Uzmanlar, vegan beslenmesnin yalnızca ‘sağlıklı’ veya ‘sağlıksız’ değerlendirilmemesi gerektiğini ifade ederken; bu beslenme modelinde önemli olanın hayvansal besinlerin yerine kişinin ihtiyaçlarını karşılayacak doğru ve dengeli ürünleri kıyabilmesi olduğunu kaydediyor
İnsanlar sağlık, çevresel kaygılar ve hayvan refahına yönelik farklı nedenlerle vegan beslenmeyi tercih edebiliyor ancak et, balık, tavuk, süt ve süt ürünleri ile yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinlerin tüketilmediği bu beslenme modelinde dikkat edilmesi gereken temel bir nokta var. Listeden çıkarılan besinlerin yerine hangi besinlerin, ne miktarda ve ne çeşitlilikte ekleneceğinin kişiye özel, doğru planlanması gerekiyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Kliniği’nden Diyetisyen Ecem Çiçek Çakmak, vegan beslenmenin tek başına ‘sağlıklı’ veya ‘sağlıksız’ olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Her bireyin enerji ve besin ögesi ihtiyacı farklı olduğundan; yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam tarzı, günlük rutin, mevcut beslenme alışkanlıkları ve bireysel hedefler, oluşturulacak beslenme planını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle hazır bir beslenme listesini herkes için uygulamak yerine, kişinin ihtiyaçlarına uygun bir plan oluşturulması daha doğru bir yaklaşım. Özellikle uzun süreli vegan beslenmede besin ögesi yeterliliğinin belirli aralıklarla değerlendirilmesi, gerekli durumlarda beslenme planının güncellenmesi ve takviye ihtiyacının uzman görüşü doğrultusunda ele alınması gerekiyor” dedi.
Çiçek, şu ifadeleri kullandı: “Vegan beslenmede protein, B12 vitamini, demir, kalsiyum, iyot, D vitamini, çinko ve omega-3 yağ asitlerinin yeterliliğinin gözetilmesi önemli. Bu nedenle baklagiller, soya ürünleri, tam tahıllar, sebze-meyveler, kuruyemişler ve tohumlar gibi farklı besin gruplarının dengeli biçimde tüketilmesine özen gösterilmeli. Gerektiğinde zenginleştirilmiş besinler ve takviyeler ise uzman değerlendirmesi doğrultusunda ele alınmalı.”
Çiçek, vegan beslenmeye geçişin kişinin mevcut alışkanlıklarının değerlendirilmesiyle başlaması gerektiğini belirterek önemli bir noktayı da vurguladı. Vegan beslenmeye geçişte önceliğin, kişinin bir anda tüm alışkanlıklarını değiştirmesinden ziyade, beslenme düzeninin sürdürülebilir bir şekilde yeniden yapılandırılması olduğunu ifade eden Çiçek, “Gerektiğinde kan değerlerinin takip edilmesi ve profesyonel değerlendirme doğrultusunda hareket edilmesi de sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine destek oluyor” diye konuştu.
