Ocak ayını da bitiriyoruz. Ay takvimini izleyenler, önümüzdeki ay 3 ve 18 Şubat günleri Ay düğümü , 10 Şubat Ayın Yerküreye en uzak; 25’i ise en yakın günler olduğu için bahçede çalışmıyor. Ayrıca 1 ile 12 Şubat ve 26 ile 28 Şubat aralarında inen Ay sürecidir. Doğal olarak 13 ile 25 Şubat arasında kalan zaman dilimi ise çıkan Ay sürecidir. Bugün yazımızın ana konusu olan budamalar için en uygun vakitin inen Ay dönemi olduğunu bir kez daha hatırlatalım.
Bundan birkaç hafta önce Vecdi Türk, güllerin budanması ile ilgili bir yazı yazmamızı istedi. Son sekiz senede 2 defa konuyla ilgili yazdık. Her ne kadar Ticaret Gazetesi tekrar tekrar aynı konuları yazmamızı istemiyor ise de, bahçıvanın olmazsa olmaz konularından biri de güllerin budanmasıdır.
Yerimiz çok olmadığı için konuya hızlı girelim. Konuyu özetleyelim. İster yemişleri (kuşburnu), ister çiçekleri için yetiştirelim gül bitkisini budamanın 4 adet önemli nedeni var. Doğal olarak en önemli nedeni çiçek ve yemiş üretimini arttırmaktır. Bundan başka bitkiyi dengeli ve simetrik duruma getirmek; dalların canlılığını artırmak; bitkiyi gençleştirmek gibi nedenleri de vardır.
Şimdilerde bahçenize çıplak köklü bir gül dikecekseniz hiçbir şekilde budamanıza gerek yoktur. Eğer olgun saksıda ya da tenekede yetişmiş bir bitkiniz varsa budama gerekecektir. Yine de gülünüzü her sene budayacaksınız diye de bir kural yoktur. Pekiyi ala arada bitkinizi dinlendirebilirsiniz. Bitkinizi budamadan önce gözlem yapmanız gerekir. Gülünüz yediveren midir, yoksa senede bir kez açan basit güllerden midir?
Basit ve bir kez açan güller için kış sonu budaması önemlidir. Yediveren güller için solgun çiçeklerin yaz budamaları gereklidir. Sonbaharda ise, hem basit güller için, hem de yediveren güller için bir temizlik budaması unutulmamalıdır. Gelecek haftaki yazımızda daha derinlemesine yazacağız. Sadece tüm kesileri verev olarak ve temiz aletlerle, yağışsız bir havada yapmak gerekir.
Gül bitkisi, çiçeklerini bir önceki sıcak mevsimde büyüttüğü dallardan verir. Bu nedenle 2025 yılının Ağustos ya da Eylül ayında yaptığınız budama sonunda Kasım ayına kadar büyüyen dallarda 2026 yılının yaz mevsiminde çiçeklenme olacaktır. Her ne olursa olsun bir gülü kötü de budasanız, kökünden kesmedikten sonra bitkiye çok da büyük zarar veremezseniz
Geçen haftaki yazılarımıza arada gelen elektronik iletiler oluyor. Hepsine zamanında cevap vermek olanağımız olmuyor. Geçen hafta gelen bir iletide kireçli su konusunda daha çok yazmamız istendi. Açıkçası konuyla ilgili çok fazla derin bilgimiz olmasa da, çoğumuzun bildiği ufak tefek bilgi kırıntıları var. Açelya, orman gülü (Rhododendron), likapa ya da yaban mersini çeşitleri (blueberry, Vaccinium spp.) ve Japon fundası (Pieris) kireçten, kireçli topraktan ve kireçli sudan nefret eder.
Pancar, ıspanak, turp, fındık, marul, yeşil salata erik, üzüm, badem kireçli su ile sulanabilir. Bahçenizde şalgam, lahana, yeşil salata, pırasa kireçli toprakta bile yetişir. Çiçeklerden ise gelincik, çan çiçeği, haseki küpesi, gül hatmi, akasma, rudbekya da kireçli topraklarda yaşar diyerek yazımıza yavaşça son verelim.
Sonunda sıra bu haftaki fotoğraflara geldi. Bu hafta meğer Ayşegül İshakoğlu Okyanusya kıtasına gitmiş. Melbourn’dan sayfamıza destek olmak için bir yığın fotoğraf çekmiş ve yollamış. önce sarı çiçekli bir “Grevillea banksii” sonra da bir koala fotoğrafı var.
Grevillea banksii, Londra yakınındaki Kew Garden adlı insanlık kültür mirası listesindeki 1 numaralı parkın ilk müdürü ve Kaptan Cook’un keşif gemisi Endouver’un yolcularından Josephe Banks’e ithaf edilmiş. Berabarlerinde ise bu kışa inat çiçek açan gülleri ise kavuniçi olanı Fadime hocamız, pembe çalı biçimindekini Hülya Ünver yollamış. Hepsine teşekkür ediyoruz.
Keyifli bahçeler…..
