SEDA GÖK
Kültür ve Turizm Bakanlığı, kültür ve sanatın daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla festival, tiyatro, opera, sinema ve kütüphane yatırımlarını genişletiyor. 2027 yılı bütçe sunumunda açıklanan hedeflere göre, kültürel etkinliklerin daha fazla şehirde düzenlenmesi, sanat kurumlarının erişim kapasitesinin artırılması ve yeni kültür altyapılarının hizmete alınması planlanıyor.
Bu kapsamda Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin 2027 yılında 32 ilde gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Balıkesir, Denizli, Hatay, Kocaeli, Muğla ve Tekirdağ’ın da festival takvimine eklenmesiyle organizasyonun kapsadığı şehir sayısı artırılacak. 2026 yılında şu ana kadar 25 şehirde, 382 mekânda 5 bin 600’den fazla etkinlik düzenlenirken festival takvimindeki toplam şehir sayısı 26’ya ulaştı. Avrupa’nın seçkin kültür ve sanat festivallerini bünyesinde barındıran Avrupa Festivaller Birliğine kabul edilen organizasyon, bu yönüyle uluslararası alanda da konumunu güçlendirdi.
Kültür merkezlerinde yeni yatırım dönemi
Kültür ve sanat altyapısının ülke genelinde yaygınlaştırılması amacıyla yeni kültür merkezleri yapılacak. 2002 yılında 42 olan Bakanlığa bağlı kültür merkezi sayısı 2025 yılında 124’e yükseldi. 2026 yılında Malatya ve Antalya Ormana kültür merkezlerinin yapımı tamamlandı. Ordu Ünye ve Ardahan kültür merkezlerinin ise kasım ayında tamamlanması planlanıyor.
2027 yılında Van ve Zonguldak Alaplı kültür merkezlerinin yapımının bitirilmesi hedefleniyor. Adıyaman Kültür Merkezi’nin yapımına 2026 yılında başlanırken Giresun ve Bayburt kültür merkezlerinin inşaatlarına da bu yıl içerisinde başlanması planlanıyor.
Mevcut kültür merkezlerinin yenilenmesine yönelik çalışmalar da sürüyor. Aksaray Somuncu Baba ve Aydın Atilla Koç kültür merkezlerinin güçlendirme ve onarım çalışmaları tamamlanarak yeniden hizmete açıldı. Aydın Nazilli, Osmaniye Cebelibereket ve Zonguldak Atatürk kültür merkezlerinde ise güçlendirme ve onarım çalışmaları devam ediyor.
Tiyatro, Anadolu’ya taşınacak
Devlet Tiyatroları, tiyatro sanatını daha fazla şehirde izleyiciyle buluşturmak amacıyla yerleşik tiyatro merkezlerini genişletmeye hazırlanıyor. Hâlihazırda 14 yerleşik merkezde ve turne düzeninde 12 ilde yaklaşık 29 bin koltuk kapasitesiyle hizmet veren kurumun, Hatay Devlet Tiyatrosu’nun yanı sıra 2026 yılı içerisinde açılması planlanan Kars Devlet Tiyatrosu ile yerleşik tiyatro müdürlüklerini genişletmesi hedefleniyor.
Tiyatroya erişimi artırmak için geliştirilen Kamyon Tiyatro projesi de büyütülecek. 2023 yılında bir olan Kamyon Tiyatro sayısı 2025 yılında üçe çıkarılırken 2026 yılı sonuna kadar dörde yükseltilmesi planlanıyor. Uluslararası festivaller kapsamında 46 yabancı tiyatro grubu Türkiye’ye davet edildi.
Özel tiyatrolara yönelik destekler de devam edecek. 2026-2027 sanat sezonunda profesyonel tiyatro, profesyonel çocuk tiyatrosu ve geleneksel tiyatro kategorilerinde toplam 391 özel tiyatro projesine 116 milyon 396 bin TL destek sağlanacak.
Opera ve bale festivalleri yaygınlaşacak
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’nün öncelikleri arasında genç yeteneklerin desteklenmesi, sanatsal üretimin güçlendirilmesi ve sanatın Anadolu’nun farklı bölgelerine taşınması bulunuyor. Bu kapsamda Anadolu Opera ve Bale Festivali ile 30 temsil düzenlenerek 12 bin 500 seyirciye ulaşıldı.
