SEDA GÖK
HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, ev işçilerinin örgütlenme çalışmalarının sürdüğünü belirterek, 100 binin üzerinde ev işçisinin sendikalı olduğunu söyledi. Bu çalışanların kayıt altına alınması, sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi ve İş Kanunu kapsamına alınması yönündeki taleplerini yineledi.
İftar yemeği kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlandıran HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, ev işçilerine yönelik özel bir çalışma yürüttükleri çalışmaların uluslararası düzeyde örnek model olarak kabul edildiğini açıkladı. Arslan, yapılan örgütlenme faaliyetlerinin Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından önemli projelerden biri olarak değerlendirildiğini söyledi. Ayrıca üyesi oldukları Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu Genel Sekreterliği’nin de kısa sürede 100 binden fazla ev işçisinin örgütlenmesini örnek sendikal çalışmalardan biri olarak gösterdiğini belirtti. Arslan, ev işçilerine ilişkin uluslararası bir sözleşmenin onaylanmasının önemli olduğunu ancak sözleşme onaylanmasa dahi Türk mevzuatında gerekli düzenlemelerin yapılabileceğini ifade etti.
Ev işçilerinin sosyal güvenlik haklarının tam olarak sağlandığı, İş Kanunu kapsamına alındıkları, sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme haklarına kavuştuğu bir düzenleme için Çalışma Bakanlığı ile ortak bir proje yürüttüklerini belirten Arslan, bu çalışmayı son derece kıymetli bulduklarını söyledi. Antalya’daki bir toplantıda Çalışma Bakanı’nın da projeye destek verdiğini hatırlattı.
Finansman tartışması: “Yük değil, katkı”
Düzenlemenin önündeki temel tartışmanın finansman konusu olduğunu belirten Arslan, özellikle Orta Vadeli Program çerçevesinde kamuya yeni yük getirilmesi konusunda Maliye kanadının çekinceleri bulunduğunu ifade etti. Ancak üzerinde çalıştıkları modelin kamuya yük değil, uzun vadede katkı sağlayacak bir sistem olduğunu savunan Arslan, ev işçilerinin kayıtlı istihdama dahil edilmesiyle sosyal güvenlik sistemine önemli bir finansman katkısı sağlanacağını dile getirdi.
İspanya ve Belçika başta olmak üzere çeşitli ülke örneklerini incelediklerini belirten Arslan, birçok ülkede benzer modellerde başlangıçta kamuya belirli bir maliyet oluştuğunu ancak orta ve uzun vadede sistemin kendi finansmanını üretebildiğini kaydetti. Üniversitelerden akademisyenlerin de finansman modeli üzerinde çalıştığını aktaran Arslan, en adil ve kamuya en az yük getirecek formül üzerinde yoğunlaştıklarını söyledi. “Kamuya cüzi bir yük gelebilir ancak bu yük, orta ve uzun vadede sosyal güvenlik sistemine ciddi katkı sağlayacaktır” dedi.
1 Mayıs, Bursa’da kutlanacak
Arslan, 1 Mayıs Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü’nün bu yıl Bursa’da gerçekleştirileceğini açıkladı. Geçen yıl başlatılan “1 Mayıs Haftası” uygulamasının bu yıl da sürdürüleceğini belirten Arslan, hafta boyunca beş ilde bölgesel toplantılar düzenleneceğini ifade etti. Toplantıların Manisa, Sivas ve Elazığ’da yapılacağını, final programının ise Bursa’daki 1 Mayıs etkinliğiyle tamamlanacağını kaydeden Arslan, çalışma hayatının temel sorunlarını kitlesel buluşmalarla yeniden gündeme taşıyacaklarını vurguladı. Bu yılki 1 Mayıs programına uluslararası sendikal hareket temsilcilerinin de katılacağını belirten Arslan, Sudanlı sendikacıların Türkiye’de ağırlanacağını söyledi. Sudan’da yaşanan gelişmelere dikkat çekmek amacıyla ortak bir basın toplantısı düzenleneceğini ifade eden Arslan, Birleşik Arap Emirlikleri Büyükelçiliği önünde bir protesto eylemi planlandığını dile getirdi. Sudanlı sendikacıların 1 Mayıs’ta Bursa’da da yer alacağı bildirildi.
