4 Mart, Miladi takvime göre yılın 63. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 302 gün vardır
Olaylar
- 1493 – Kaşif Kristof Kolomb, Niña adlı gemisiyle Amerika‘ya ulaştı.
- 1656 – Vaka-i Vakvakiye: Düşük ayarlı para ve alınamayan maaşlar için ayaklanan askerler, IV. Mehmed‘in onayıyla bazı saray ağalarını idam ettirdiler.
- 1774 – Orion Nebulası, ilk kez William Herschel tarafından gözlemlendi.
- 1791 – Vermont, ABD‘nin 14. eyaleti oldu.
- 1877 – Pyotr İlyiç Çaykovski‘nin eseri Kuğu Gölü Balesi‘nin ilk gösterimi.
- 1882 – İngiltere‘de ilk elektrikli tramvay hizmete girdi.
- 1894 – Şanghay‘da büyük yangın: 1000’den fazla bina kül oldu.
- 1923 – Mustafa Kemal Paşa‘nın 17 Şubat‘taki konuşmasıyla başlayan İzmir İktisat Kongresi sona erdi. Kongrede Misak-ı İktisadî kabul edildi.
- 1924 – Happy Birthday to You şarkısı, Clayton F. Summy tarafından yayımlandı.
- 1924 – Halife Abdülmecit Efendi ve Osmanlı Hanedanı mensupları yurt dışına çıkarıldı.
- 1925 – Hükûmete olağanüstü yetkiler veren Takrir-i Sükun Kanunu, TBMM‘de kabul edildi.
- 1929 – Takrir-i Sükun Kanunu yürürlükten kalktı.
- 1934 – Ankara Radyosu yayınına başladı.
- 1940 – İstanbul‘da yapılan Altıncı Balkan Güreş Şampiyonası‘nda Türk takımı, beş birincilik alarak altıncı kez şampiyon oldu.
- 1946 – Frank Sinatra‘nın ilk albümü The Voice of Frank Sinatra, Columbia Records tarafından yayımlandı.
- 1949 – Sovyetler Birliği‘nde Molotov, gerekçe gösterilmeden Dış İşleri Bakanlığı görevinden alındı.
- 1952 – Ronald Reagan, ikinci eşi Nancy Davis ile Los Angeles‘ta evlendi.
- 1954 – Boston‘da ilk başarılı böbrek nakli gerçekleştirildi.
- 1955 – Türk-Amerikan işbirliğiyle kurulan Minneapolis Moline Türk Traktör ve Ziraat Makinaları Fabrikası, montaj yaparak traktör üretimine Ankara‘da başladı. Günümüzde Türk Traktör adıyla faaliyetine devam etmektedir.
- 1964 – BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs‘a uluslararası güç gönderme kararı aldı.
- 1967 – CHP Gençlik Kolları bildirisinde, başını Turhan Feyzioğlu‘nun çektiği “Sekizler“in partiden çıkarılması istendi.
- 1970 – Fransız denizaltısı “Eurydice” infilak etti.
- 1977 – Romanya Sosyalist Cumhuriyeti‘de 7,2 şiddetinde deprem meydana geldi. 1500 kişi öldü, 11.300 kişi yaralandı.
- 1979 – Voyager I‘in gönderdiği fotoğraflarda, Jüpiter‘in halkaları görüldü.
- 1992 – İspanya‘dan engizisyon baskısı nedeniyle kaçarak Osmanlı İmparatorluğu‘na sığınan Museviler, Türkiye‘ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
- 1995 – Michael Johnson, kapalı salonda 400 m Dünya rekoru kırdı: 44,63 s.
- 1997 – ABD Başkanı Bill Clinton, insan klonlama araştırmalarını yasakladı.
- 1997 – Hale-Bopp kuyruklu yıldızı, Güneş’in tam üzerinden geçti.
- 1998 – ABD Anayasa Mahkemesi, iş yerinde cinsel taciz kanunlarının, her iki tarafın aynı cins olması durumunda da geçerli olduğunu onayladı.
- 2000 – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Kürt kökenli isimlere ilk kez onay verdi.
- 2002 – Ilımlı Arnavut lider İbrahim Rugova, Kosova‘nın ilk Devlet Başkanı seçildi.
- 2003 – Filipinler‘in güneyindeki bir hava alanında, bir sırt çantasına gizlenmiş bomba patladı, 21 kişi öldü.
- 2004 – Azov-Avia Airlines İlyuşin İl-76 kazası
- 2005 – Alman Matthias Jeschke, Toyota Landcruiser 90 V6 aracıyla Ojos del Salado‘da 6358 metreye ulaşarak “bir araçla çıkılan en yüksek konum” rekorunu kırdı.
