SEDA GÖK
Elektrik Dağıtım Sektörü Ar-Ge İnovasyon Zirvesi’nin üçüncü gününde gerçekleştirilen Enerjim Sensin Hızlandırma Programı Final Sahnesi’nde, elektrik dağıtım sektörünün dijital dönüşümü, yerli teknoloji geliştirme kapasitesi ve girişimcilik ekosisteminin sektöre katkısı ele alındı. ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, sektörün geleneksel şebeke işletmeciliğinden akıllı ve veri odaklı sistem işletmeciliğine geçişini hedefleyen “Dağıtım 2.0” yaklaşımına dikkat çekti.
Artan elektrifikasyon, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaşması ve dijitalleşme, elektrik dağıtım sektöründe yeni teknolojilere duyulan ihtiyacı artırıyor. Sanayiden ulaşıma, ısıtma ve soğutmadan veri merkezlerine kadar genişleyen elektrik talebi, enerji sistemlerinin daha esnek, akıllı ve veriye dayalı bir yapıya kavuşmasını gerekli kılıyor.
Zirvenin üçüncü gününde konuşan ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, bu değişimin elektrik dağıtım şirketlerinin faaliyet modelini de dönüştürdüğünü belirtti. Erdoğan, “Dağıtım 2.0” olarak tanımladıkları yeni yaklaşımın, dağıtım şirketlerinin yalnızca elektriği tüketiciye ulaştıran şebeke işletmecileri olmaktan çıkarak üretim ve tüketimin anlık izlendiği, çift yönlü enerji akışlarının yönetildiği ve veriye dayalı kararların alındığı sistem işletmecilerine dönüşmesini hedeflediğini ifade etti.
Bu dönüşümün geleneksel altyapı yatırımlarının yanı sıra yazılım, sensör teknolojileri, veri analitiği ve yapay zekâ uygulamalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, Türkiye genelinde 81 ilde 1,6 milyon kilometrenin üzerinde elektrik dağıtım hattının işletildiğine dikkat çekti. Farklı coğrafi koşullar ve operasyonel ihtiyaçların sektöre özgü teknolojik çözümleri zorunlu kıldığını belirtti.
Girişimcilik ekosisteminden 155 milyon dolar ciro
Elektrik dağıtım sektöründeki teknolojik dönüşümün önemli bileşenlerinden biri olan Enerjim Sensin Hızlandırma Programı, enerji alanında faaliyet gösteren girişimleri sektör temsilcileriyle buluşturmaya devam ediyor. EPDK ve ELDER koordinasyonunda, İTÜ ARI Teknokent iş birliğiyle yürütülen program kapsamında 2019 yılından bu yana 981 başvuru alındı ve 280 girişim desteklendi.
Desteklenen girişimler 1.400’ün üzerinde istihdam oluştururken, 40 girişim uluslararası pazarlara açıldı. Girişimlerin toplam cirosu 155 milyon dolara, aldıkları yatırımlar ise 25 milyon dolara ulaştı. Erdoğan, bu sonuçların girişimlerin ekonomik değer üretme ve büyüme potansiyelini ortaya koyduğunu belirterek, sektörle kurulacak iş birliklerinin önemini vurguladı.
Programın 2026 döneminde ise 218 başvuru arasından seçilen 42 girişim, sekiz modülden oluşan eğitim programına katıldı. Süreç boyunca 228 mentorluk görüşmesi gerçekleştirilirken, ön değerlendirmeyi geçen 35 girişim arasından 20 finalist belirlendi. Finalist girişimlerin 50’nin üzerinde istihdamı, yaklaşık 1,4 milyon dolar cirosu ve 225 bin dolar yatırımı bulunuyor.
Ar-Ge’den ticarileşmeye uzanan iş birliği
Final Sahnesi’nde konuşan EPDK Enerji Dönüşüm Daire Başkanlığı Ar-Ge ve Dijital Dönüşüm Grup Başkanı Serkan Doğan, kurumun sektörde Ar-Ge kültürünün geliştirilmesi ve yenilikçi ürünlerin sahada yaygınlaştırılması amacıyla hayata geçirdiği düzenlemelere değindi. 2014 yılında başlayan Ar-Ge desteklerinin, sonraki yıllarda Ar-Ge merkezleri, kuluçka merkezleri, girişim hızlandırma programları ve yaygınlaştırma yatırımlarıyla genişletildiğini belirtti. Son dönemde yapılan mevzuat değişiklikleriyle Ür-Ge faaliyetlerinin de desteklenmesinin önünün açıldığını ifade etti.
Doğan, girişimcilerin projelerini elektrik dağıtım şirketlerinin gerçek operasyonel ihtiyaçlarına göre geliştirmelerinin, doğrulanabilir verilerle desteklemelerinin ve ticarileşme potansiyelini ortaya koymalarının önemine dikkat çekti. Programın girişimciler ile dağıtım şirketleri arasında doğrudan temas ve iş birliği kurulmasına imkân sağladığını belirtti.
İTÜ ARI Teknokent Genel Müdürü Prof. Dr. Atilla Dikbaş ise enerji odaklı firmaların portföyünde 232 onaylı Ar-Ge projesi bulunduğunu açıkladı. Enerji verimliliği, batarya ve enerji depolama, yenilenebilir enerji, şebeke teknolojileri ve şarj altyapısı gibi alanlarda geliştirilen projelerin uluslararası pazarlara açılmasının hedeflendiğini vurguladı.
Enerji girişimlerine 8 milyon TL ödül
Enerjim Sensin Hızlandırma Programı ve Big Bang Challenge kapsamında bu yıl enerji dikeyinde toplam 8 milyon TL nakit ödül sağlanacak. Programlarla girişimlerin finansal açıdan desteklenmesinin yanı sıra geliştirdikleri teknolojilerin elektrik dağıtım şirketleriyle iş birliği içinde test edilmesi, uygulanması ve yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri, elektrik dağıtımında geleceğin yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil, yerli teknoloji geliştirme kapasitesi, girişimcilik ve sürdürülebilir iş birlikleriyle şekilleneceğini ortaya koyuyor.
