İhracatçı savaş ekonomisinin etkisini hissediyor
SEDA GÖK
TİM Başkanı Mustafa Gültepe, yarın Van’da açıklanacak mart ayı ihracat rakamları öncesinde Ticaret Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulundu. Gültepe, küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gerilimlerin ihracata etkilerini değerlendirirken özellikle Körfez pazarında ciddi daralma yaşandığını vurguladı. Gültepe, savaş ortamının enerji ve lojistik maliyetlerini artırarak dünya ticaretini baskıladığını belirtti.
Yakın dönemde açıklanacak ihracat rakamlarına işaret eden Gültepe, son bir ayda küresel ekonominin “savaş ekonomisi” dinamikleriyle şekillendiğini söyledi. Özellikle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından enerji fiyatlarında sert yükseliş yaşandığını ifade eden Gültepe, petrol fiyatlarındaki artışın zincirleme şekilde tüm sektörleri etkilediğini dile getirdi.
Enerji ve lojistik baskısı küresel ticareti zorluyor
Petrol fiyatlarının 60 dolar seviyelerinden 100 doların üzerine çıkmasının, ulaşım ve üretim maliyetlerini doğrudan artırdığını belirten Gültepe, bu durumun başta Avrupa Birliği olmak üzere küresel pazarlarda tedarik zincirlerini zorladığını söyledi.
Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa Birliği’nde henüz ciddi bir daralma görülmediğini kaydeden Gültepe, buna karşın Körfez ülkelerinde yüzde 35 ila 40 arasında düşüş yaşandığını açıkladı. Gültepe, bu kaybın alternatif pazarlarla telafi edilmesi gerektiğini vurguladı.
Fırsatlar da doğabilir
Mevcut tabloya rağmen sürecin Türkiye açısından bazı fırsatlar barındırabileceğine dikkat çeken Gültepe, jeopolitik konumun avantaj sağlayabileceğini ifade etti. Yakın coğrafyada tedarik süreçlerinin daha hızlı ve güvenli yürütülebileceğini belirten Gültepe, ihracatçıların yeni pazarlara ulaşmak için ticari heyetler, fuarlar ve sektörel organizasyonlarla yoğun çaba içinde olduğunu söyledi. Gültepe, savaş nedeniyle seyahat kısıtlamaları ve yabancı yatırımcıların Türkiye’ye gelişinde yaşanan zorlukların süreci olumsuz etkilediğini de sözlerine ekledi.
Merkez Bankası politikaları belirleyici olacak
İhracatçının mevcut ekonomik koşullardan minimum düzeyde etkilenmesi için yeni politika adımlarına ihtiyaç olduğunu belirten Gültepe, özellikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kur ve faiz politikalarının kritik rol oynadığını ifade etti.
“Yüksek faiz–düşük kur” dengesinin ihracatçı üzerinde baskı oluşturduğunu dile getiren Gültepe, döviz dönüşüm desteklerinin sürdürülmesi ve ihracatçılara daha düşük faizli finansman imkanlarının sağlanması gerektiğini vurguladı. Bu adımların, mevcut pazarların korunması ve kaybedilen pazarlarda yeniden pay kazanılması açısından önemli olduğunu söyledi.
Lojistikte yüzde 30 artış ve fırsatçılık uyarısı
Son dönemde lojistik maliyetlerinde yaşanan ani artışlara da değinen Gültepe, navlun fiyatlarının kısa sürede yüzde 30 oranında yükseldiğine dikkat çekti. Bu artışın büyük ölçüde enerji maliyetlerinden kaynaklandığını belirten Gültepe, bazı firmaların bu durumu fırsata çevirmeye çalıştığını ifade etti.
Maliyet artışlarının makul seviyelerde fiyatlara yansıtılmasının normal olduğunu ancak bunun ötesine geçen uygulamaların “fırsatçılık” olduğunu söyleyen Gültepe, sektörün bu tür davranışlara karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Ticaret Bakanlığı’nın konudan haberdar olduğunu ancak serbest piyasa koşulları nedeniyle müdahale alanının sınırlı olduğunu da sözlerine ekledi.
“Yeniden adayım”
Açıklamasında yeni dönem planlarına da değinen Gültepe, haziran ayında yapılması planlanan TİM seçimleri öncesi Türkiye İhracatçılar Meclisi başkanlığı için yeniden aday olacağını açıkladı. Gültepe, önümüzdeki dönemde üretim ve ihracatın daha fazla konuşulduğu, desteklerin artırıldığı bir süreç temennisinde bulundu.
