Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde 2025 yılında 76 Ege Bölgesi Sanayi Odası üyesi firma yer aldı
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan 2025 yılının 500 büyük sanayi kuruluşunda 76 firma Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) üyesi olarak listeye girdi. Geçen yıl 67 EBSO üyesi firmanın girdiği listede merkezi başka şehirlerde olup üretim yeri İzmir olan firmalar da listeye dahil edildi. 205 yılının 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinin yaklaşık yüzde 15,2’sini EBSO üyesi firmalar oluştururken, EBSO’nun ilk 100 listesine giren firmaların 40 tanesi de 500 büyük kuruluş listesine girdi.
EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar yaptığı değerlendirmede “EBSO tarafından açıklanan 100 büyük firmanın üretimden satışları yüzde 24,3 oranında artarken, 500 büyük firmanın da yüzde 28 artmıştır. Benzer şekilde net satışlar 100 büyük firmada yüzde 24,5 artarken, 500 büyük firmada yüzde 27 artmıştır” dedi.
EBSO 100 ihracatında %4,4 azalış, İSO 500’de %8,4 artış
Azalan dış talep, artan kur baskısı ve mevzuatların etkisi ile 100 büyük firmanın ihracatının yüzde 4,4 azaldığını belirten Yorgancılar “500 büyük firmanın ihracatı ise yüzde 8,4 oranında artmıştır. Bu farklılığın, konjonktürel açıdan sıkıntı yaşayan sektörlerin İzmir’deki yoğunluğundan kaynaklandığını söyleyebiliriz. Bilanço yapısı incelendiğinde; 100 büyük firmanın borçları yüzde 35,4, 500 büyük firmanın yüzde 30,8 artarken, özkaynaklar 100 büyük firmada yüzde 1,6 gerilemiş, 500 büyük firmada ise yüzde 15,8 oranında artmıştır. Borcun öz kaynağa oranı 100 büyük firmada yüzde 113 iken, 500 büyük firmada yüzde 103,7’dir. Kısa vadeli borçların payının 100 büyük firmada yüzde 77 ile daha riskli boyutta iken 500 büyük firmada oran yüzde 49,5’tur” ifadelerini kullandı.
Finansmana ulaşmak zorlaşıyor
Finansmana ulaşmanın güç ve maliyetli olmaya devam ettiğini vurgulayan Yorgancılar “Böyle bir dönemde, 100 büyük firmada borç/özkaynak oranı yüzde 82,2’ye, 500 büyük firmada yüzde 91,8’e yükselmiştir. Net kambiyo zararı 100 büyük firmada yüzde 144,6 artarken, 500 büyük firmada yüzde 386,8 oranı ile oldukça yüksek artmıştır. Bir önceki yıla göre artış oranındaki farklılığa rağmen oranın yüksekliği, her 2 çalışmada da belirli firmaların taşımış olduğu döviz riskinden kaynaklandığı söylenebilir. Zira, 2025 yılında reel sektörün döviz pozisyon açığının 187 milyar dolara, özel sektörün dış borcunun da 298,2 milyar dolara yükselmesinden de bu durumu teyit etmekteyiz. Finansman giderlerinin faaliyet karı içindeki payı; 100 büyük firmada yüzde 44’ten yüzde 73,3’e artarken, 500 büyük firmada yüzde 97’den yüzde 84,9’e gerilemiştir. Yani, artış ve gerileme sonrası birbirine yakınsayan her 2 çalışmada da görmekteyiz ki; firmalarımız faaliyet kârının her 100 TL’sinden 73-85’ini faize ödemiştir. Diğer yandan, 100 büyük firmanın yüzde 34’ü, 500 büyük firmanın yüzde 30,4’ü zarar açıklamıştır” diye konuştu.
Sanayi ve ihracat referanslı büyüm
Reel sektörün zorlu bir süreçten geçtiğini sözlerine ekleyen Yorgancılar “Tüm bu göstergeler, çoklu krizlerin canlı kaldığı küresel ekonomik yapı içinde ve içerde de uzayan dezenflasyon sürecinde artan üretim maliyetleri, yavaşlayan talep karşısında büyük firmalarımızın performanslarına yansıyan tabloyu göstermesi açısından önemlidir. Analiz sonuçları birbirine paralel olan her 2 çalışmada da bu yıl bazı başlıklarda ayrışmasının ana nedeni, yüksek ölçekli bazı firmaların performanslarından kaynaklanmaktadır. Ancak, gerçek olan ise her 2 çalışma da reel sektörümüzün içinde bulunduğu zorlu süreci özetlemektedir. O nedenle; “Her fabrika bir kaledir” yaklaşımı ile her platformda ifade ettiğimiz gibi imalat sanayinin GSYH içinde azalan payı da dikkate alınarak; sanayi ve ihracat referanslı büyüme modeli için üretim odaklı, dünyadaki dönüşüme uyumlu, firmalarımızın rekabet gücünü artıracak, finansmana, yatırıma ve ihracata dair politikaların ivedilikle hayata geçirilmesini bekliyoruz. Listeye giren her bir firmamızı tebrik ediyor, ülkeye olan katkılarının, üretimlerinin, karlarının artarak devamını diliyorum” dedi.
