Doç. Dr. Hayati Yılmaz, miyopinin, çocuklarda çoğu zaman sinsi ilerleyen bir görme problemi olduğunu ve erken dönemde fark edilmeyebildiğini belirtti
Miyopi, yaygın olarak ‘kısa görüşlülük’ olarak bilinen bir göz rahatsızlığıdır. Miyopik gözler, yakındaki nesneleri net olarak görüyorken, uzaktaki nesneleri bulanık görüyor. Son yıllarda çocuklarda hızla artan miyopi ebeveynlerini endişelendiriyor. Dünyadaki çocuk nüfusunun yüzde 30’a yakını halihazırda miyop; bu sayının 2050’ye kadar yüzde 50’ye ulaşacağı öngörülüyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Hayati Yılmaz, çocuklarda miyopi tehlikesi hakkında önemli detaylar aktardı.
Bir görüntünün net bir şekilde oluşması için cisimlerden yansıyan ışığın gözün sarı nokta olarak bilinen makulasına odaklanması gerektiğini belirten Doç. Dr. Yılmaz, “Bunu sağlayan optik sistemdeki kusurlara refraktif (kırma) kusurları deniliyor. Gözün refraktif gücünü belirleyen en önemli bileşenler, gözün ön-arka çap uzunluğu ile kornea ve lensten oluşan optik sistemin gücü. Miyopi ise gözün ön-arka çapının normalden uzun olması ya da optik sistemin olması gerekenden daha güçlü olması nedeniyle, özellikle uzaktaki cisimlerin görüntüsünün makulanın önünde odaklanmasına ve bulanık görülmesine yol açan bir refraksiyon kusur. Bu durum, çocukluk çağında da sıkça karşımıza çıkmakta olup genellikle okul döneminde fark ediliyor. Çocuklarda miyopinin en sık görüldüğü yaş aralığı 5-12 yaş arasında ve gelişiminde birden fazla faktör rol oynuyor” dedi.
Doç. Dr. Hayati Yılmaz, çocuklarda miyopinin görülmesinin başlıca nedenlerini şöyle sıraladı:
- Genetik faktörler: Ailede, özellikle 1. derece akrabalarda miyopi olması
- Yakın mesafe etkinliklerinin fazlalığı: Uzun süre kitap okuma, tablet/telefon kullanımı ve bilgisayar ekranına maruziyet
- Dış ortam aktivitelerinin kısıtlanması: Parkta geçirilen zamanın azalması, çocukların açık havada daha az oyun oynaması
- Aydınlatma ve görme alışkanlıkları: Yetersiz ışıkta okuma, çok yakından bakma.
Net görebilmek için gözlerini kısıyorsa dikkat!
Miyopinin, çocuklarda çoğu zaman sinsi ilerleyen bir görme problemi olduğunu ve erken dönemde fark edilmeyebildiğini belirten Doç. Dr. Yılmaz, şunları söyledi: “Özellikle küçük çocuklar, görme kusurlarını ifade etmekte zorlanabiliyor ya da bunu normal kabul edebiliyor. Bu nedenle ebeveynlerin çocuklarının günlük davranışlarını dikkatle gözlemlemesi önemli. Miyopisi olan çocuklar genellikle tahtadaki yazıları görmekte zorlanabiliyor, bu nedenle başlarını öne eğme ihtiyacı hissedebiliyor. Televizyon ya da ekranlara çok yakından bakmaları, net görebilmek için gözlerini kısmaları ve sık sık gözlerini ovmaları da dikkat çeken belirtiler arasında. Bunun yanı sıra görme problemleri, çocuğun derslere odaklanmasını zorlaştırarak okul başarısında düşüşe yol açabiliyor ve sportif aktivitelerde performansını olumsuz etkileyebiliyor. Çocuklarda görülebilecek miyopi şikâyetlerinin varlığında ya da rutin yılda bir kez göz muayenesi amacı ile göz hastalıkları uzmanına başvurulduğunda, yapılan muayenede çocukların görme keskinlikleri değerlendiriliyor, refraksiyon kusurları belirleniyor ve gözlük muayenesi yapılıyor. Çocuklarda damla damlatılarak yapılan ölçümler olmazsa olmaz.”
“En sık kullanılan yöntem gözlükler”
Miyopi tedavisinde temel amacın, çocuğun görmesini netleştirmek ve hastalığın ilerlemesini mümkün olduğunca yavaşlatmak olduğunu belirten Doç. Dr. Yılmaz, “Bu süreçte yaşam tarzı düzenlemeleri önemli bir yer tutuyor. Özellikle ekran süresinin kısıtlanması ve açık hava aktivitelerinin artırılması, miyopinin hem önlenmesinde hem de ilerlemesinin yavaşlatılmasında en etkili ve kolay uygulanabilir yöntemler arasında yer alıyor. Çocuğun düzenli olarak parkta vakit geçirmesi ve dış ortamda oyun oynaması göz sağlığı açısından oldukça faydalı. Görmenin düzeltilmesi için en sık kullanılan yöntem gözlükler. Standart gözlük camları tercih edilebildiği gibi, ilerleme riski yüksek olan ya da miyopisi artış gösteren çocuklarda miyopi progresyonunu yavaşlatmaya yönelik özel camlar da kullanılabiliyor. Gözlük kullanmak istemeyen çocuklar için ise ilerlemeyi kontrol altına almayı hedefleyen kontakt lensler bir alternatif olabiliyor. Bunun yanı sıra ortokeratoloji olarak adlandırılan ve geceleri takılan özel kontakt lenslerle uygulanan tedavi yönteminin de miyopi ilerlemesini azaltmada etkili olduğu biliniyor. Son yıllarda dikkat çeken yöntemlerden biri de düşük yoğunluklu kırmızı ışık terapisi. Her ne kadar ülkemizde henüz yaygın olarak uygulanmasa da miyopi progresyonunu yavaşlatma konusunda umut vadeden yaklaşımlar arasında yer alıyor” diye konuştu.
“Göz muayeneleri düzenli aralıklarla yapılmalı”
Tüm bu yöntemlerin yanı sıra düzenli göz muayenesinin büyük önem taşıdığına değinen Doç. Dr. Yılmaz, “Miyopi çoğu zaman yavaş ilerlediği için erken dönemde fark edilemiyor. Ancak zamanında yapılan kontroller sayesinde hem erken tanı konulabiliyor hem de ilerlemenin hızı etkili bir şekilde kontrol altına alınabiliyor. Unutulmamalı ki; çocukluk çağında alınacak basit önlemler, ilerleyen yaşlarda oluşabilecek daha ciddi görme sorunlarının önüne geçebiliyor. Bu nedenle çocukların bir görme problemi olmasa dahi göz muayenelerinin düzenli aralıklarla yapılması, sağlıklı bir görme gelişimi için vazgeçilmez” dedi.
