Salı, Ocak 20, 2026

Kışın Erken Tohum Ekimi

Ocak ayının ortalarındayız, soğuklar ülkemizin batısına tam anlamıyla oturmuş durumda. Soğukların gelmesine aldırmadan aklınıza bahçede bir takım şeyler yapmak geliyorsa, Ocak ayındaki çalışmalar Mayıs ayında yüzünüzü güldürebilir. Örneğin sıcak bir yeriniz varsa erken tohum ekimini düşünebilirsiniz. Biber ya da patlıcan gibi tropik ve subtropik kuşağın sebze-yemişlerini ekmek gerçekten yaz aylarında erken ürün almak için düşünülmelidir.

Ocak ayında tohum ekimini düşündüğünüzde ışık, sıcaklık ve ekim yapacağınız toprağı da içine alan bir kurguyu aklınıza getirmelisiniz. Bunun yanında kullandığınız araç ve gereçlerin temizliğine de çok dikkat etmek gerekiyor. Erken ekimlerde sönümlenme dediğimiz hastalık ne yazık ki sıkça görülmektedir. Tekrardan konuyu deşmeyelim ama sönümlenme genellikle soğuk ve nemli ortamlarda daha sık görülmektedir.

Yeni çıkan fide bir süre sonra toprağa yakın kısımda incelip sarı kahverengiye bürünerek incelmeye başlar, bir süre sonra da inceldiği yerden bükülerek toprağa yatar ve canlılığını kaybeder. Sönümlenmenin aslında bir mantar hastalığı olduğunu unutmayalım.

Anlayacağınız Ocak ayında erken tohum ekimi için bol ışık, tüm gün aynı kalacak sıcaklık ve kompost gerekiyor. Eğer uygunsa, enfeksiyonlardan korunmak için geçen sene kullanılan kompostu hatta hiç bir saksıyı ya da kabı kullanmayınız. Erken ekim için sebzelerden biber, patlıcan, bakla, soğan en uygunudur. Bunun yanında da fesleğeni de reyhanı da unutmayın lütfen.

Biberi örnek almamızın tek sebebi var. Biliyorsunuz biber bitkisi, domates gibi çok yıllık bir bitkidir. Uygun yeriniz varsa bu bitkileri, belki patlıcanı bile uzun yıllar yaşatabilir ve sebze-yemişlerinden faydalanabilirsiniz. Önce unutmayalım ki, hızlı bir şekilde biber tohumunu yeşertmek için hava sıcaklığı gece ve gündüz 21 derece olmalıdır.

Biz her zaman olduğu gibi viollere daha doğrusu her göze 3’er tohum koyuyoruz. Yeşerdikten sonra en kuvvetli fideyi bırakıp diğerlerini makasla keserek salataya atıyoruz. Bu arada biber tohumlarının en hızlı 32 derecede çimlendiğini söylemeden geçemeyeceğiz ama 32 derece beraberinde fidenin yaşamasını zorlaştıracak başka sorunları da beraberinde getireceğini belirtelim.

Fidelerin boyu 2 ya da 3 cm. olduktan sonra onları 16 ile 18 arasındaki bir yere alabilirsiniz. Yalnız hava sıcaklığı 15 derece ve altına düşmemelidir. Pencere kenarlarının bazı zamanlarda oda sıcaklığına göre çok daha soğuk olabileceğini göz önüne tutmalısınız. Pencere kenarından bahsetmemizin en önemli nedeni artık çimlenen tohumların bolca ışığa gereksinim duymalarıdır.

Buraya kadar anlattıklarımız tarımdan para kazanmak isteyenler için ya da işini profesyonel gibi yapmak isteyenleredir. Yoksa, biraz sabırla 10 derecenin üzerinde biber tohumlarını çimlendirmeniz işten bile değil. Yalnız oda sıcaklığı azaldıkça tohumların çimlenme oranının azalacağını belirtelim.

Biberi ve patlıcanı örnek alarak erken ekimden bahsetmemizin en büyük nedeni, bu bitkilerin bol ürün vermesi için uzunca bir süreye ihtiyaç duymalarıdır. İşte bu nedenle ufak bir bahçeniz de olsa tarımdan para da kazanan birisi iseniz uzun bir sıcak dönem bol ürün almanın birinci unsurudur.

Biber demişken. Dünya üzerinde sadece 5 cins biber var. Diğer bütün biberler  bunların birbirleri ile tozlaşması ile elde edilmiştir. Peru, Tayland, Çin biberleri olduğu gibi bizim coğrafyamızda görülen biberin cinsi ise “Capsicum annuum”dur. Bir de biberlerin acısı 1912 yılında oluşturulmuş Scovilles sınıflaması ile belirlenmiştir. Meraklılarına duyurulur. Ekiminden bahsettik ama unuttuğumuz bir ayrıntı var. Tohumları 0,5 cm, toprak altına ekmelidir.

Toprağa ekdikten sonra ortalama 1 ya da 2 hafta içinde yeşermeyi gözlemleyebilirsiniz. Bu süre 5 haftayı bir bulabileceğinden kıymetli tohumlar kullanıyorsanız lütfen 5 haftaya kadar sabredin. Biber fidelerini toprağa ekecekler, sıralarda 45 cm. ara ile dikilebilir. Buna karşılık sıra araları ise 60 cm. kadar olmalıdır.

Bu hafta Süheyla Kılavuz gazetemizi Almanya’dan yolladığı fotoğraflarla renklendirdi. Önce yabani yasemin de denilen zehirli “Solanum dulcamara” yemişlerini arkasından da dikmek isteyenler için süs elmalarının kar üzerine düşmüş yemişlerini göreceksiniz kendisine teşekkür ediyoruz.

Keyifli Bahçeler…

Oğuzhan Daver

Diğer Yazarlar