Avrupa Komisyonu Avrupa Birliği (AB) üye devletleri ve Güney Akdeniz temsilcilerine, Akdeniz Paktı eylem planını açıkladı
Avrupa Komisyonu bugün, AB Üye Devletleri ve Güney Akdeniz temsilcilerine, Akdeniz Paktı’nın uygulanmasını ilerletmek için bir Eylem Planı şeklinde ilk temel girişimler setini özetledi. Pakt, Akdeniz genelinde hükümetler, sivil toplum, gençler, özel sektör ve araştırmacılarla kapsamlı ve kapsayıcı bir istişare süreciyle geliştirildi. Bu ortak çaba, vatandaşlara ve işletmelere doğrudan fayda sağlayacak 100’den fazla girişimle sonuçlandı. Eylem Planı’nın bu ilk baskısı, bu yıl uygulanacak ilk 21 ortak tasarlanmış, somut ve yenilikçi eylemi başlatıyor.
Paktın ana girişimleri altında üç sütun yer aldı. Birinci sütunda yer alan i̇nsanlar, değişim, bağlantılar ve yenilikler için i̇tici güç arasında, bölge genelinde akademik iş birliğini, araştırma mükemmelliğini ve yeniliği derinleştirmeyi amaçlayan Akdeniz Üniversite Girişimi de dahil olmak üzere sekiz eylem bulunuyor. Genç, seçilmiş Avrupalı ve Güney Akdeniz temsilcilerinin yapılandırılmış bir platformda bir araya gelmelerini ve bölgesel politikalara katkıda bulunmalarını sağlayan bir Gençlik Parlamenter Meclisi.
İkinci sütunda daha güçlü, daha sürdürülebilir ve entegre ekonomiler başlığı var. Bunlardan dördü, yenilenebilir enerji, elektrik şebekesi ve temiz teknoloji projelerini hızlandırmak, kamu ve özel fonları harekete geçirmek, finansal riskleri azaltmak ve endüstri ortaklıklarını teşvik etmek için Trans-Akdeniz Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İş Birliği Girişimi (T-MED) ve Yatırım Platformu.
Üçüncü sütunda ise güvenlik, hazırlık ve göç yönetimi yer alıyor. Bunlar arasında, ilk kez Güney Akdeniz ülkelerine de destek sunacak olan, Kıbrıs merkezli bölgesel bir afet hazırlık ve müdahale merkezi olan Avrupa İtfaiye Merkezi ve Adalet ve İçişleri kurumlarıyla iş birliği içinde ciddi ve organize suçlarla mücadelede operasyonel çabalara destek verecek bir ‘MED-OP’ yer alıyor. Göç yönetimi konusunda ise, özellikle göç sorunlarının başladığı yerde ele alınmasını ve yasal yolların açılması için insan kaçakçılığıyla mücadele edilmesini içeren ‘tüm yol yaklaşımı’ uygulanacağı ifade edildi.
Akdeniz Paktı arka planı
Akdeniz Paktı, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Dış İlişkiler Servisi tarafından geliştirilmiş ve 28 Kasım 2025’te, Barselona Deklarasyonu’nun 30. yıldönümü vesilesiyle AB ve Güney Akdeniz ortakları tarafından resmi olarak başlatılmasından önce, Ekim 2025’te Kolej tarafından kabul edildi. Ortak yaratım, ortak sahiplik ve ortak sorumluluk ilkelerine dayanan bu Anlaşma, Akdeniz’in her iki yakasındaki vatandaşların gerçek ihtiyaç ve özlemleriyle uyumu sağlayan, benzeri görülmemiş, kapsayıcı bir istişare sürecinin sonucu olarak ortaya çıktı.
Akdeniz Anlaşması, bağlantılı, bütünleşik, müreffeh, dirençli ve güvenli bir Ortak Akdeniz Alanı için ortak öncelikler üzerinde birlikte çalışmak üzere AB, üye devletleri ve güney Akdeniz ortakları arasında ortak bir çaba. Anlaşma kapsamında önerilen girişimler, 20 Kasım 2025’teki Dışişleri Konseyi toplantısında ve 18 Aralık 2025’teki Avrupa Konseyi toplantısında üye devletler tarafından memnuniyetle karşılandı. Liderler, ortak yaratım, ortak sahiplik, karşılıklı çıkar ve ortak sorumluluk ilkeleriyle desteklenen hızlı ve verimli bir uygulama çağrısında bulundu.