Festival kapsamında gerçekleştirilen yetenek taramalarında Şırnak ve Tunceli’den keşfedilen iki genç yetenek, hazırlık süreçlerini tamamlayarak Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı ve Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Şan Bölümlerini kazandı.
Denizli Opera ve Bale Günleri, mayıs ve ağustos aylarında düzenlenen dört temsille 28 bini aşkın seyirciye ulaştı. Kuğu Gölü balesi Hierapolis Antik Tiyatrosu’nda sanatseverlerle buluşurken 12 bin kişilik antik tiyatro tamamen doldu. 2 bin 700 yıllık Sardes Antik Kenti’nde ise ilk kez bir sanat etkinliği düzenlendi. İzmir Devlet Opera ve Balesi tarafından seslendirilen Carmina Burana, 6 bin 500’ü aşkın sanatsever tarafından izlendi.
2025-2026 sezonunda Opera ve Bale Müdürlükleri, ulusal ve uluslararası festivaller ile Kültür Yolu Festivallerinde toplam 1.241 temsil gerçekleştirerek 653 bin seyirciye ulaştı.
Kütüphanelerde dijital erişim genişleyecek
Kütüphane yatırımlarıyla okuma ve bilgiye erişim imkânlarının ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Türkiye genelinde 1.300’den fazla kütüphanede hizmet sunulurken son sekiz yılda 257 yeni kütüphane açıldı, 373 kütüphane yeniden yapılandırıldı.
2026 yılının ilk altı ayında kitap varlığı 27,6 milyona, üye sayısı 7,5 milyona ve kütüphane kullanıcı sayısı 19,9 milyona ulaştı. Kütüphanelerin toplam kullanım alanı son sekiz yılda 315 bin metrekareden yaklaşık 900 bin metrekareye çıkarılırken oturma kapasitesi 97 binden yaklaşık 160 bine yükseldi.
Çağdaş kütüphanecilik anlayışı kapsamında havalimanı, gar, bebek, alışveriş merkezi ve turizm-seyahat kütüphanelerinin ardından hastane kütüphaneleri projesi de hayata geçirildi. Osmaniye ve Kayseri’de ilk örnekleri hizmete alınan projeyle kütüphane hizmetlerinin farklı toplumsal alanlara taşınması amaçlanıyor.
Yazma eserlerin dijitalleştirilmesi de kültürel erişim yatırımlarının önemli başlıklarından biri. Türkiye Yazma Eserler Kurumunun 816 bini aşkın yazma ve nadir matbu eserden oluşan koleksiyonunda 487 bin eserin dijital nüshası araştırmacıların hizmetine sunuldu. Kurumun veri tabanı, yazma ve nadir eserler alanında dünyanın en kapsamlı dijital platformu olarak tescil edildi.
Sinemaya ve kültürel üretime destek sürecek
Kültür ve sanat yatırımlarının bir diğer ayağını sinema sektörü oluşturuyor. Bakanlık, 2026 yılında 49 uzun metrajlı film, 30 belgesel film, 5 proje geliştirme, 19 senaryo yazımı, 29 kısa film ve 10 animasyon filmi olmak üzere toplam 142 projeye 446 milyon 725 bin TL destek verdi.
Yerli filmlerin daha fazla seyirciyle buluşması amacıyla 100 sinema salonu işletmesine Yerli Film Gösterim Desteği kapsamında toplam 49 milyon 250 bin TL aktarıldı. Ayrıca yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen 102 kültürel ve sanatsal etkinliğe 178 milyon 125 bin TL destek sağlandı. Böylece sinema sektörüne 2026 yılında verilen toplam destek 674 milyon 100 bin TL’ye ulaştı.
Çocuklar İçin Gezen Sinema projesiyle depremden etkilenen iller de dâhil olmak üzere farklı il ve ilçelerde çocuklar sinemayla buluşturulurken Sinema Yollarda projesi kapsamında yeni bir sinema tırı da hizmete alındı.
Telif hakları alanında ise meslek birlikleri aracılığıyla toplanan telif gelirinin 2026 yılı sonunda 4 milyar TL’yi aşması bekleniyor. Daha önce yalnızca 2 bin otelin lisanslı olduğu uygulama kapsamında müzik kullanan 19 bin tesis tek noktadan telif lisansına dâhil edildi. Telif hakkı sahiplerini temsil eden meslek birliklerinin kurumsal kapasitelerinin artırılması amacıyla üç yıl sürecek mali yardım programı da başlatıldı.
