Birey için genelde yaşam çok uzun zamanlar boyunca hayatta kalabilme mücadelesinin bedelini ödeyerek kendi yanına sağlayabildiği sayısız tecrübelerin bugüne kadar devam edegelmiş özetidir. Yine zaman içinde kümeleşmiş bireysel münasebetlerin genişlemesi toplu halde yaşamanın kendi içerisi, yakın ve uzak çevresi ile yeni bir mücadele ve rekabet ortamı ortaya çıkarmıştır.
Böyle bir sürecin bireysel ve toplumsal farklılıkların ortaya çıkmasına ‘yabancılaşma’ tabirinden çok farklı kültürel ve sosyal yapılar olarak nitelendirilecek bir çeşitliliği getirdiği biliniyor.
Son on asır o noktada bulunulan münasebetlerin muhtemelen hakim unsurlar adına zaruri nedenler ve kaotik akibetlerden koruyan kurumsallık öne çıkar. Bu genişlik, neden olduğu bireysel rekabetin yerini bu kez kurumsallığın almasıdır. Bununla beraber münasebetlerin de ve onun altyapısı sayılacak iletişim kanallarının kurumsal süzgeç marifetine girmesi, kısmen dengelerde istikrarı sağlamıştır.
Eski usullerden her yeniye geçişte yeniden dağılımı sağlayan ticari faaliyetlerdi. Tarihte adına yeni bir dünya, yerel veya bölgesel düzenin kurulması başta hükmetme keyfiyetine refakat eden yardımcı unsurların kurucu, mistik nitelikleri ile belirlense de, hayatiyeti için elzem olan ticari mekaniğin vazgeçilemezliğidir.
Güç kullanımı kesin ve kısa çözümün daima aracı olmuş yan etkileri ile beraber sosyal statüleri değiştirmişse de bilgiyi toplamanın, onu sonrasına intikal ettirebilmenin hem tabiat olaylarını hem de sosyal münasebetleri kontrol etmede bilgiye sahip olan kesime avantajlar sağladığıdır. Siyasi açıdan daha dün sayılabilecek kadar bir tarihte dahi imparatorluklar döneminden ulus devletler dönemine geçildikte bayrak sayısından çok resmî dil belki de daha fazla yerel dil ve lehçeler basit fakat önemli bir unsur olan iletişimi, görünmez bir bürokrasinin içerisine hapsetmişlerdi.
Bütün değişen şartların ortasında bilginin birikimi, işlenmesi, alışveriş dinamiği, sağladığı ayrıcalıkların sıfatları değişmedi, niteliği değişti. Bu değişimlerin günlük hayatlarında fark edilmesi hayli güç olan yaygın kitlelerin yaşamlarına girmesi o günlere ait sınıf kültürlerinin ve siyasetin ilgi alanındadır. İletişimde internet gibi bilgi ve veri ağının ortak bir münasebet altyapısının hazırlanmasında ve geleceğe dönük robotik kodlama dahil iletişim dünyasına analitik düşünce formunda bugünden inanılmaz bir pratik sahası teşkil ettiğinde şüphe yoktur.
