2016 yılında 90 TL’ye doldurulan temel gıda sepeti, dönemin asgari ücretinin %6,9’una denk geliyordu. Aynı ürünlerden oluşan sepet 2026 yılında 1.932 TL’ye çıkarken, 28 bin TL’lik asgari ücret içindeki payı yine %6,9 olarak hesaplandı
GÜLCİHAN ALTINKAYA
Son yıllarda temel gıda fiyatlarındaki artış, üretici- market arasındaki makasın giderek açılması ve alım gücündeki düşüş önemini koruyor. Yıllar içinde gıda fiyatlarındaki değişim ve buna karşılık alım gücünün aynı oranda artıp artmadığı ise merak konusu oluyor. Bu kapsamda 2016 ve 2026 yılları arasındaki 10 yıllık süreci incelediğimizde temel gıda fiyatlarındaki artış belirgin olsa da aynı ürünlerin asgari ücret karşısındaki oranının aynı kalması dikkat çekici.
2016 yılında yumurta, sıvı yağ, çay, sucuk, tavuk, peynir, süt ve pirinç gibi temel gıda maddelerinin yer aldığı bir market sepeti 90 TL’ye doluyordu. O dönemde 90 TL’ye dolan bu sepet, bin 300 TL’lik asgari ücretin yüzde 6,9’una karşılık geliyordu. Aynı ürünlerin yer aldığı market sepeti 2026 yılında toplamda bin 932 TL’ye doluyor. Aynı sepetin 28 bin TL olan asgari ücret içindeki payı da değişmeyerek yaklaşık yüzde 6,9 oranında kaldı. Veriler gösteriyor ki temel tüketim ürünlerinden oluşturulan market sepetinin maliyeti son 10 yılda yaklaşık 21 kat arttı. Aynı dönemde asgari ücret de benzer oranda yükseldi. Yapılan hesaplamaya göre, market sepetinin asgari ücret içindeki payında belirgin bir değişim yaşanmadı.
| 2016 | 2026 | |
| ASGARİ ÜCRET | 1.300,99 TL | 28.075,50 TL |
| 15’Lİ YUMURTA | 4,60 TL | 85 TL |
| 5 LİTRE SIVI YAĞ | 26,90 TL | 500 TL |
| 1 KİLOGRAM ÇAY | 21,50 TL | 295 TL |
| 2,5 KİLOGRAM PİRİNÇ | 9,40 | 179 TL |
| 700 GRAM KAŞAR PEYNİR | 10 TL | 400 TL |
| 1 LİTRE SÜT | 1,79 TL | 48,50 TL |
| BÜTÜN TAVUK | 6,25 TL | 125 TL |
| 250 GRAM SUCUK | 9,90 TL | 300 TL |
| TOPLAM=90,34 TL | TOPLAM=1.932 TL |
En fazla fiyat artışı kaşar peynirinde
2016 ve 2026 yıllarını incelediğimizde market sepetinde fiyatı en fazla artan ürünler ise kaşar peyniri, süt ve sucuk oldu. Asgari ücretin son 10 yılda yaklaşık 21 kat arttığı hesaplandığında, kaşar peynirinin fiyatı 40 kart artarak asgari ücretteki artışın neredeyse iki katına çıktı. 2016 yılında 10 TL olan 700 gram kaşar peyniri 2026’da ise 400 TL tutarında satılıyor. Son 10 yılda fiyatı artan diğer ürünler ise sucuk ve süt oldu. Sucuk fiyatı son 10 yılda 30 kat artarken, süt fiyatı ise 27 kat arttı.
