Kışın ortasını geçtik. Bu aralarda bahçemize güzellik katan çok fazla bir şey yok. Ama üzülmeyelim, İzmir-İstanbul hattında don olan bahçelerde bile çevreyi şenlendiren bir kaç bitki var. Örneğin parfüm kutusu bitkisi (Sarcococca confusa) bunların en birincisidir. Kimine göre vanilyalı, kimine göre limoni dokunuşlar gösteren ufak boylu bir çalı.
Bizim bahçemizde bir de baktık ki, diplerinde 8 ya da 10 tane yavru yapmış bile. Zaten, çelik alma yöntemi ile bitkiyi yüksek başarı ile çoğaltmak çok kolay. Başka bir hibritini çokça bahçeye dikmemize rağmen, kuraklığa karşı dayanıksız olduğunu düşünüyoruz.
Şimşir ile aynı aileden gelen “parfüm kutusu bitkisi” biraz asimetrik büyüyen bir çalı olup, çiçeklenme ile, önce yeşil sonra siyaha dönen ufak miskete benzeyen yemişler verirlerse de, siz siz olun yemeğe kalmayın deriz.
Zehirli olup olmadığını tam bilmiyoruz ama kışın çiçek açan çok hoş kokulu çobanyastığıgillerden mezeryon (Daphne mezereum) bitkisinin çok zehirli olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle çocuk oyun alanlarına, çocuğu olan evlerin bahçelerine porsuk (Taxus spp.) bitkisi gibi ister ağaç ister çalı biçimlerininin dikilmesini pek tavsiye etmiyoruz.
Bunların yerine başka bir cinsi ” Daphne bholua” çiçeklerinin daha emniyetli olması nedeniyle rahatlıkla önerebiliriz. İngiltere’ye, Hollanda’ya ya da Belçika’ya yolunuz düşerse bir göz atmak faydalı olur.
Bu sene biraz bakındık. Bizim bahçemize ektiğimiz kış hanımelisinin bazen önlenemez şekilde büyüyebileceğini unutmayın. Biliyorsunuz bizim beyaz-sarı hanımeli, İngilizler tarafından aman bahçenize dikmeyin diyerek defterden silindi bile.
Kış hanımelisinin Çin kökenli olduğunu, pembemsi refleler veren kırmızı renkli çiçekleri ile sizi baştan çıkarabileceğini unutmayın. Kış hanımelisi de bazı A.B.D. eyaletlerinde yayılıcı olarak sınıflanmıştır.
Biraz daha daha boylanan ama harika kokan bir minyatür ağaççık isterseniz gözlerimizi “kış tatlısına” (Chimonanthus praecox) çevirmemiz gerekecek. Ocak ve Şubat aylarında daha yapraklarını tam dökmeden çiçeklenmeye başlarlar.
Sonra da pıtrak gibi tüm dallarda çiçek açarak bizi bir hoş koku ziyafetine ortak eder. İnanın bahçe girişine iki taraflı diktiğinizde insanı şaşırtan bir etkisi oluyor. Bu nedenle bahçe düzenlemesini kimseye bırakmayan meraklılara şiddetle öneriyoruz.
Bizi çok etkileyen bir bitki olduğu için her kış en azından bir kez bu bitkiden bahsediyoruz. Şimdilerde yapraklarını dökse de çiçekleri yerli yerindedir.
Geçen senelerde dikme gafletinde bulunduğumuz kışın güzel kokan “kağıt çalısı” (Edgeworthia chrysantha) bitkilerini kaptıkları mantar hastalıkları nedeniyle yaşatamadık. Meraklılarına duyuru.
Bunlardan başka kışın kokusunu cömertçe yayan bir bitki dediklerinde “sarı boya bitkisi” (Mahonia aquifolia) aklımıza geliyor.
Söylemeden geçemeyeceğimiz bir ayrıntıya değinmeden geçmeyelim: Mahonia x media cinsi sanki daha bir kokulu ve daha gösterişli. Bu bitkinin yapraklarının da uçlarındaki sivriliklerin bazılarımızı rahatsız edebileceğini bilmekte fayda var.
Bu kadar bitkiden bahsettik ama kış sonu ilkbahar başı güzel kokulu bitkilerinden nergisi, sümbülü, ilkbahar çiğdemini de unutmayalım.
Bu hafta fotoğraf açısından çok zenginiz. Doğal olarak yazıda bahsettiğimiz “parfüm kutusu” ve “kış tatlısı” bitkilerinin çiçeklerini sizinle paylaşıyoruz. Bunların yanında Okşan Kurç’un “çanta çiçekleri” ve sahi geçenlerde malum “Sevgililer Günüydü”, o zaman birbirini sevenler için kalp biçimli bir suskulenti de “Hoya kerrii”yi sizle paylaşalım istedik.
Keyifli Bahçeler…
