SEDA GÖK
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşüldüğü Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sunuş konuşması yaptı. Meclisin bütçe büyüklüklerine, yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin verileri paylaşan Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye” hedefi, dış politika ve parlamenter diplomasi alanındaki çalışmalara da değindi.
2027 bütçesinde yüzde 24,1 artış
TBMM’nin 2027 yılı bütçe teklifi 33 milyar 787 milyon 913 bin Türk Lirası olarak açıklandı. Teklifin yüzde 92,5’ini cari giderler, yüzde 7,5’ini ise yatırım giderleri oluşturdu. Böylece 2027 yılı için önerilen ödenek, 2026 yılı başlangıç ödeneğine kıyasla yüzde 24,1 artış gösterdi.
Meclisin 2025 yılı kesin hesabına ilişkin verileri de paylaşan Kurtulmuş, başlangıç ödeneği 17 milyar 817 milyon 190 bin Türk Lirası olan bütçede toplam harcamanın 15 milyar 464 milyon 925 bin 337 Türk Lirası 6 kuruş olarak gerçekleştiğini belirtti. Sunuşta, bütçe kullanım oranının yüzde 98,6 olduğu aktarıldı. Sayıştay denetim raporunda mali işlemlerin usulüne uygun gerçekleştirildiği ve ödenek üstü harcama yapılmadığı kaydedildi.
2026 yılı bütçesi ise 27 milyar 235 milyon 264 bin Türk Lirası olarak kanunlaşmıştı. Sunuşa esas veriler itibarıyla bu ödeneğin yaklaşık yüzde 72’sine karşılık gelen 19,2 milyar Türk Lirası harcandı.
“Terörsüz Türkiye” için izleme komisyonu
Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda kayda değer mesafe alındığını belirterek Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarına dikkat çekti. Farklı görüşlerin sabırla müzakere edilmesinin sonuç alınmasını mümkün kıldığını ifade eden Kurtulmuş, 10 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilen 7595 sayılı Kanun kapsamında İzleme Komisyonunun en kısa sürede kurulacağını ve çalışmalarına başlayacağını bildirdi.
İzleme Komisyonunun üç temel sorumluluğu bulunuyor. Bunlar, kanunun uygulanmasını takip etmek, terör örgütünün silahsızlanması ve feshi ile kurulun dosya bazlı kararlarını hukuk çerçevesinde izlemek ve ihtiyaç duyulması hâlinde yeni yasal düzenlemeleri değerlendirmek olarak sıralandı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, 28’inci Dönem’in 4’üncü Yasama Yılı’na ilişkin faaliyet istatistiklerini de paylaştı. Buna göre, TBMM Başkanlığına sunulan 4 bin 3 kanun teklifinden 142’si kanunlaşırken 122 teklif Genel Kurul gündeminde, 3 bin 694 teklif ise ilgili komisyonlarda bulunuyor.
Dijitalleşme ve tasarruf adımları
Genel Kurulda 380 birleşim ve 1.803 oturum gerçekleştirildi. Toplam 6 bin 292 saat 48 dakikalık çalışma sonucunda 211 bin 696 sayfalık kayıt oluşturuldu. İşleme alınan 51 bin 125 yazılı soru önergesinin 35 bin 628’i cevaplandırıldı. TBMM Başkanlığına yöneltilen 302 önergeden 298’inin ise süresi içinde yanıtlandığı bildirildi. Kâğıtsız Parlamento hedefi doğrultusunda komisyon raporlarının baskı sayısının 805’ten 205’e düşürüldüğünü belirten Kurtulmuş, Haziran 2023’ten bu yana yürütülen tasarruf uygulamalarının sonuçlarını da açıkladı. Bu dönemde yaklaşık 2 milyon 500 bin kilovatsaat elektrik, 300 bin metreküp doğal gaz ve 20 bin ton su tasarrufu sağlandığını bildirdi.
Konya’da yıllık elektrik tüketimini karşılaması hedeflenen 20 megavat pik kapasiteli güneş enerjisi santraline yönelik çalışmaların sürdüğünü de ifade eden Kurtulmuş, Meclisin kaynak kullanımında verimliliği artırmaya yönelik adımlarına dikkat çekti.
Dış politikada parlamenter diplomasi
Dış politikanın Cumhurbaşkanlığının liderliğinde ve Dışişleri Bakanlığıyla eş güdüm içinde yürütüldüğünü belirten Kurtulmuş, yasama organının uluslararası temaslarla bu sürece katkı sunduğunu söyledi. Azerbaycan, Rusya-Ukrayna savaşı, Etiyopya-Somali yakınlaşması ile Suriye ve Irak’taki gelişmelerde Türkiye’nin yapıcı rolüne değindi. Gazze ve Batı Şeria’da yaşananlara da dikkat çeken Kurtulmuş, Filistin halkının haklarının savunulması, sivillerin korunması ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için uluslararası alandaki çalışmaların sürdürüleceğini vurguladı.
