasyon” olduğunu dile getiren Erdoğan, elektrifikasyonun yenilenebilir kaynaklarla sağlanacak bir süreç olduğunu söyledi. Erdoğan, bu çerçevede “Dağıtım 2.0” adını verdikleri kavramsal tasarımı oluşturduklarını belirterek, “Planlama mantığımızın değişmek zorunda olduğu bir dönemdeyiz. İşletme mantığımızın geleneksel tek yönlü çerçeveden çıkarak çift yönlü enerji akışına dönüşmesi gereken bir dönemdeyiz” değerlendirmelerinde bulundu.
Dağıtıma bağlı üretimin hızla arttığını vurgulayan Erdoğan, lisanssız üretim tesislerinin sayısının 35 bine yaklaştığını belirterek, “Dağıtıma bağlı elektrik üretimi hızla büyüyor. Özellikle güneş santralleri ciddi bir paya ulaştı. Bu durum, mevcut şebeke planlama ve işletme anlayışını değiştiriyor. Reaktif enerji yönetimi ve şebeke kapasitesi açısından yeni ve maliyetli yatırımlar yapmak zorundayız” ifadelerini kullandı.
Apartman ve sitelere uyarı!
Tüketicilere güvenli kullanım çağrısında bulunan Erdoğan, “Elektrikli araç şarj ünitesi ya da yüksek güçlü cihazlar, tesisat uygunluğu kontrol edilmeden kullanılmamalı. Öngörülmeyen yükler hem şebekeye hem kullanıcıya risk oluşturur” uyarısında da bulundu.
Elektrikli araç şarj ünitelerinin güvenli şekilde yaygınlaşması gerektiğine dikkati çeken Erdoğan, bu konuda şunları söyledi: “Apartman ve sitelerde elektrikli araç şarj ünitelerinin kurulumu konusunda ilgili bakanlık, hangi durumlarda kat malikleri kurulunun onayının gerekli olduğunu netleştirdi. Ancak hem ortak alanlarda hem de müstakil binalarda, kurulumdan önce ilgili elektrik dağıtım kuruluşundan onay alınması ve tesisin tüm güvenlik şartlarını sağlaması büyük önem taşıyor. Özellikle su basması, kaçak akım riski veya yetersiz tesisat gibi olasılıklara karşı tüm teknik önlemlerin alınması gerekiyor. Vatandaşlarımızın, olası can ve mal risklerine karşı bu süreçte teknik standartlara uygun hareket etmeleri gerekiyor.”
