Köy-Koop İzmir Birliği Başkanı Neptün Soyer, litre başına 22,20 TL olarak belirlenen çiğ süt tavsiye satış fiyatına ilişkin açıklamalarda bulundu. Ulusal Süt Konseyi tarafından 22 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olmak üzere açıklanan litre başına net 22,20 TL çiğ süt tavsiye satış fiyatının, süt üreticisinin gerçek üretim maliyetlerinin altında kaldığını söyleyen Soyer, “Bir sonraki değerlendirme tarihinin Nisan 2026 olarak belirlenmesi ise sahadaki zararı daha da derinleştirecek bir sürece işaret ediyor. Bugün Türkiye genelinde, bölgeye göre değişmekle birlikte 1 litre çiğ sütün gerçek üretim maliyeti 24–27 TL aralığında. Küçük aile işletmelerinde bu rakam 30 TL’ye kadar çıkıyor. Bunun temel nedenleri; yem fiyatlarındaki artış, mazot, elektrik, veteriner, ilaç, suni tohumlama, işçilik, finansman maliyetleri. Bu tabloya rağmen açıklanan 22,20 TL’lik referans fiyat, üreticinin maliyetlerini karşılamıyor” diye konuştu.
“Hem süt hem et krizi derinleşiyor”
Süt üretiminin sürdürülebilir olabilmesi için 1 litre sütle en az 1,3 kilogram yem alınabilmesi gerektiğini belirten Soyer, “Bugün sahada; 1 litre süt: 22,20 TL, 1 kilogram yem ise 13–15 TL. Bu durumda 1 litre sütle 1,5 kilogram yem bile alınamıyor. Bu tablo, üreticinin zararına üretim yaptığını açıkça gösteriyor. Sonuçları bugünden görüyoruz. İnekler kesime gidiyor. Damızlık hayvanlar elden çıkarılıyor. Süt üretimi düşüyor. Orta vadede hem süt hem et krizi derinleşiyor. Türkiye’de sütün büyük bölümü küçük aile işletmeleri tarafından üretiliyor. Bugün açıklanan fiyat, bu işletmeleri sistem dışına itiyor. Ayrıca unutulmamalı ki açıklanan fiyat yalnızca bir ‘tavsiye fiyatı’. Birçok bölgede üretici sütünü 20–21 TL’ye vermek zorunda kalıyor; soğutma, nakliye ve kalite kesintileri de üreticinin sırtına yükleniyor. Kâğıt üzerinde bile yetersiz olan bu fiyat, sahada fiilen uygulanamıyor” dedi.
Neptün Soyer, açıklamasını şu ifadelerle sürdürdü: “Süt fiyatını baskılamak; üreticiyi bitirir, üretimi azaltır, orta vadede tüketiciye daha pahalı gıda olarak geri döner. Bu, tarımda defalarca yaşanmış bir gerçek. Çözüm net ve mümkün. Çiğ süt fiyatı yem + mazot + elektrik maliyetlerine endekslenmeli. Fiyatlar en az 3 ayda bir otomatik olarak güncellenmeli. Bugün için adil fiyat: 27–30 TL/litre aralığında. Süt primleri zamanında ödenmeli, maliyetle bağlantılı hale getirilmeli. Küçük aile işletmelerine pozitif ayrımcılık uygulanmalı.”
“22,20 TL çiğ süt fiyatı, üreticiyi korumaz”
Üreticinin, sanayi karşısında tek başına zayıf olduğunu ifade eden Soyer, şunları söyledi: “Soğutma, toplama, pazarlık ve satış kooperatifler üzerinden yapılmalı. Belediyeler ve kamu kurumları (hastaneler, üniversiteler, yurtlar, cezaevleri) süt ve süt ürünlerini doğrudan kooperatiflerden temin etmeli. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 171. maddesi, devlete kooperatifçiliği geliştirme ve üretimi koruma sorumluluğu yüklüyor. Kısaca; 22,20 TL çiğ süt fiyatı, üreticiyi korumaz. Sürdürülebilir değildir. Küçük üreticiyi sistem dışına iter. Ülkeye orta vadede daha pahalıya mal olur. Üretici kazanamazsa üretim durur. Üretim durursa şehirde de süt ucuz olmaz.”