- 2012 – Vladimir Putin, yapılan seçimler sonucu Rusya‘da %59,3 oyla 2. kez Devlet Başkanı seçildi.
Doğumlar
- 624 – Hasan bin Ali, 5. İslam Halifesi (ö. 669)
- 1188 – Kastilyalı Blanche, VIII Louis’in eşi olarak Fransa Kraliçesi (ö. 1252)
- 1394 – Gemici Henrique, Portekiz Prensi (ö. 1460)
- 1526 – Henry Carey, Kral VIII. Henry‘nin Mary Boleyn‘den olan oğlu (ö. 1596)
- 1574 – Carl Gyllenhielm, İsveçli asker ve politikacı (ö. 1650)
- 1634 – Kazimierz Łyszczyński, Leh asilzade, filozof ve asker (ö. 1689)
- 1678 – Antonio Vivaldi, İtalyan besteci (ö. 1741)
- 1769 – Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Osmanlı Mısır Valisi, Mısır ve Sudan’ın hidivi (ö. 1849)
- 1819 – Narcyza Żmichowska, Polonyalı romancı ve şair (ö. 1876)
- 1829 – Samuel Rawson Gardiner, İngiliz tarihçi (ö. 1902)
- 1854 – Napier Shaw, İngiliz meteorolog (ö. 1945)
- 1858 – Alfred Blaschko, Alman dermatolojist (ö. 1922)
- 1863 – Reginald Innes Pocock, Britanyalı zoolog (ö. 1947)
- 1864 – Alejandro Lerroux, İspanya Başbakanı (ö. 1949)
- 1874 – Jan Černý, Çekoslovakya başbakanı (ö. 1959)
- 1875 – Mihály Károlyi, Macaristan’ın ilk devlet başkanı (ö. 1955)
- 1887 – Willy Meller, Alman heykeltıraş (ö. 1974)
- 1889 – Hong Saik, Japon asker (ö. 1948)
- 1892 – Yi Kwang-su, Koreli romancı, yazar, şair ve gazeteci (ö. 1950)
- 1895 – Mikuláš Galanda, ressam, grafik sanatçısı, illüstratör (ö. 1938)
- 1898 – Georges Dumézil, Fransız tarihçi ve dilbilimci (ö. 1986)
- 1898 – Hans Krebs, Nazi Almanyası Piyade Generali ve OKH başkanı (ö. 1945)
- 1898 – Dora Diamant, Polonyalı oyuncu (ö. 1952)
- 1904 – Luis Carrero Blanco, İspanyol siyasetçi (ö. 1973)
- 1904 – George Gamow, Ukrayna asıllı Amerikalı fizikçi ve kozmolog (ö. 1968)
- 1910 – Tancredo Neves, Brezilyalı siyasetçi (ö. 1985)
- 1912 – Afro, İtalyan ressamdır (ö. 1976)
- 1913 – John Garfield, Amerikalı aktör (ö. 1952)
- 1915 – László Csatáry, Macar vatandaşı ve Nazi savaş suçlusuydu (ö. 2013)
- 1916 – Giorgio Bassani, İtalyan yazar ve yayımcı (ö. 2000)
- 1916 – Hans Eysenck, Alman kökenli İngiliz psikolog (ö. 1997)
- 1920 – Jean Lecanuet, Fransız devlet adamı (ö. 1993)
- 1923 – Patrick Moore, İngiliz bir amatör astronomdu (ö. 2012)
- 1925 – Alan R. Battersby, İngiliz organik kimyacıydı (ö. 2018)
- 1926 – Henri de Contenson, bir Fransız arkeolog (ö. 2019)
- 1926 – Bourbon-Parma Prensi Michel, Fransız soylu, iş insanı, asker ve otomobil yarışçısıdır (ö. 2018)
- 1926 – Richard DeVos, Amerikalı tanınmış iş insanıdır (ö. 2018)
- 1928 – Fikret Tabeyev, Sovyet Tatar politikacı, büyükelçi, parti lideri, Tataristan Cumhuriyeti Komünist Partisi‘nin kurucusu (ö. 2015)
- 1929 – Bernard Haitink, Hollandalı orkestra şefi ve keman sanatçısı (ö. 2021)
- 1931 – William H. Keeler, Roma Katolik Kilisesi’ne bağlı Amerikalı din adamı ve kardinaldir (ö. 2017)
- 1931 – Alice Rivlin, Amerikalı ekonomist ve siyasetçi (ö. 2019)
- 1932 – Ryszard Kapuściński, Polonyalı gazeteci ve yazardır (ö. 2007)
- 1932 – Miriam Makeba, Güney Afrikalı şarkıcı ve sivil haklar eylemcisi (ö. 2008)
- 1933 – Nino Vaccarella, İtalyan otomobil yarışçısı (ö. 2021)
- 1934 – Anne Haney, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2001)
