Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat), 2025 yılı geri dönüştürülebilir hammadde ithalatı ve ihracatı ile ilgili verileri yayımladı. Buna göre, 2025 yılında Avrupa Birliği (AB), 49,7 milyon ton geri dönüştürülebilir hammadde ithal ederken, 36,2 milyon tonunu AB dışı ülkelere ihraç etti. Bu da iki kalem arasındaki farkın – net ithalat hacminin – 13,5 milyon tona ulaştığı anlamına geliyor. Türkiye 12,8 milyon tonluk hacimle AB’nin geri dönüştürülebilir ham madde ihracatında birinci sırada yer aldı.
2025 yılında net ithalat hacmi, 2024 yılına kıyasla yaklaşık yüzde 7,8 aratarak 1 milyon tona ulaştı. AB, 2005 yılında veri serisinin başlamasından bu yana geri dönüştürülebilir ham maddelerin net ithalatçısı konumunda yer aldı. En düşük net ithalat hacmi ise 2023 yılında 1,07 milyon ton olarak kaydedildi.
Son dönemdeki bu artışa rağmen, 2025 yılındaki açık, ithalat ve ihracat hacimleri arasındaki tarihsel maksimum farktan (2006’da kaydedilen 21 milyon ton) hala yüzde 35,6 daha düşük.
Metaller ihracatta, organik malzemeler ise ithalatta başı çekiyor
2025 yılında AB, 18,9 milyon ton metal ihraç etti. Bu da tüm geri dönüştürülebilir ham madde ihracatının yüzde 52 oluşturdu. İkinci en büyük kategori 6 milyon ton ile yüzde 16,5’ini oluşturan kağıt ve karton olurken, bunu 4,4 milyon ton ile yüzde 12’sini meydana getiren organik malzemeler izledi.
AB ithalatına bakıldığında, en büyük kategori 30 milyon ton ile organik malzemeler olup, tüm geri dönüştürülebilir ham madde ithalatının yüzde 60,3’ünü oluşturdu. Bu kategoriyi, 8,3 milyon ton ile yüzde 16,7’sini oluşturan mineraller ve 6,3 milyon ton ile yüzde 12,7’sini meydana getiren metaller izledi.
Geri dönüştürülebilir ham maddelerden elde edilen veriler ile atık ticareti verileri arasındaki karşılaştırma, malzeme tedarikinde belirgin farklılıklar ortaya koydu. Metaller ve kağıt/karton neredeyse tamamen atık olarak ticareti yapılırken, organik malzemeler farklı bir model izlemekte ve esas olarak yan ürünlerden oluştu. Aslında, atık organik ticaretin yalnızca küçük bir bölümünü oluştururken ihracatın sadece yüzde 1,8’ini ve ithalatın yüzde 3,2’sini temsil etti.
Türkiye ve Brezilya ana ticaret ortakları olmaya devam ediyor
2025 yılında, Türkiye 12,8 milyon tonluk hacimle AB’nin geri dönüştürülebilir ham madde ihracatında birinci sırada yer aldı. İkinci sırada 3,9 milyon ton ile Hindistan, ardından 3,4 milyon ton ile Birleşik Krallık, 1,9 milyon ton ile Mısır, 1,5 milyon ton ile Norveç ve İsviçre geldi.
AB’nin 2025 yılında geri dönüştürülebilir hammadde ithalatının büyük kısmı, 11,2 milyon tonu Brezilya’dan, 8,7 milyon tonu Arjantin’den, 4,4 milyon tonu Birleşik Krallık’tan, 4 milyon tonu Ukrayna’dan ve 2,4 milyon tonu Amerika Birleşik Devletleri’nden gerçekleşti.
