İlk beş ayda bütçe açığı 1.056,9 milyara ulaştı

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 yılının Mayıs ayı bütçe rakamlarına göre, bütçe gelirleri %18 azalırken, bütçe giderleri %27 artış gösterdi. Bu gelişme sonucu Mayıs ayı bütçe açığı 2025’de 235,2 milyar iken 2026 Mayıs ayında 298,2 olarak gerçekleşti. 2025 yılının Mayıs ayında 111,1 milyar olan faiz giderleri %16 artarak Mayıs 2026’da 128,9 milyara yükseldi.

1.086,2 milyar olan bütçe gelirlerinin %85,’si 931,5 milyar lira olarak vergi gelirlerinden oluşurken faiz dışı giderler %28,3 artarak 1.255,4 milyar lira oldu. 128,9 milyar liralık faiz gideri ile toplam giderler 1.384,4 milyar olarak gerçekleşti. Bunun sonucu bütçe 298,2 milyar açık verirken faiz dışı denge 169,3 milyar açıkla sonuçlandı.

2026 yılının ilk beş ayının iki büyük kalemini %64,81 ile personel giderleri ve cari transferler oluşturuyor. Personel giderleri %43,1 artarak 1.470,2 milyardan 2.104 milyara yükselerek giderlerin %28,7’sinii; cari transferler ise %38,6 artarak 2.050 milyardan 2.649 milyara yükselerek toplam giderlerin %36,1’ini oluşturdu. Giderler içinde faiz giderlerinin payı ise bir yıl önceye göre %15,65’den %17,21’e yükseldi. Diğer bir deyimle bu üç kalem bütçe giderlerinin %82,03’ünü oluşturuyor. Geçen yıl bu oran %81,6 idi.

Bütçenin toplamda %33,9 oranında artan gelirleri içinde vergi gelirleri %32,4 artarak 4.006 milyardan 5.304 milyara yükselirken, toplam gelirlerin %84,49’unu oluşturdu. Geçen yıl bu oran %85,44 idi.

İlk beş ay hesaplarındaki bütçe dengesi ve faiz dışı dengede dikkat çekiyor. 2025 yılı ilk beş aylık bütçe dengesi 650,3 milyar açık vermiş iken bu yıl bu rakam %62,54 artarak 1.056 milyara yükseldi. Keza 2025 yılının ilk beş ayında 185,5 milyar fazla veren faiz dışı denge, bu yıl 205,6 milyar fazla verdi.

Aşağıdaki tabloda 2025 ve 2026 yıllarına ait Ocak-Mayıs ayları ilk çeyrek bütçe kalemlerindeki gerçekleşmeler ve artış oranları yer alıyor.

2025-2026 Ocak-Mayıs BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ

Bütçe Giderleri

(milyon) TL20252026Artış %
Bütçe Giderleri5.339.4567.334.71337,37%
Faiz Hariç Giderler4.503.6916.072.07134,82%
Personel Giderleri1.470.2012.104.09043,12%
SGK Devlet Primi179.001267.33349,35%
Mal ve Hizmet Alımları337.941472.04139,68%
Cari Transferler2.050.1562.649.66729,24%
Sermaye Giderleri348.743353.2031,28%
Sermaye Transferleri42.47692.988118,92%
Borç Verme75.174132.74976,59%
Faiz Giderleri835.7651.262.64251,08%

Bütçe Gelirleri

(milyon) TL20252026Artış %
Bütçe Gelirleri4.689.1546.277.71433,88%
Genel Bütçe Gelirleri4.547.7016.103.42334,21%
Vergi Gelirleri4.006.5285.304.07832,39%
Gelir Vergisi950.1591.283.23835,06%
Kurumlar Vergisi524.347813.28735,06%
Dahilde Alınan KDV567.805720.34626,87%
Özel Tüketim Vergisi679.009750.81710,58%
Banka Sigorta Mu. Ver.212.757299.69740,86%
İthalde Alınan KDV633.882813.62328,36%
Damga Vergisi86.686122.96041,85%
Harçlar121.374209.93372,96%
Vergi Dışı Gelirler682.626973.63642,63%
Bütçe Dengesi-650.302-1.056.99962,54%
Faiz Dışı Denge185.463205.64310,88%

Ocak-Mayıs 2026 gelirlerinde ilk 5 gelirin toplamda payı

Gelir Türü2025Pay2026Pay
Gelir Vergisi950.15920,26%1.283.23820,44%
Vergi Dışı Gelirler682.62614,56%973.63615,51%
İthalde KDV633.88213,52%813.62312,96%
ÖTV679.00914,48%750.81711,96%
Dahilde KDV567.80512,11%720.34611,47%

Gelir kalemleri sıralaması ise yukarıda tabloda yer aldığı şekilde oluştu:

  • Birinci sırada 950,2 milyardan %35 artarak 1.283 milyara yükselen Gelir Vergisi;
  • İkinci sırada %42,6 artarak 682,6 milyardan 973,6 milyara yükselen Vergi Dışı Gelirler;
  • Üçüncü sırada %28,4 artarak 633 milyardan 813 milyara yükselen İthalde alınan KDV
  • Dördüncü sırada %10,5 artarak 679 milyardan 750 milyara yükselen ÖTV
  • Beşinci sırada da %26,8 artarak 567 milyardan 720 milyara yükselen Dahilde alınan KdV yer alıyor. ÖTV tahsilatı ile ilgili tablo da aşağıda yer alıyor. En dikkat çekici gelişme ise petrol ve doğalgaz ürünlerinde alınan ÖTV’nin %22,63 gibi ciddi bir pranda gerileyerek 182,6 milyardan 141,3 milyara düşmüş olması.

Ocak-Nisan 2025-2026 ÖTV kalemleri (milyar TL) ve artış

Gelir Türü20252026Artış
Toplam ÖTV679.009750.81710,58%
Petrol ve doğalgaz182.626141.293-22,63%
Motorlu taşıtlar254.377282.51611,06%
Alkollü içecekler44.61957.61829,13%
Tütün mamulleri147.904203.99837,93%
Kolalı gazozlar6.5357.44913,99%
Dayanıklı tüketim Mal.42.94857.94434,92%

Ahmet Sükûti Tükel

Diğer Yazarlar