8 Mart, eşitsizliği daha çok görünür kılsa da eşitlik tek bir günün değil, her günün meselesidir. 2025 itibarıyla hiçbir ülke toplumsal cinsiyet eşitliğini tam sağlayamadı. Veriler ilerlemenin hâlâ yetersiz olduğunu açıkça gösteriyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu’na göre, küresel ölçekte toplumsal cinsiyet eşitliğine ulaşmak için 123 yıl gerekiyor. Kadınlar, erkeklerin sahip olduğu yasal hakların yalnızca yüzde 64’üne sahip. Ülkelerin yüzde 44’ünde eşit işe eşit ücret ilkesini destekleyen bir yasa bulunmuyor.
Türkiye’de kadınların iş hayatındaki konumu
TÜİK verilerine göre kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 35,8, istihdam oranı ise yalnızca yüzde 31,3. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarında kadın oranı yüzde 20,6 seviyesinde kalırken 2025 Yönetim Kurulunda Kadın Raporu’na göre Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin yönetim kurullarındaki kadın oranı yüzde 19,4. Kadınlar eğitim düzeyinde erkeklere yaklaşsa da bu durum iş hayatına aynı ölçüde yansımıyor. Yükseköğretim mezunu kadın oranı yüzde 22,7 olmasına rağmen kadınların ortalama çalışma hayatında kalma süresi 20,2 yıl ile erkeklerin (39,2 yıl) neredeyse yarısı kadar. Hane halkında 3 yaş altı çocuğu olan kadınların istihdam oranı yüzde 27,1’e düşerken aynı durumdaki erkeklerde bu oran yüzde 90,6.
İş dünyasının rolü: dönüşümün hızlandırıcısı
Ekonomiyi, istihdamı ve kurum kültürlerini şekillendirme gücüne sahip olan iş dünyası, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında hem belirleyici bir aktör hem de dönüşümün en güçlü hızlandırıcısıdır. Şirketlerin stratejik kararlılıkla atacağı her adım, yalnızca kendi organizasyonlarını değil, değer zincirlerini ve toplumsal normları da dönüştürme potansiyeli taşıyor. UN Global Compact Türkiye, şirketleri; kadınların karar alma mekanizmalarında eşit temsili, eşit işe eşit ücret ve kapsayıcı iş ortamları için net, ölçülebilir ve iddialı hedefler belirlemeye, ilerlemelerini şeffaf biçimde raporlamaya, somut dönüşüm yaratacak politikaları hızla hayata geçirmeye çağırıyor. Şirketleri bu yolculukta desteklemek amacıyla hayata geçirdiği Hedef Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Programı’na katılmaya davet ediyor.