- 1934 – Barbara McNair, Amerikalı müzisyen ve oyuncu (ö. 2007)
- 1935 – Bent Larsen, Danimarkalı satranç oyuncusu (ö. 2010)
- 1936 – Jim Clark, İskoç Formula 1 sürücüsü (ö. 1968)
- 1936 – Aribert Reimann, Alman modern batı müziği ve opera bestecisi piyanisti ve muzik öğretmeni
- 1938 – Alpha Condé, Gine devlet başkanı olan Gineli politikacı
- 1938 – Kito Lorenc, Alman yazar
- 1939 – Robert Shaye, Amerikalı iş insanı, film yönetmeni, film yapımcısı ve senaristtir
- 1947 – David Franzoni, Amerikalı senarist ve film yapımcısı
- 1947 – Jan Garbarek, Norveçli müzisyen
- 1947 – Kâmil Sönmez, Türk halk müziği sanatçısı, sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 2012)
- 1949 – Sergey Bagapş, Abhaz siyasetçi
- 1951 – Kenny Dalglish, İskoç futbolcu ve teknik direktör
- 1951 – Chris Rea, İngiliz şarkıcı (ö. 2025)
- 1953 – Agustí Villaronga, İspanyol film yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 2023)
- 1954 – Catherine O’Hara, Kanadalı-Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2026)
- 1954 – François Fillon, Fransız siyasetçi
- 1954 – Ricky Ford, Amerikalı caz müzisyeni ve saksafoncu
- 1955 – Dominique Pinon, Fransız oyuncu
- 1963 – Jason Newsted, Amerikalı müzisyen (metallica, voivod)
- 1966 – Wash Westmoreland, İngiliz yönetmen
- 1968 – Kiriakos Miçotakis, Yunan siyasetçi
- 1968 – Patsy Kensit, İngiliz oyuncu
- 1970 – Kuddusi Müftüoğlu, Türk futbol hakemi
- 1971 – Seher Dilovan, Türk halk müziği sanatçısı
- 1974 – Ariel Ortega, Arjantinli futbolcu
- 1974 – Mladen Krstajić, Sırp millî futbolcu ve teknik direktör
- 1974 – I.C.S. Vortex, Norveçli bir müzisyen
- 1975 – Patrick Femerling, Alman emekli basketbol oyuncusu
- 1977 – Didem Süer, Türk basketbolcu
- 1977 – Ercan Yılmaz, Türk şair ve yazar
- 1980 – Omar Bravo, Meksikalı futbolcu
- 1981 – Ariza Makukula, Zaire asıllı Portekizli eski millî futbolcu
- 1982 – Landon Donovan, Amerikalı emekli profesyonel bir futbolcu
- 1982 – Yasemin Mori, Türk şarkıcı ve şarkı yazarı
- 1983 – Samuel Contesti, Fransız-İtalyan buz patenci
- 1985 – Angela White Avusturalyalı pornografi yıldızı
- 1986 – Tom De Mul, Belçikalı futbolcudur
- 1986 – Mike Krieger, Brezilyalı girişimci ve bilgisayar programcısı
- 1987 – Tamzin Merchant, İngiliz oyuncu
- 1988 – Gal Mekel, İsrailli millî profesyonel basketbolcu
- 1990 – Draymond Green, Amerikalı profesyonel basketbolcu
- 1990 – Fran Mérida, İspanyol futbolcu
- 1992 – Bernd Leno, Alman futbolcu
- 1992 – Erik Lamela, Arjantinli futbolcu
- 1992 – Jared Sullinger, Amerikalı basketbolcu
- 1993 – Bobbi Kristina Brown, Amerikalı tv yıldızı, şarkıcı ve model (ö. 2015)
- 1993 – Ahmet Düverioğlu, Ürdünlü basketbolcu
- 1995 – Chlöe Howl, İngiliz şarkıcı ve şarkı yazarı
Ölümler
- 1193 – Selahaddin Eyyûbî, Haçlı saldırılarına karşı duran Eyyûbî Sultanı (d. 1138)
- 1238 – II. Yuri, 1212-1216 ve 1218-1238 yılları arasında Moğol istilası zamanı Rusya’nın knezliğini yapmıştır (d. 1189)
- 1615 – Hans von Aachen, Alman ressam (d. 1552)
- 1832 – Jean-François Champollion, Fransız filolog (d. 1790)
- 1851 – James Richardson, Amerikalı kâşif (d. 1809)
- 1852 – Nikolay Gogol, Rus yazar (d. 1809)
- 1856 – Damat Gürcü Halil Rifat Paşa, Osmanlı devlet adamı ve Kaptan-ı Derya (d. 1795)
