Türkiye’den dünyaya ihraç edilen bağırsaklar, estetik cerrahi başta olmak üzere ameliyatlarda dikiş ipliği olarak kullanılıyor. Atık olarak düşünülen bu ürün 2025 yılında 25,2 milyon dolar ihracat ile katma değer yarattı
GÜLCİHAN ALTINKAYA
Mezbahalarda değersiz ve atık ürün gibi görünen bağırsaklar, işlendiğinde çok değerli bir ihracat kalemine dönüşüyor. Özellikle ülkemizden yurt dışına ihraç edilen doğal bağırsaklar daha sonra işlenerek gıdadan estetiğe kadar pek çok farklı alanda kullanılıyor. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Ege İhracatçı Birlikleri olarak yalnızca doğal bağırsak ihracatı gerçekleştirdiklerini söyledi. İki çeşit bağırsak ihracatından bahseden Girit, bunlardan birinin kasaplarda satılan doğal bağırsaktan yapılan ihracat diğerinin ise salam ve sucukların etrafında ince bir zar şeklinde bulunan doğal ama işlenmiş ürünün ihracatı olduğunu aktardı.
Girit, “Yine salam sucuk gibi şarküteri ürünlerinin etrafını saran sentetik bir madde de var. Bunların yanında yine bağırsağın işlenmesiyle elde edilen estetikte veya ameliyat sonrasında kullanılan dikiş ipliklerinin yapımında kullanılan ve ihraç edilen bir madde de mevcut. Kendi kendine deriye uyumlu hale geliyor. Bizim ihraç ettiğimiz kısımlar bağırsağın doğal hali ama bu ürün medikalde kullanılmaya hazır halde de ihraç ediliyor. Bu ürünlerin katma değeri yüksek ve çok değerli olduğunu vurgulayan Girit, “Bu ürünler üretim aşamasında çok fazla hijyen istiyor” diye konuştu. Girit, ayrıca bu alandaki ihracatın çok kıymetli olduğunu ve artarak devam etmesini temenni ettiklerini kaydetti.

Yüksek hijyen gerektiriyor
Türkiye’de kırmızı et sektörünün daralması nedeniyle hayvanların sadece et kısmını alabildiklerini belirten Bedri Girit, bu durumun deri sektörü ve bağırsağı materyal olarak kullanan sektörleri olumsuz etkilediğini söyledi. 2025 yılında Türkiye’den yapılan bağırsak ihracatının 25 milyon dolar olduğunu hatırlatan Girit, “Bu aslında yine de iyi bir rakam ama geçtiğimiz yıllarda bu oran daha yüksekti” dedi. Bedri Girit, bağırsak ihracatının yüksek hijyen gerektirdiği ve çeşit sayılarında azalma olduğu için bu durumun ihracata olumsuz yansıdığına dikkat çekti.
Üretimdeki düşüş ihracatı etkiliyor
Kırmızı et tüketiminin düştüğünü ifade eden Girit, ancak fiyatların yüksek olduğunu vurguladı. Kırmızı et üretimindeki düşüşe dikkat çeken Girit, “Bize gelen etler karkas halinde oluyor. Yani bu etlerin bağırsağı, derisi, ayağı ve kafası alınmış oluyor. Bu nedenle hayvanların bu tür organlarını kullanan veya ihraç eden sektörler de otomatik olarak üretimdeki azalmadan etkileniyor” dedi. Bağırsak ihracatında potansiyel olduğunu ancak tesisleri besleyecek düzeyde materyal olmadığını belirten Girit, daha çok kırmızı et üretimi sağlanırsa buna paralel olarak ihracatın da ivme göstereceğini ifade etti.
En fazla bağırsak ihracatı Fransa’ya
Ege İhracatçı Birlikleri’nin verilerine göre, bağırsak ihracatı Türkiye genelinde 2023 yılında 36,6 milyon dolar bağırsak ihracat edildi. Bağırsak ihracatı 2024 yılında 28,4 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2025 yılında ise Türkiye’den dünyaya 25,2 milyon dolar bağırsak ihracatı yapıldı. 2025 yılında arasında en fazla bağırsak ihracatı gerçekleştiren ülke 8,8 milyon dolar ihracatla Fransa oldu. Onu sırayla 7,3 milyon dolar ile Almanya ve 1,8 milyon dolar ile Slovakya izledi. 2023-2024 yılları arasında Türkiye’den 26 ülkeye bağırsak ihracatı yapıldı.
