İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI nisan ayında 45,7’ye gerileyerek ikinci çeyreğin imalat sanayi faaliyet koşullarında kayda değer bir yavaşlamayla başladığına işaret etti. Sektörün performansındaki bozulma Eylül 2024’ten bu yana en yüksek oranda gerçekleşti
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Nisan 2026 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, mart ayında 47,9 olan manşet PMI nisan ayında 45,7’ye gerileyerek ikinci çeyreğin imalat sanayi faaliyet koşullarında kayda değer bir yavaşlamayla başladığına işaret etti. Sektörün performansındaki bozulma Eylül 2024’ten bu yana en yüksek oranda gerçekleşti. İmalat sanayi üretimindeki düşüş, Eylül 2024’te görülen oranla aynı olacak şekilde Covid-19 salgınından bu yana en yüksek hızda daraldı. Böylece yavaşlama eğilimi 25’inci aya ulaştı.
Girdi maliyetleri enflasyonunda artış
Anket katılımcılarının önemli bir bölümü, son düşüşün Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandığını bildirdi. Toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişlerindeki düşüş mart ayına göre belirgin şekilde hızlandı. Yeni siparişlerdeki yavaşlamada, enflasyonist baskıların güçlenmesi etkili oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu üst üste beşinci ay artarak Ocak 2024’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Nihai ürün fiyatları da iki yıldan uzun bir dönemin en keskin artışını kaydetti. Katılımcıların önemli bir bölümü, savaşa bağlı olarak akaryakıt ve petrol maliyetlerinin arttığını belirtti. Firmalar ayrıca tedarikçilerin teslimat sürelerinde gözle görülür bir artış yaşandığını ifade etti. Tedarikçi performansındaki bozulma Şubat 2023’ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti. İmalatçılar, yeni siparişlerdeki düşüşe bağlı olarak istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını azaltmayı sürdürdü. Girdi stoklarındaki düşüş son altı yılın en yüksek hızına ulaştı.
“Firmalar, savaşın çözüme kavuşmasını umut ediyor”
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi: “Nisan ayında Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerinin arttığı gözlendi. Firmalar talebin zayıf olduğunu, enflasyonun güçlendiğini ve tedarik zincirlerinde aksamalar yaşandığını bildirdi. Savaşın etkilerinin ne kadar süreceğine ilişkin endişeler, imalatçıların temkinli bir tutum sergileyerek istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını azaltmasına yol açtı. Firmalar, önümüzdeki aylarda toparlanmanın yeniden başlaması için savaşın hızlı bir şekilde çözüme kavuşmasını umut ediyor.”
Teslimat süreleri neredeyse tüm sektörlerde uzadı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI nisan ayı raporu, Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörünün geneli üzerindeki etkilerini ortaya koydu. Anket kapsamında izlenen sektörlerin büyük çoğunluğunda enflasyonist baskılar güçlenirken tedarikçilerin teslimat süreleri neredeyse tüm sektörlerde uzadı. Öte yandan, nisanda üretim ve yeni siparişlerini artıran tek sektör giyim ve deri ürünleri oldu. Giyim ve deri ürünleri sektöründe gerçekleşen üretim artışıyla birlikte 10 aylık daralma süreci sona erdi. Geri kalan dokuz sektörün tamamında üretim yavaşladı. Üretimde en belirgin düşüş, bir önceki ay büyüme kaydeden kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe görüldü. Yeni siparişlerde de üretimdekine benzer bir tablo izlenirken, sektörler arasında en sert gerileme tekstil ürünlerinde yaşandı. Yeni ihracat siparişleri ise yine tekstil öncülüğünde tüm sektörlerde düşüş gösterdi. Giyim ve deri ürünleri ile makine ve metal ürünleri sektörlerinde ihracat kaybı çok sınırlı düzeyde gerçekleşti. Nisanda iş yükünün düşük seyri, takip edilen sektörlerin büyük bölümünün ikinci çeyrek başında istihdam azaltmasına yol açtı. Çalışan sayısı yalnızca giyim ve deri ürünleri ile elektrikli ve elektronik ürünler sektörlerinde artış kaydetti. İstihdamda en belirgin düşüş ise ana metal sanayinde gerçekleşti.
Maliyetlerde sert yükseliş
Nisan ayında maliyet baskıları yaygın bir şekilde güçlendi. 10 sektörden 8’inde girdi fiyatları enflasyonu mart ayına göre artış sergiledi. Maliyetlerde en sert yükseliş, enflasyonun 27 aylık zirveye ulaştığı kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. En ılımlı artış ise makine ve metal ürünlerinde kaydedildi. Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü, nihai ürün fiyatları enflasyonunda da başı çekti. Nisan ayındaki artış, dört yılı aşkın bir sürenin en yüksek hızında gerçekleşti. Giyim ve deri ürünlerinde bir önceki ay sabit kalan satış fiyatları nisanda sert bir şekilde yükseldi. Nihai ürün fiyatlarında artışın hız kestiği tek sektör elektrikli ve elektronik ürünler oldu. Ancak bu sektörde dahi enflasyon belirgin düzeyde kaldı. Nisan ayında tedarikçilerin teslimat süreleri yaygın bir artış eğilimi sergiledi. Tedarikçi performansında iyileşme gerçekleşen tek sektör ana metaller olurken, en belirgin bozulma ise Ocak 2022’den bu yana en uzun gecikmelerin yaşandığı tekstil sektöründe kaydedildi.