- 1858 – Matthew C. Perry, Amerikalı deniz subayı (d. 1794)
- 1916 – Franz Marc, Alman ressam (d. 1880)
- 1936 – Lou Marsh, Kanadalı hakem ve gazeteci (d. 1879)
- 1941 – Ludwig Quidde, Alman pasifist ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1858)
- 1948 – Antonin Artaud, Fransız oyun yazarı, şair ve tiyatro oyuncusu (d. 1896)
- 1952 – Charles Scott Sherrington, İngiliz bakteriyolog, patolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1857)
- 1967 – Michel Plancherel, İsviçreli matematikçi (d. 1885)
- 1976 – Walter H. Schottky, Alman fizikçi (d. 1886)
- 1984 – Ernest Buckler, Kanadalı roman ve öykü yazarı (d. 1908)
- 1986 – Osman Kibar, Türk siyasetçi ve eski İzmir Belediye Başkanı (İzmir’de yaptığı yoğun asfalt çalışmaları nedeniyle “Asfalt Osman” adıyla ünlendi) (d. 1909)
- 1991 – Yadigar Ejder, Türk oyuncu (d. 1951)
- 1993 – Miguel de Molina, İspanyol flamenko şarkıcısı ve aktör (d. 1908)
- 1994 – John Candy, Kanadalı sinema oyuncusu ve komedyen (d. 1950)
- 2010 – Vladislav Ardzinba, Abhaz siyasetçi (d. 1945)
- 2011 – Simon van der Meer, Hollandalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1925)
- 2011 – Alenuş Teryan, İran Ermenisi astronom ve fizikçi (d. 1921)
- 2012 – Joan Taylor, Amerikalı oyuncu (d. 1923)
- 2016 – Thomas G. Morris, Amerikalı politikacı (d. 1919)
- 2016 – Bud Collins, Amerikalı gazeteci ve spor yorumcusu ve sunucusu (d. 1929)
- 2016 – Pat Conroy, Amerikalı romancı ve yazardır (d. 1945)
- 2017 – Margaret Roberts, Güney Afrikalı bitki bilimci (d. 1937)
- 2017 – Clayton Yeutter, Amerikalı siyasetçidir (d. 1930)
- 2018 – Davide Astori, İtalyan futbolcu (d. 1987)
- 2019 – Keith Charles Flint, İngiliz müzisyen (d. 1969)
- 2019 – Blake Theodore Lindsay, Kanadalı profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1925)
- 2019 – Robert DeProspero, Amerikalı istihbaratçı ve ajan (d. 1938)
- 2019 – Luke Perry, Amerikalı oyuncu ve dublaj sanatçısı (d. 1966)
- 2020 – Adelaide Chiozzo, Brezilyalı aktris ve akordeon sanatçısı (d. 1931)
- 2020 – Javier Pérez de Cuéllar, Perulu diplomat ve Birleşmiş Milletler‘in beşinci genel sekreteri (d. 1920)
- 2021 – Kemal Amir, Mısırlı siyasetçi ve üst rütbeli asker (d. 1942)
- 2021 – Karima Brown, Güney Afrikalı gazeteci, televizyon sunucusu, radyocu (d. 1967)
- 2021 – Phil Chisnall, eski İngiliz profesyonel futbolcu (d. 1942)
- 2021 – Osman Erbaş, Türk asker (d. 1962)
- 2021 – Paulette Guinchard-Kunstler, Fransız siyasetçi (d. 1949)
- 2021 – Heinz Klevenow Jr., Alman oyuncu ve sanat yönetmeni (d. 1940)
- 2022 – Guido Anzile, İtalyan-Fransız bisiklet yarışçısı (d. 1928)
- 2022 – Anne Beaumanoir, Fransız nörolog ve insan hakları aktivisti (d. 1923)
- 2022 – Valentin Knış, Rus siyasetçi (d. 1937)
- 2022 – Akrep Nalan, Türk pop müziği şarkıcısı ve oyuncu (d. 1954)
- 2022 – Mitchell Ryan, Amerikalı aktör (d. 1934)
- 2023 – Phil Batt, Amerikan askeri ve siyasetçisi, İdaho‘nun 29. Valisi (d. 1927)
- 2023 – Jacques Boigelot, Belçikalı film yönetmeni ve senarist (d. 1929)
- 2023 – Roel Degamo, Filipinli siyasetçi (d. 1966)
- 2023 – Judith Heumann, Amerikalı engelli hakları aktivisti ve bürokrat (d. 1947)
- 2025 – Jean-Louis Debré, Fransız yargıç ve siyasetçi (d. 1944)
