SEDA GÖK
Dış Ticarete Yön Verenler Derneği (Dışyönder) Başkanı Dr. Hakan Çınar, ithalat rejiminde yapılan son düzenlemeler ile bazı ürün gruplarında artırılan ilave gümrük vergilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin yerli üretimini haksız dış rekabete karşı korumasının önemli olduğunu belirten Çınar, gümrük vergilerinin tek başına bir sanayileşme politikası olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Dünyada korumacılık eğiliminin hızla arttığını ve ülkelerin stratejik sektörlerini korumaya yöneldiğini ifade eden Çınar, Türkiye’nin de yerli üreticisini desteklemesi gerektiğini ancak ithalatı pahalılaştırmanın yerli üretimi güçlendirmekle aynı anlama gelmediğini vurguladı.
“Koruma üretici için konfor alanına dönüşmemeli”
İlave gümrük vergilerinin kısa vadede yerli üreticiye fiyat avantajı sağladığını belirten Çınar, uzun süreli ve performansa bağlı olmayan koruma politikalarının sanayinin rekabet gücünü artırmayacağını ifade etti.
Yerli üreticiye sağlanan koruma sürecinde yatırım, kapasite artışı, teknoloji yenileme, verimlilik ve ihracat gibi alanlarda gelişme sağlanması gerektiğini dile getiren Çınar, aksi halde üreticinin değil mevcut maliyet yapısının korunmuş olacağını söyledi.
“Türkiye üretmek için de ithalat yapıyor”
Türkiye’nin ithalat yapısının doğru analiz edilmesi gerektiğini kaydeden Çınar, ithalatın önemli bölümünü sanayinin ihtiyaç duyduğu ham madde, ara malı, teknoloji ve üretim ekipmanlarının oluşturduğunu belirtti.
Yanlış ürün gruplarında ya da yeterli yerli üretim kapasitesi oluşmadan uygulanacak ilave vergilerin sanayicinin maliyetlerini artırabileceğine dikkat çeken Çınar, “İthalatı pahalılaştırırken ihracatı da pahalılaştırabiliriz. En büyük risklerden biri budur” değerlendirmesinde bulundu.
“Koruma sanayileşme sözleşmesine dönüşmeli”
Türkiye’nin şartlı ve süreli bir koruma modelini tartışması gerektiğini ifade eden Çınar, devletin üreticiye belirli bir süre koruma sağlarken yatırım, kapasite artışı, yerlilik oranı, maliyetlerin düşürülmesi ve ihracat gibi somut hedefler koyması gerektiğini söyledi.
Yatırım yapan, istihdam oluşturan ve ihracata yönelen firmaların desteklenmeye devam edilmesi gerektiğini belirten Çınar, yalnızca yüksek gümrük duvarlarının arkasında faaliyet gösteren işletmeler için koruma politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye’nin sanayi politikasının temel hedefinin ithalatı sürekli pahalı hale getirmek değil, üretimi daha rekabetçi kılmak olması gerektiğini vurgulayan Çınar, enerji maliyetleri, finansmana erişim, teknoloji açığı, ölçek ve verimlilik sorunları çözülmeden yalnızca gümrük vergilerinin artırılmasıyla kalıcı bir sanayi politikası oluşturulamayacağını söyledi.
Çınar, yerli üreticinin korunurken aynı zamanda dönüştürülmesi, büyütülmesi ve küresel rekabete hazırlanması gerektiğini belirterek, “Türkiye’nin ihtiyacı korunan fabrikalar değil, dünya ile rekabet eden fabrikalardır” dedi.
Düzenleme hangi ürünleri kapsıyor?
Yeni düzenlemeyle otomotiv ve yedek parça, elektrik-elektronik, soğutma sistemleri, LED ürünleri, kablo ve bağlantı ekipmanları, plastik ve kauçuk ürünleri, lityum akümülatörler, lastikler, el aletleri, makine ve sanayi ekipmanları ile oyuncaklarda ilave gümrük vergileri güncellendi. Bazı ürünlerde vergi oranı yüzde 30’a kadar yükselirken, 18 ürün grubunda gözetim uygulaması getirildi. Ayrıca PET resin ithalatında ton başına 120 dolar korunma önlemi uygulanacak.
