Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, gayrimenkul sektöründe önemli değişiklikler öngörüyor. Teklifle birlikte mesken kira gelirlerinde uygulanan gelir vergisi istisnası kaldırılırken, tapu işlemlerinde eksik beyana yönelik ceza oranı artırılıyor. Emlak işletmelerini ilgilendiren bir diğer maddeyle, taşınmaz ticareti yetki belgeleri için de ek harç geliyor. Buna göre taşınmaz ticaretiyle iştigal eden işletme ve sözleşmeli işletmeler her yıl 20 bin TL, büyükşehir belediyesi sınırlarında ise 40 bin TL tutarında ruhsat harcı ödeyecek.
Kiralık konut arzında azalma öngörüsü
Yeni düzenlemelerin bütçeye önemli katkılar sunacak olmasının yanında piyasalar açısından birçok risk taşıdığını ifade eden Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, gelir amacı ile konut alanların istisnanın kalkması ve ödedikleri faizlerin kira gelirini indiremeyecekleri için kiralık konut arzında gelecek dönemlerde azalma olacağını dile getirdi. Yurtdışından kira getirisi amacıyla alımların daha da yükseleceğini belirten Özelmacıklı, “Bazı malikler taşınmazlarını kiraya verirken bu maliyeti de ek olarak kira bedeline ilave edecek. Beyan vermeyen 700 bin, potansiyel kira geliri olduğu değerlendirilen 1,5 milyon mükellefin sisteme dahil edilmesi beklenirken, zaten beyanname verenlerin vergileri daha da artırılmış oluyor. Asıl önemli olan, kayıt dışı alanları sisteme dâhil edecek mekanizmaların güçlendirilmesi” dedi.
Yetki belgelerinden yıllık harç alınacak
Taşınmaz ticareti kapsamında yetki belgesi almış işletmelerin sayısının 86 bini geçtiğini ifade eden Özelmacıklı, getirilen düzenlemelerin vergi adaletini güçlendirmeyi hedeflemesine rağmen kayıtlı çalışan işletmelerin yükünü artırdığını ifade etti. Hizmet bedelinin sınırlandırıldığı, mükerrer ilan girişine izin verilen, emlak işletmeleri ile çalışma zorunluluğu olmayan bir piyasa olunduğunu söyleyen Özelmacıklı, “Sektörde vergi levhasız, sigortasız kayıt dışı çalışan yüzbinlerce kişi var. Sadece son 10 yılda kendinin emlak danışmanı olarak ilan portallarında tanımlatan kişilerin sayısı milyonu geçmiş durumda. Burada da bunların kayıt içine alınıp haksız rekabetin önüne geçilmesi ihtiyacı varken sadece kümesteki tavuk misali dışardakileri görmezden gelmek kayıt dışını artıracaktır. Burada bir asgari matrah şartı getirilebilirdi. Yetki belgesi sayısında iptallerin olacağını ve sayıların düşeceğini değerlendiriyorum” ifadelerini kullandı.
“Erken artışta piyasa tedirgin olur”
Özelmacıklı, düzenlemede en dikkat çekici başlıklardan birinin de tapu işlemlerinde eksik beyana yönelik ceza oranının artırılması olduğuna değinerek, “Gerçek satış bedelinin düşük gösterilmesi halinde uygulanan yüzde 25’lik ceza oranı bir kata çıkarılarak, tapuda düşük bedel beyan eden taraflara dört kat ceza uygulanmasının önü açılıyor. Emlak vergilerindeki artış ile zaten artacak olan harç gelirlerinde şimdiden 116 milyar TL barajı da aşıldı. Zaten yıl içinde döner sermaye bedellerinde yüksek artışlar da yapılmıştı. Lakin değer barışı sağlanmadan, rayiç değerlere ilişkin düzenlemeler getirilmeden bu oranların artırılması, piyasanın tedirgin edilmesi anlamını taşıyor” diye konuştu.
Vergisel düzenlemelerin sadece tek bir bakanlık gözünden geliri artırmaya yönelik değil, katılımcı yaklaşımla belirlenmesi gerektiğini ifade eden Özelmacıklı, finansal şeffaflık ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin desteklenmesi gerekliliğini dile getirdi. Kamuda harcamaların devam ederken bütçe dengesinin sadece beyanını zamanında veren, işletmesini kayıtlı yürüten, vergilerini zamanında ödeyen mükelleflerce sağlanamayacağını belirtti.