Kadın Emeği Buluşması, 5 Mart’ta
Konfederasyonun geleneksel hale getirdiği 15. Uluslararası Kadın Emeği Buluşması’nın 5 Mart’ta Ankara’da yapılacağını açıklayan Arslan, organizasyon öncesinde Türkiye’nin altı bölgesinde kadın sendikacı liderlerle hazırlık toplantıları gerçekleştirildiğini belirtti. Bölgesel toplantılarda anketler ve çalıştaylar yapıldığını aktaran Arslan, elde edilen verilerin Ankara’daki buluşmada uluslararası sendikal hareket temsilcileri ve çalışma hayatının aktörleriyle paylaşılacağını kaydetti. HAK-İŞ’in kadın üye sayısına ilişkin bilgi veren Arslan, konfederasyon bünyesinde 235 bin kadın üye bulunduğunu, ev işçileriyle birlikte bu sayının 300 bini aştığını ifade etti. Kadın üyelerin beklentilerini içeren kapsamlı bir çalışmanın kamuoyuna sunulacağını söyledi.
Emeklilik, vergi ve kayıt dışı istihdam
Arslan, emeklilik sisteminden ve vergi uygulamalarından kaynaklanan sorunların çözüm beklediğini de belirtti. Sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini vurgulayan Arslan, kayıt dışı istihdamla mücadelenin sendikal hakların güçlendirilmesiyle eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini ifade etti. İş kazalarında hayatını kaybeden çalışanlara da dikkat çeken Arslan, denetimlerin artırılması ve gerekli tedbirlerin daha etkin şekilde uygulanması çağrısında bulundu.
HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun mevcut yapısının işçi kesimi açısından adil sonuçlar üretmediğini söyledi. Arslan, komisyonunun yapısının güncellenmesi gerektiğini belirtti. Arslan, işveren ve hükümet tarafından belirlenen asgari ücret rakamının talep ve beklentilerini karşılamaktan uzak olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Hükümetimize, Sayın Bakan’a buradan bir kez daha çağrı yapıyoruz. Mutlaka Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yapısının, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve diğer konfederasyonların talepleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesini istiyoruz. Bu yıl asgari ücret toplantısında, önce bu düzenlemelerin yapılasını ivedilikle talep ediyoruz.”
“1 milyon Suriye vatandaşının uyumu için çalışma yürütülmeli”
Savaş nedeniyle çeşitli statülerde Türkiye’ye gelen Suriye vatandaşlarının ülkelerine dönüşü için Türkiye’deki işçi konfederasyonları ve bazı işveren kuruluşları ile ortak çalışma yürüttüklerini anlatan Arslan, bu konuda ortak bir komisyon kurduklarını ifade etti. Geçmiş dönemlerde yaşanan benzer göç olayları sonrasında yaklaşık üçte birinin çeşitli gerekçelerle gittikleri ülkelerde kalmayı tercih ettiğine dikkat çeken Arslan, Türkiye’nin bu sürece kendisini hazırlaması gerektiğinin kaydetti. Bu kapsamda Türkiye’de yaklaşık 1 milyon Suriye vatandaşının yaşamaya devam edeceğinin öngörüldüğünü ifade eden Arslan, kalan Suriyeli vatandaşların uyumu için çalışmalar yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Üçlü Yapı: SGK, İşveren ve İşçi
Arslan, önerdikleri modelin üç ayaklı bir yapı üzerine kurulu olduğunu belirtti. Sistemin bir ayağını Sosyal Güvenlik Kurumu, bir ayağını işveren, diğer ayağını ise işçi oluşturuyor.
Modelde, ev işçisi çalışmaya başladığı anda sistem devreye giriyor. Önceden tanımlanmış yapı sayesinde çalışma süresi kayıt altına alınıyor. İş tamamlandığında işçi ücretini sistem üzerinden güvenli şekilde alabiliyor. Aynı zamanda çalışılan döneme ait sosyal güvenlik primi de otomatik olarak kesilerek sisteme aktarılıyor. Bu sayede hem ücret ödemelerinde yaşanan sorunların önüne geçilmesi hem de ev işçilerinin sosyal güvenlik kapsamına etkin biçimde dahil edilmesi hedefleniyor.
