SEREN KARAŞAHİN
Gübrenin ham maddesi olan üre ithalatında bazı ülkelere uygulanan yüzde 6,5 değerindeki gümrük vergisi kaldırıldı. GÜİD Başkanı Gökhan Uzunoğlu, kararı olumlu olarak değerlendirirken, çiftçiye verilecek desteklerin kararın etkisini olumlu yönde artıracağını açıkladı
İran’daki savaş küresel piyasaları etkilerken, gübrenin ham maddesi üreyi de vurdu. Küresel olarak ürenin ton fiyatı 500 doların üzerine çıkarken, fiyatların daha da artması bekleniyor. Taleplerin artması, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın da kapalı olmasından dolayı ürede belirsizlik sürüyor. Ticaret Bakanlığı da konuyla ilgili bir adım attı. Üre ithalatında bazı ülkelere uygulanan yüzde 6,5 değerindeki gümrük vergisini sıfırlayan kararı duyurdu. İran savaşının etkisiyle gübrenin ham maddesi olarak kullanılan ürenin arzıyla ilgili sorunlar doğması tahmin edilirken, küresel piyasadaki fiyatlarda da yükselmeler yaşanıyordu. Gübre sektörü profesyonelleri de ithalatta uygulanan gümrük vergisinin sıfırlanmasının ithalatçılar için olumlu bir gelişme olacağını ifade etmişti. Resmî Gazete’nin 7 Mart tarihinde yayınlanan sayısındaki Cumhurbaşkanı Kararı ile üre ithalatında bazı ülkelere yüzde 6,5 değerinde uygulanan gümrük vergisi kaldırıldı. Bu kararla beraber tüm ülkelere uygulanan gümrük vergisi yüzde 0 olarak güncellendi.
Kararın ardından TİCARET Gazetesi’ne konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Uzunoğlu, üre ithalatında bazı ülkelere uygulanan gümrük vergisinin tüm ülkeler için yüzde 0 olarak güncellenmesi kararını olumlu olarak değerlendirdi. Kararın fiyatlara yansımasının 2-3 ayı bulabileceğini öngören Uzunoğlu, üre ithalatında Avrupa ve Brezilya’nın yöneldiği Mısır’a alternatif olarak Rusya ve Kafkas ülkelerini değerlendirmenin ve çeşitli ülkelerden alım yapılması gerektiğinin önemine vurgu yaptı. Uzunoğlu, kararın çiftçiye verilecek desteklerle daha da olumlu bir etki sağlayabileceğini dile getirdi.
Fiyatlarda nispi düşüş beklentisi
Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Uzunoğlu, gübredeki yüzde 6,5’lik verginin sıfırlanmasının kısa vadede fiyatlara hemen yansımayacağını belirtti. Fiyatlara yansımanın 2-3 ay içinde gerçekleşebileceğinin altını çizen Uzunoğlu, “Bu karar kısa vadede fiyatlara hemen yansımaz. Şu an üre yükselen bir trend içinde. Ton başına 435 dolardan 500 doların üzerine yükselmiş vaziyette. Şu anda birinci öncelik malın bulunabilmesi” dedi. Yüzde 6,5’luk vergi diliminin kaldırılmasının küçük bir rakama tekabül edeceğini ifade eden Uzunoğlu, “Fiyatların yüzde 30 yükseldiği bir pazarda yüzde 6,5 oranında kalkan verginin belirli bir etkisi olur ama çok fark yaratmaz” açıklamasında bulundu.
Kafkasya ve Orta Asya pazarı vurgusu
Uzunoğlu, Türkiye’nin tedarik kaynaklarında sadece Rusya, Mısır veya Orta Asya gibi tek bir bölgeye bağlı kalmak yerine risklerin dağıtılması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin üre tedariğinde ülkeleri çeşitlendirmesi gerektiğinin altını çizen Uzunoğlu, “Ürün tedariğinde tercih edilmesi en mantıklı ülkeler Türkmenistan, Kafkasya ve Rusya pazarı. Çünkü özellikle Avrupa ve Brezilya, Mısır’ı önceliklendirecektir. Rusya ve Kafkasya bizim için lojistik olarak en faydalı ülkeler. Mısır için zaten yüzde 0 olarak uygulanıyordu. Tüm ülkeler için ürede gümrük vergisinin sıfırlanmış olması gayet güzel” dedi.
“Karar, çiftçi desteğiyle etkisini artırır”
Bu kararın etkisini daha da artırması için çiftçinin desteklenmesi gerektiğine dikkati çeken Uzunoğlu, “Bunun yolu çiftçiye destek vermek. Bu kararla beraber verilecek devlet desteğinin daha iyi etki sağlayacağını düşünüyorum” diye konuştu. Uzunoğlu, çiftçilere desteklerin verilmemesi durumunda artan gübre fiyatlarından ötürü üretilen ürünlerde kullanılan gübre miktarının azalacağını, böylelikle tarımsal üretimde verimin de azalacağının altını çizdi. Uzunoğlu, üretimdeki düşüşün, yem, et, süt ve temel gıda ürünlerinin fiyatlarını artırarak ulusal gıda risklerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Öte yandan Uzunoğlu, son günlerde gündemde olan Tarım Kredi Kooperatifleri’ndeki gübre satışlarının durdurulduğu iddialarına değindi. Bu durumun üre kullanımının en yoğun olduğu döneme denk gelmesi ve artan fiyat beklentisiyle çiftçilerin panik halinde erken alım yapmasından kaynaklanan bir yoğunluk olduğunu ifade eden Uzunoğlu, durumun talebe yetişmekte sıkıntılar doğurabildiğini dile getirdi.
