EBSO’nun açıkladığı 100 büyük firma listesinde ihracat yapan firma sayısındaki düşüş gözlerden kaçmazken listenin ilk dokuzu değişmedi. Petrokimya devleri ilk üçteki yerini korudu. Star Rafineri, Tüpraş ve Petkim listenin zirvesini kaptı
SEREN KARAŞAHİN
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) verilerine göre şirketlerin ciroları kâğıt üstünde yüzde 24 artsa da bu yükseliş, yüksek enflasyonun gölgesinde kaldı. Satın alma gücü hesaplandığında reel üretim ve satışlarda yüzde 1 değerinde erime yaşandı. Şirketlerin öz kaynakları küçülürken, borç yükleri hem döviz hem de enflasyon bazında tırmanışını sürdürdü. 2025 yılındaki net kâr artışı, bir önceki yılın kötü geçmesinden kaynaklanan istatistiksel bir değişim olarak görülürken son 3 yıllık verilere bakıldığında şirketlerin mali durumunun kötüye gittiği ortaya çıktı.
İlk 10, toplam satışların %63,3’ünü sırtladı
EBSO “İzmir’in Üretimden Satışlarına Göre 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” nu açıkladı. Yayınlanan listede yer alan ilk 10 firma, 100 büyük firmanın üretimden satışlarının yüzde 63,3’ünü gerçekleştirdi.
Listeye 9 firma yeni giriş yaparken, 15 firmanın yeri değişmedi. EBSO’nun açıkladığı listede 25 firmanın sırası gerilerken, 51 firma listede yükseldi. İlk 100 firmanın 64’ü 2024 yılında kar bildirirken 2025’te bu sayı 66’ya yükseldi.
AR-GE çalışması olan firma sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre 55’ten 56’ya çıkarken, yabancı sermayeli ve ihracat yapan firma sayısındaki düşüş dikkati çekti. Listeye bakıldığında 2025’te bir önceki yıl 25 olan yabancı sermayeli firma sayısı 22’ye düştü. İlk 100 şirket arasında ihracat yapan firma sayısında da gerileme görülürken, 2024 yılında 92 olan sayı 2025 yılında 90’a indi.
Listenin yarısı kimya ve plastik sektöründe
Listede yer alan 100 büyük firmanın üretimden satışlarının yüzde 51,7’si kimya ve plastik ürünleri sanayide olurken, yüzde 81,5’i kimya ve plastik, gıda ile demir çelik metal döküm sanayide yoğunlaştı. Listede gıda sanayide faaliyet gösteren 23 firma yer alırken, kimyasal ve plastik ürünler sanayide 17, demir çelik metal ve döküm sanayi ile taşıt ve otomotiv yan sanayide 15’er firma bulundu.
Reel satışlardaki %1 düşüş firmaların borçlarını artırdı
Açıklanan veriler üretimden satışlar ve net satışlarda; bir önceki yıla göre cari bazda yüzde 24’lük artış olduğunu ama reelde yüzde 1 azalış gerçekleştiğini gösterdi. 2024 yılındaki artışın 8 puan gerisinde kalındığı ortaya konan verilere göre, 2023 yılından bu yana da reel ve dolar bazında gerileme kaydedildi. Borçlar; cari, reel ve dolar bazlı artarken, öz kaynakların gerilediği görüldü. 2024 yılında zarardaki olağandışı seyirden kaynaklı baz etkisi ile 2025 yılında net kârda bir düzeltme gerçekleşirken, son 3 yıla göre değerlendirildiğinde ise gerçek bozulmanın ortaya çıktığı ifade edildi.
Açıklanan listenin ilk 10’u şu şekilde: Star Rafineri, Tüpraş Türkiye Petrol Rafinerileri, Petkim Petrokimya, İzmir Demir Çelik Sanayi, Philip Morris Tütün Mamulleri, JTI Tütün Ürünleri, Abalıoğlu Yağ Sanayi, Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi, Kardemir Çelik ve Kocaer Çelik.
