30.Mart. 2026, Uluslararası Sıfır Atık gününün 4. yıldönümüdür. 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık girişimi kapsamında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda 2022 yılında ülkemizin öncülüğünde kabul edilen kararla 30 Mart, “Uluslararası Sıfır Atık Günü” olarak ilan edilmiştir.
Uluslararası Sıfır Atık Günü, atık krizinin önlenmesi ile sürdürülebilir üretim ve tüketimin teşvik edilmesine yönelik çabaları güçlendirmektedir.
Türkiye, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağı ve Başkanlığını üstleneceği BM İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecinde de Sıfır Atık yaklaşımına öncelikleri arasında yer verecektir
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 2017’de başlatılan “Sıfır Atık Projesi”, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına alma, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir dünya bırakma amacını taşıyor. Tanıtımı 26 Eylül 2017’de yapılan ve aşamalı olarak, mahalli idareler, kamu kurumları, limanlar, havaalanları, otogarlar, tren garları, eğitim kurumları, alışveriş merkezleri, hastaneler, turizm tesisleri ve büyük iş yerleri gibi atık çeşitliliğinin fazla olduğu kurumsal noktalarda uygulanan projenin, Sayın Emine Erdoğan himayelerinde, Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedeflenmekte.
Projenin başlangıcından bu yana sıfır atık yönetim sistemine geçen bina ve yerleşke sayısı 172 bini buldu.
Sıfır atık konusunda yaklaşık 19 milyon 500 bin kişiye eğitim verildi. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2021’de yüzde 27,2’ye, 2022’de ise yüzde 30,13’e yükseldi. Geri kazanım oranının bu yıl yüzde 35’e, 2035’te ise yüzde 60’a çıkarılması hedefleniyor.
Projenin uygulanmaya başladığı 6 yıllık süreçte 25,4 milyon ton kağıt-karton, 6,6 milyon ton plastik, 2,6 milyon ton cam, 0,7 milyon ton metal ve 10,2 milyon ton organik ve diğer geri dönüştürülebilir atık olmak üzere toplam 45,5 milyon ton geri kazanılabilir atık, Bakanlıktan lisans almış işletmelerce geri kazandırıldı. Toplanan bu atıklardan 96 milyar lira ekonomik kazanç elde edildi.
Ayrıca 703 milyon kilovatsaat enerji tasarrufu, 711 milyon metreküp su tasarrufu, 82 milyon metreküp depolama alanından tasarruf sağlandı, 4,9 milyon ton sera gazı salımı önlendi.
Projenin uygulanmasıyla 432 milyon ağaç kesilmekten kurtarıldı, 108 milyon varil petrol tasarruf edildi.
Sıfır Atık Sistemi, 2019’dan beri denizlerin korunması için etkin olarak kullanılıyor. ‘Sıfır Atık Mavi Hareketi’ ile 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi. Denizler 23 bin kamyon dolusu çöpten kurtarıldı. Türkiye, 2025 yılında 577 adet mavi bayraklı plajla dünyada üçüncü sırada yerini aldı.
Sıfır atık sistemi kurulumu birkaç aşamadan oluşmaktadır. Bu kurulumu firma, kurum ya da kuruluşlar gerçekleştirebilmektedirler. Sıfır atık uygulama rehberi için öncelikle bir ekip ile birlikte sıfır atık için gereken ortam ve malzemeler elde edilir. Bunun ardından kurum, kuruluş ya da sıfır atık sistemimin kurulacağı ortamlarda bulunan kişilere bu sistemin nasıl işleyeceğine dair bilgilendirme yapılmalıdır. İnsanların hangi artık türlerini atabileceği gibi bilgilendirmeler oldukça önemli olacaktır. Sıfır atık uygulaması aşamasında, atıkların biriktirileceği ekipmanların kullanıcıların ulaşabileceği ortamlarda koyulmasıdır. Bu sistemler her yere kurulabilmektedir. Sıfır atık yönetimi planlı ve düzenli biçimde işlemelidir.
Sıfır atık uygulamaları oldukça kolay ve pratik olup aranılan her alanda uygulamaya konulabilir. Sıfır atık için gereken malzemeler uygun ortamlara yerleştirildikten sonra kullanıcıların bilgilendirilmeleri ile sıfır atık uygulamaları yapılır. Birçok atığın geri dönüştürülebileceği biçimde kazanımıdır. Ayrıca sıfır atık projesinin varlığı ne kadar çok yaygınlaştığı oranda insan ve çevreye fayda sağlayacaktır.
