SEDA GÖK
Ticaret Bakanlığı, 2027 yılında ihracat kapasitesini büyütmek, Türk markalarının uluslararası pazarlardaki gücünü artırmak ve ticaret altyapısını modernize etmek üzere yeni destek ve düzenlemelere hazırlanıyor. Mal ve hizmet ihracatına ayrılacak kaynağın 65 milyar TL’ye çıkarılması, TURQUALITY kapsamında 70 yeni markanın desteklenmesi, Kapıkule’nin kuzeyinde yeni bir TIR gümrük kapısı açılması ve Suriye’ye açılan sınır kapılarının modernizasyonu öne çıkan projeler arasında yer alıyor.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bakanlığın 2027 yılı bütçesine ilişkin yaptığı sunumda, gelecek dönemin ticaret politikalarına ilişkin yol haritasını açıkladı. İhracatın katma değerini yükseltmek, firmaların küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmak, gümrük işlemlerini hızlandırmak ve iç piyasada daha şeffaf bir ticaret ortamı oluşturmak amacıyla yeni destek programları ve mevzuat düzenlemeleri üzerinde çalışıldığını bildirdi.
Türkiye’nin yıllıklandırılmış mal ihracatının Ekim 2026 itibarıyla 285,6 milyar dolara, mal ve hizmet ihracatının ise 413 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini belirten Bolat, yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payının yüzde 44,3’e yükseldiğini kaydetti. Bu performansın üzerine yeni hedefler inşa etmeyi amaçladıklarını ifade eden Bolat, 2027 yılında ihracatçı desteklerinin artırılacağını açıkladı.
İhracata 65 milyar TL kaynak
Bakanlığın gelecek dönem önceliklerinin başında ihracatçıların finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve uluslararası pazarlardaki varlıklarının güçlendirilmesi geliyor. Bu kapsamda 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynağın 65 milyar TL’ye yükseltilmesi öngörülüyor.
Markalaşma çalışmalarına da yeni bir ivme kazandırılması planlanıyor. Hâlihazırda 424 şirketin 457 markasının desteklendiği Marka ve TURQUALITY programları kapsamında, 2027 yılında 70 markanın daha destek kapsamına alınması hedefleniyor.
İhracatçıların yurt dışındaki fiziki varlığını güçlendiren birim kira desteği, ürün ve markaların tanıtım faaliyetleri, yurt dışı pazar araştırmaları, fuar katılımları, e-ihracat ve yeşil mutabakata uyum destekleri de ihracat politikalarının önemli araçları olmaya devam edecek.
Hizmet ihracatında ise lojistik ve taşımacılık, bilişim ve yazılım, sağlık ve spor turizmi, eğitim, finansal teknolojiler, kültürel ve kreatif endüstriler ile yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin desteklenmesi sürdürülecek. Yurt dışı lojistik dağıtım ağlarının geliştirilmesine yönelik projelerin de genişletilmesi planlanıyor.
Gümrüklerde yeni kapılar açılacak
Ticaretin lojistik altyapısını güçlendirmek amacıyla gümrük kapılarında modernizasyon yatırımları gündemde. Bu kapsamda Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret ve taşımacılık akışını hızlandırmak amacıyla Kapıkule Gümrük Kapısı’nın kuzeyinde, yalnızca TIR geçişlerine hizmet verecek yeni bir kara gümrük kapısı açılması için Bulgaristan ile mutabakata varıldı. Yeni kapının yapım ve faaliyete geçirilmesine yönelik sürecin, gerekli anlaşmanın imzalanmasının ardından başlatılması planlanıyor.
Suriye’ye açılan gümrük kapılarında da kapasite artışına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Hatay’daki Yayladağı Gümrük Kapısı’nın mevcut 17 dönümlük alanının 23 dönüme çıkarılması, TIR trafiğine uygun hale getirilmesi ve yeni yolcu salonlarının yapılması planlanıyor. Cilvegözü’nde TIR sahasının genişletilmesi ve peron sayısının artırılması için proje çalışmaları sürüyor.
Kilis’teki Çobanbey Gümrük Kapısı’nın 21 dönümlük mevcut sahasının 71 dönüme çıkarılması hedeflenirken, Gaziantep/Karkamış’ta geçici yapıların yerine kalıcı hizmet binaları inşa edilecek. Buradaki saha alanının 15 dönümden 90 dönüme çıkarılması planlanıyor. Şanlıurfa-Akçakale Gümrük Kapısı için de 109 dönümlük alan üzerinde yeni bir gümrük kapısı inşa edilmesi amacıyla çalışmalar yürütülüyor.
İç ticarette yeni düzenlemeler
Bakanlığın gelecek dönem gündeminde perakende ticaretin düzenlenmesine yönelik mevzuat değişiklikleri de bulunuyor. Hazırlanan düzenleme taslağıyla üretici ve üretici örgütlerinin desteklenmesi, tedarik zincirinin güçlendirilmesi ve temel gıda ürünlerinin daha uygun fiyatlarla tüketiciye ulaştırılması amaçlanıyor.
Taslakta, belirli nitelikleri taşıyan perakendecilerin sattıkları malların yüzde 20’yi geçmemek üzere belirlenecek bir oranını doğrudan üreticilerden veya üretici örgütlerinden satın almasının zorunlu hale getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca depolanabilen sebze ve meyveler için kira ve nakliye desteği verilmesi, depolama kapasitesinin artırılmasına yönelik teşvikler sağlanması planlanıyor.
Stokçuluk gibi piyasa bozucu eylemlere yönelik yaptırımların artırılması ve bu tür eylemler nedeniyle ceza alanların üç yıl süreyle kamu kurumlarının ayni ve nakdi desteklerinden yararlandırılmaması da taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
Şirketlerin ticari sırlarının korunmasına yönelik Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu düzenlemenin tamamlanması da Bakanlığın gelecek dönem çalışmalarından biri olacak.
Ticaret işlemlerinde dijitalleşme
Ticari işlemlerin dijital ortama taşınması kapsamında Elektronik Ticari Defter Sistemi’nin kullanımının yaygınlaştırılması ve şirket işlemlerinin daha hızlı yürütülmesi hedefleniyor. Ticaret sicili işlemlerine ilişkin ödemelerin tamamının elektronik ortama alınmasına yönelik çalışmaların da tamamlanması planlanıyor.
E-ticaret alanında ise 40 ilde yürütülen E-Ticareti Güçlendirme Projesi ile esnaf, KOBİ, kooperatifler, kadın ve genç girişimcilerin dijital ticaret kapasitesinin geliştirilmesi amaçlanıyor. E-ticaret hacminin 2025 yılında 4,6 trilyon TL’ye ulaşması, bu alandaki dönüşümün önemini ortaya koyuyor.
Otomotiv sektöründe uygulanmaya başlanan güvenli ödeme sisteminin taşınmaz satışlarında da devreye alınması için hukuki altyapı oluşturuldu. Teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından sistemin emlak sektöründe de uygulanması planlanıyor.
Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027, asgari taşıt ve nitelik şartlarını sağlamaları için 1 Ocak 2028 tarihine kadar süre tanınacak.
Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifi 104 milyar 287 milyon TL olarak belirlenirken, ihracat destekleri, gümrük altyapısının güçlendirilmesi, dijitalleşme ve iç ticaretin düzenlenmesine yönelik çalışmalar yeni dönemin öncelikli başlıklarını oluşturacak.
