Coface, Fransa’daki şirketlerin ödeme davranışlarına ilişkin araştırmasının dördüncü edisyonunda Şirketlerin yüzde 89’unun son 12 ayda geç ödemeyle karşılaşırken ortalama gecikme süresinin ise 41,2 güne yükseldiğini belirtti
Coface, haziran ayında 690 şirketin katılımıyla gerçekleştirdiği Fransa’daki şirketlerin ödeme davranışlarına ilişkin araştırmasının dördüncü edisyonunu yayımladı. Sonuçlar, ödeme davranışlarındaki bozulmanın sürdüğünü ortaya koyuyor. Şirketlerin yüzde 89’u son 12 ayda geç ödemeyle karşılaşırken ortalama gecikme süresi 41,2 güne yükseldi. Mikro işletmeler hem gecikme süreleri hem de nakit akışı üzerindeki etkileri açısından en kırılgan grubu oluşturuyor.
Araştırmaya göre, Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödemeyle karşılaştı. Ortalama ödeme gecikmesi 41,2 gün; mikro işletmelerde ise 46 güne kadar çıkıyor. Mikro işletmelerin yüzde 58’i geç ödemelerin nakit akışı üzerindeki etkisini “çok önemli” veya “kritik” olarak değerlendiriyor. 2026’nın ilk yedi ayında 43.282 şirketin ödeme güçlüğü yaşadığı kaydedildi; yıllık artış yüzde 6 oldu.
Geç ödemeler tüm zamanların en yüksek seviyesinde
Fransa’da vadeli ödeme uygulaması yaygınlığını koruyor. Şirketlerin yüzde 97’si müşterilerine ödeme vadesi tanırken ortalama ödeme süresi 50 gün seviyesinde sabit kaldı. Bu süre Almanya’dan (31 gün) daha uzun; Polonya (53 gün) ve Birleşik Krallık’tan (57 gün) ise daha kısa tespit edildi.
Ekonomik görünüm açısından daha belirleyici bir gösterge olan geç ödemelerde ise uyarı sinyali daha belirgin oldu. Fransa’daki şirketlerin yüzde 89’u 2026’da geç ödeme bildirdi. Bu oran 2025’te yüzde 86, 2024’te yüzde 85, 2023’te ise yüzde 82 seviyesindeydi. Fransa’daki oran Almanya (yüzde 81), Polonya (yüzde 64) ve Çin’in (yüzde 86) üzerinde, Birleşik Krallık (yüzde 89) ile aynı seviyede.
Uzayan gecikmeler nakit akışı üzerindeki baskıyı artırıyor
Ortalama gecikme süresi belirgin biçimde artarak 2025’teki 39,5 gün ve 2023’teki 37,6 günden 41,2 güne yükseldi. Mikro işletmeler, ortalama 46 günlük gecikmeyle özellikle kırılgan görünüyor. Bu süre KOBİ’lerde 39 gün, orta ölçekli ve büyük işletmelerde ise 36 gün oldu.
Gecikmelerin süresinin yanı sıra nakit akışı üzerindeki yükü de giderek ağırlaşıyor. Mikro işletmelerin yüzde 58’i geç ödemelerin etkisini “çok önemli” veya “kritik” olarak değerlendirirken bu oran KOBİ’lerde yüzde 40, orta ölçekli ve büyük işletmelerde yüzde 26. Katılımcıların en sık belirttiği neden, kendi müşterilerinin yaşadığı finansal güçlükler (yüzde 47). Bunu organizasyonel sorunlar (yüzde 21) ve finansal güçlüklerle bağlantılı olmayan kasıtlı gecikmeler (yüzde 19) izliyor.
Ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısındaki artış hız kesmiyor
Ödeme davranışlarındaki bu bozulmaya, şirketlerin ödeme güçlüklerindeki artış da eşlik ediyor. 2023 sonundan bu yana Covid öncesi seviyelerin belirgin biçimde üzerinde seyreden şirket sayıları, 2026’da da yükselişini sürdürüyor. 2026’nın ilk yedi ayında 43.282 şirketin ödeme güçlüğü yaşadığı kaydedildi. Bu sayı yıllık bazda yüzde 6, 2019’a kıyasla ise yüzde 46 artışa işaret ediyor. Artış; ticari hizmetlerde yüzde 12, gıda sektöründe yüzde 11 ve otomotiv sektöründe yüzde 8 ile öne çıkıyor. Ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin yüzde 90’dan fazlasını mikro işletmeler oluştururken, orta ölçekli ve büyük şirketler de bu tablodan etkileniyor: Temmuz 2025-Haziran 2026 döneminde ödeme güçlüğü yaşayan orta ve büyük ölçekli şirket sayısı 64’e ulaşırken, bu sayı 2019’da 27 olarak kaydedildi.
Bu tablo karşısında yılın ilk yedi ayında 3,6 milyar euro tutarında ticari borç etkilenirken yaklaşık 160 bin istihdam kaybı yaşandı. Coface, ödeme güçlüğü yaşayan şirket sayısının 2026 genelinde yüzde 7, 2027’de ise yüzde 9 artmasını öngörüyor.
Şirketler 2027’ye güven kaybıyla giriyor
Halihazırda zorlu olan bu ortamda şirketler görünümün daha da kötüleşmesini bekliyor. Yüzde 56’sı 2027’de faaliyet koşullarının kötüleşeceğini öngörüyor. Bir yıl önce bu oran yüzde 49’du. İyileşme bekleyenlerin oranı ise yüzde 9’da kalıyor. Fransa’daki siyasi ve sosyal ortam, jeopolitik gerilimler ve ham madde fiyatlarının önünde şirketlerin başlıca endişe kaynağı olarak öne çıkıyor.
Bu olumsuz beklentide etkileri şimdiden hissedilen dış faktörler de rol oynuyor. ABD ile doğrudan ticari ilişkisi bulunan şirketlerin dörtte üçünden fazlası ABD tarifelerinin etkisini hissettiğini belirtiyor: yüzde 32’si kâr marjlarını düşürmek zorunda kalırken yüzde 27’sinin ihracatı geriledi. Orta Doğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar da araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 84’ünü etkiledi. Etki ağırlıklı olarak maliyet artışları üzerinden hissedilirken kimya gibi sanayi sektörlerinde daha belirgin oldu.
Konuyla ilgili değerlendirme yapan Coface Batı Avrupa ve Afrika Genel Müdürü Carine Pichon, “Geç ödemelerin bu denli yaygınlaşması artık şirketler arasındaki gerilimin bir göstergesi olmanın ötesine geçiyor. Özellikle en küçük işletmelerde nakit akışını zayıflatan bir unsura dönüşüyor. Ekonomik ve siyasi belirsizliğin sürdüğü bir ortamda ödeme gecikmelerinin uzaması, 2027’de ödeme güçlüğü yaşayan şirketlerin sayısını artıracaktır” dedi.
