Her ne biçimde kaynağında bulunan bireysel veya kurumsal özü kuvveden fiile çıkaran enerjinin kaynağı evvel emirde önce aslolan niyettir. Yol haritasında ortaya çıkan değişiklikler, düzenlemeler esas olarak niyetin ana kaidesi üzerinde hareket edebilirler. O halde kılavuz olarak niyetin ne olduğunun hiç akıldan çıkarılmaması gereken etkisi her vesile hazır ve nazırdır.
Eski çağlardan beri insanoğlu yaşam mücadelesini doğaya karşı vermiş, zamanla medeniyet bu mücadelenin şartlarını değiştirmekle birlikte dünya nüfusunun büyük ekseriyeti için doğa ile hayli çetin ve geniş ilişkiler ağı ortaya çıkardı. Toplu halde yaşamaya başlayan insanoğlu kendi arasında da hayat bulacak bir sınırsız rekabetin peşine düştü.
İnsani duygu ve davranış özellikleri zamanın ruhuna göre kurumsal yönelimler ile harmanlanması tecrübe ve bilgi birikimi eşliğinde ortaya çıkan ortak veri birikimine sebep olduğu kadar algı olarak bölünmüşlüğü de barındırır. Tarihte öne çıktığı varsayılan görüntüler; hadiseler, kişilikler ‘görünmez el’, ‘menkıbeler’ doğrultusunda nesillerce intikal edebilirler.
Günümüzde modern addedilen devlet idari yapılarının karışık ortalaması olan anayasaların yanında eski kültlere atıfta bulunulan mistik kültürel formlara sahip bulunmaları ile diğer taraftan otokrasiden demokrasiye sınıflandırılmış idari mekanizmalarla etiketlendirilmeleri arasında pek bir nitelik farkı yoktur. Değerlendirmeler ‘nabza göre şerbet vermek’ tabirine uygun bulunmaktan öteye gitmez.
Sosyal ve siyasi çerçevedeki yapılanmaların yanısıra tabi olunan devletlerarası finansal düzenlemelerde, merkez bankaları standardı genel şemsiyesinde kabul görmüş ‘rezerv para karşılık’ tarihi hikayelerinden, ülkeler ulusal para birimlerine uzanan hatta petrodolar’dan offshore bankacılığına uzanan çerçeve dışı devasa kullanım alanları vardır.
20.asrın bitimine doğru gözde bir kavram haline gelen küreselleşmenin kısa tanımı ve tarihsel gelişimiyle, öncelikle kapitalist bir küreselleşmenin söz konusu olduğu, küresel sermayenin talepleri ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen bir tasarımın masaya yatırıldığı kesinlikle unutulmamalıdır.
Karma bilgi hazinesinin gizemli muhafazası üstün konum bahşederken, tercih edilen şıklarda ön almış bulunmanın mümessillerine sağladığı fayda ve fırsatlar, nicelik olarak son iki asır da tarihin evvelki evrelerinde görülmediği kadar gelişti, geri kalan dünya için de görülmemiş algı çeşitliliğine yol açtı. Ayrıca nitelik yönünden insan yaşamını karmaşık ve riskli konuma taşımıştır.
Bilhassa son iki asır boyunca dünyada olan biten hadiselerin küresel nitelikleri finansı öne çıkarmış; kriz dinamikleri ile aşılmaya çabalanan bunalımlar kapitalizmin büyümeye bağımlılığı gereği ile kriz sistematiğini kronikleştirmiştir. Olumsuz olan, orta vadede birey hayatının kurumsal mücadeleye dönük bencil, çatışmacı vasıflar kazanmasının; psikolojik refleksleri, giderek artan donanımının ise; maalesef fırsatçı tercihler açısından ‘kullanılacak elverişli araç’ şeklinde olduğu anlayışıdır.
